Dhamma CentralHọc Phật theo Tam Tạng Pāli

Bài viết – trang 187

11.354 bài, mới nhất trước.

  1. CHƯƠNG IV – Bài 23 - TÂM LỘ TỤC SINH

    · 14 phút đọc

    Bài 23 TÂM LỘ TỤC SINH (Paṭisandhiviññāṇavīthi) ĐỊNH NGHĨA. Paṭisandhi là nối liền , tức là nối tiếp giữa kiếp sống cũ và kiếp sống mới. Vào thời điểm tâm Tử diệt đi, một sát-na tâm mới sanh khởi nối liền giữa hai kiếp…

  2. CHƯƠNG IV – Bài 22 - LỘ CẬN TỬ THÔNG THƯỜNG

    · 20 phút đọc

    Bài 22 LỘ CẬN TỬ THÔNG THƯỜNG ĐỊNH NGHĨA. Lộ cận tử thông thường là lộ tâm khởi lên cho người sắp mệnh chung còn Tục sinh, theo cách thức phổ biến cho mọi chúng sanh. PHÂN TÍCH. Tâm lộ cận tử thông thường có hai phương…

  3. CHƯƠNG IV - Bài 21 - TÂM LỘ CẬN TỬ

    · 6 phút đọc

    CHƯƠNG IV Bài 21 TÂM LỘ CẬN TỬ (Maraṇāsannacittavīthi). ĐỊNH NGHĨA . Maraṇāsanna là hợp từ của Maraṇa là chết và āsanna là gần. Lộ tâm cận tử là tiến trình sinh diệt của tâm thức khi sắp kết thúc một cuộc sống. Ý NGHĨA…

  4. CHƯƠNG III – Bài 20 - GIẢI VỀ TÂM LỘ AN CHỈ

    · 23 phút đọc

    Bài 20 GIẢI VỀ TÂM LỘ AN CHỈ Lý giải số lượng sát-na đổng lực Dục giới và đổng lực An chỉ. Đổng lực An chỉ xuất hiện chớp nhoáng chỉ có 1 sát-na, khi tối đa thì vô số. Trái lại đổng lực Dục giới (thiện hay Hạnh) ít nhất…

  5. CHƯƠNG III – Bài 19 - LỘ NHẬP THIỀN DIỆT THỌ TƯỞNG

    · 8 phút đọc

    Bài 19 LỘ NHẬP THIỀN DIỆT THỌ TƯỞNG (Nirodhasamāpattivīthi) ĐỊNH NGHĨA Vị Thánh A La Hán hay Tam Quả muốn tịnh chỉ các danh uẩn, hưởng Vô dư Níp-Bàn (parinibbāna) tạm thời. Tâm lộ diễn ra truớc khi danh uẩn diệt gọi là…

  6. CHƯƠNG III – Bài 18 - LỘ NHẬP THIỀN QUẢ

    · 9 phút đọc

    Bài 18 LỘ NHẬP THIỀN QUẢ. (Phalasamāpatticittavīthi) ĐỊNH NGHĨA Vị Thánh muốn hưởng Níp-Bàn lạc đã chứng được, an trú vào định nhập để hưởng giải thoát lạc (vimuttisukha) ấy. Tiến trình diễn hoạt của tâm thức trong thời…

  7. CHƯƠNG III – Bài 17 - TÂM LỘ THIỀN CƠ VÀ LỘ HIỆN THÔNG

    · 7 phút đọc

    Bài 17 TÂM LỘ THIỀN CƠ VÀ LỘ HIỆN THÔNG (Pādakajhānavīthi ca abhiññāvīthi ca). Định nghĩa. Pādakajhāna là một thuật ngữ dùng để chỉ Ngũ thiền Sắc giới ( pañcamajhāna ), pāda nghĩa là nền tảng, ở đây có nghĩa là cơ bản .…

  8. CHƯƠNG III – Bài 16 - TÂM LỘ ĐẮC ĐẠO

    · 14 phút đọc

    Bài 16 TÂM LỘ ĐẮC ĐẠO (Maggavīthi) ĐỊNH NGHĨA. Tâm lộ đắc Đạo là quy trình sinh diễn của tâm thức khi nhận Níp-Bàn làm cảnh để sát trừ phiền nảo, diệt trừ kiết sử trói buộc trong luân hồi. Tâm có năng lực sát trừ phiền…

  9. CHƯƠNG III – Bài 15 - TÂM LỘ CHỨNG THIỀN VÀ NHẬP ĐỊNH

    · 15 phút đọc

    Bài 15 TÂM LỘ CHỨNG THIỀN VÀ NHẬP ĐỊNH. ( Ādikammikajhānavithī ca Jhānasamāpattivithī) Tâm lộ An chỉ ( appanācittavithī ) gồm có 7 phần: 1) Tâm lộ chứng thiền ( ādikammikajhāna vithī ), có 36 lộ. 2) Tâm lộ nhập Định (…

  10. CHƯƠNG III - Bài 14 - TÂM LỘ AN CHỈ

    · 15 phút đọc

    CHƯƠNG III Bài 14 TÂM LỘ AN CHỈ ( Appanācittavīthi ). ĐỊNH NGHĨA. Gọi là tâm lộ An chỉ ( appanācittavīthi ), vì vào thời điểm này, tâm an trụ vào cảnh (ā rammaṇa ) thành một điểm ( ekaggaṃ ). Phân tích từ ngữ appanā là:…

  11. CHƯƠNG II – Bài 13 - LỘ CHIÊM BAO (Supinacittavīthi)

    · 8 phút đọc

    Bài 13 LỘ CHIÊM BAO ( Supinacittavīthi ). ĐỊNH NGHĨA . Tâm lộ chiêm bao là sự diễn tiến tâm khách nơi ý môn trong lúc chúng sanh ấy đang ngủ. Thông thường chúng sanh đi vào giấc ngũ, dòng hữu phần trôi chảy bình thưòng.…

  12. CHƯƠNG II – Bài 12 - LỘ Ý NỐI LỘ NGŨ

    · 11 phút đọc

    Bài 12 LỘ Ý NỐI LỘ NGŨ Các Luận Sư A Tỳ Đàm có dạy rằng: Lộ ý môn đổng lực dục giới ( kāmajavanamanodvāravīthi ) có hai loại là: - Suddhamanodvāravīthi : Lộ ý môn thuần túy - Tadānuvattikamanodvāravīthi: Lộ ý thành tựu…

  13. CHƯƠNG II – Bài 11 - GIẢI VỀ LỘ Ý MÔN THÔNG THƯỜNG

    · 7 phút đọc

    Bài 11 GIẢI VỀ LỘ Ý MÔN THÔNG THƯỜNG BÀN VỀ SỐ LƯỢNG HỮU PHẦN TRONG TÂM LỘ Ý MÔN. Đối với lộ ngũ môn, cảnh rất lớn chỉ có 1 HPVQ, cảnh lớn có 2 hay 3 HPVQ, trái lại trong Lộ ý cảnh cực rõ có đến 5HPVQ, cảnh rõ có đến 7…

  14. CHƯƠNG II – Bài 10 - LỘ Ý MÔN THỜI BÌNH NHẬT (tiếp theo)

    · 4 phút đọc

    Bài 10 LỘ Ý MÔN THỜI BÌNH NHẬT (tiếp theo) LỘ Ý MÔN CẢNH RÕ. LỘ Ý MÔN CẢNH KHÔNG RÕ. LỘ Ý MÔN CẢNH MƠ HỒ. LỘ Ý MÔN CẢNH RÕ. ĐỊNH NGHĨA . Gọi là cảnh rõ vì cảnh này nêu bày trọn vẹn những chi tiết của cảnh nhưng không…

  15. CHƯƠNG II – Bài 9 - LỘ Ý MÔN THỜI BÌNH NHẬT

    · 5 phút đọc

    Bài 9 LỘ Ý MÔN THỜI BÌNH NHẬT ĐỊNH NGHĨA. Lộ ý môn thời bình nhật là diễn hoạt của ý thức khi nhận cảnh qua lộ ý môn trong thời bình thường. PHÂN TÍCH. Quy trình diễn hoạt của ý thức được nêu bày theo 2 cách: lộ ý môn…

  16. CHƯƠNG II - Bài 8 - LỘ TÂM Ý MÔN

    · 5 phút đọc

    CHƯƠNG II Bài 8 LỘ TÂM Ý MÔN (Manodvāracittavīthi). ĐỊNH NGHĨA. Lộ tâm Ý môn là quy trình diễn hoạt của ý thức. Cảnh của lộ ý cũng là ngoại cảnh nhưng khởi lên từ bên trong, ví như sự chuyển động những lượn sóng ngầm…

  17. CHƯƠNG I – Bài 7 - LÝ GIẢI LỘ NGŨ MÔN THỜI BÌNH NHẬT

    · 32 phút đọc

    Bài 7 LÝ GIẢI LỘ NGŨ MÔN THỜI BÌNH NHẬT 1- TƯƠNG QUAN GIỮA VẬT VÀ TÂM: VẬT ( vatthu ) là chổ trú của THỨC ( viññāṇa ), năm đôi thức trú ở năm vật theo tương ứng (nhãn thức trú ở nhãn vật, nhĩ thức trú nơi nhĩ vật...),…

  18. CHƯƠNG I – Bài 6 - LỘ NHÃN MÔN CẢNH LỚN

    · 6 phút đọc

    Bài 6 LỘ NHÃN MÔN CẢNH LỚN (Cakkhudvāramahantārammaṇavīthi). I- ĐỊNH NGHĨA. Gọi là cảnh lớn , vì 1 trong ba yếu tố trợ sanh lộ nhãn môn yếu kém, cảnh không đủ lực kích tác vào dòng hữu phần ngay, phải trải qua 2 hoặc 3…

  19. CHƯƠNG I – Bài 5 - TÂM NA CẢNH

    · 11 phút đọc

    Bài 5 TÂM NA CẢNH (Tadālambanacitta). I- ĐỊNH NGHĨA Tadālambana là một hợp từ tada + ārammana , theo biến cách của Pāli ngữ trở thành tadālambana . Tada là chính cái đó, ā rammaṇa là cảnh. Chữ tadālambana nghĩa là "…

  20. CHƯƠNG I – Bài 4 - LỘ NHÃN MÔN CẢNH RẤT LỚN (tiếp theo)

    · 11 phút đọc

    Bài 4 LỘ NHÃN MÔN CẢNH RẤT LỚN (tiếp theo) B- Lộ nhãn môn cảnh rất lớn chót đổng lực Tiến trình sinh diệt của tâm lộ nhãn môn cảnh rất lớn chót đổng lực như sau: 1- Biểu đồ. 2- Ký hiệu. V: Atītabhavaṅga : Hữu phần Vừa…