Chương 54 - Chánh-pháp 37 pháp chứng đắc Thánh-đạo

Chánh-pháp 37 pháp chứng đắc Thánh-đạo

Khi ấy, Đức-Phật ngự đến giảng đường Upaṭṭhāna, ngồi trên pháp tòa cao quý rồi truyền dạy chư tỳ-khưu-Tăng rằng:

- Này chư tỳ-khưu! Chánh-pháp mà Như-Lai đã thuyết giảng để chứng ngộ chân-lý tứ Thánh-đế, chứng đắc 4 Thánh-đạo, 4 Thánh-quả, Niết-bàn; các con nên học hỏi, hiểu biết rõ, rồi nên thực-hành, thường thực-hành chánh-pháp ấy; để chứng ngộ chân-lý tứ Thánh-đế, chứng đắc 4 Thánh-đạo, 4 Thánh-quả, Niết-bàn; để duy trì phạm-hạnh cao thượng, để chánh-pháp được trường tồn lâu dài, để đem lại sự lợi ích, sự tiến hóa, sự an-lạc lâu dài cho phần đông chúng-sinh; để đem lại sự lợi ích, sự tiến hóa, sự an-lạc lâu dài cho chư-thiên và nhân-loại.

- Này chư tỳ-khưu! Chánh-pháp mà Như-Lai đã thuyết giảng, để chứng ngộ chân-lý tứ Thánh-đế, chứng đắc 4 Thánh-đạo, 4 Thánh-quả, Niết-bàn, đó là:

* 4 pháp niệm-xứ (Satipaṭṭhāna):

1. Thân niệm-xứ. 2) Thọ niệm-xứ.

2. Tâm niệm-xứ. 4) Pháp niệm-xứ.

* 4 pháp tinh-tấn (Samappadhāna):

- Tinh-tấn ngăn các ác-pháp chưa phát sinh, thì không cho phát sinh.

- Tinh-tấn diệt ác-pháp đã phát sinh.

- Tinh-tấn làm thiện-pháp chưa phát sinh, thì cho phát sinh.

- Tinh-tấn làm tăng trưởng thiện-pháp đã phát sinh.

* 4 pháp thành-tựu (Iddhipāda):

- Thành-tựu do hài-lòng.

- Thành-tựu do tinh-tấn.

- Thành-tựu do quyết-tâm.

- Thành-tựu do trí-tuệ.

* 5 pháp-chủ (Indriya):

1. Tín-pháp-chủ. 2) Tấn-pháp-chủ.

2. Niệm-pháp-chủ. 4) Định-pháp-chủ.

3. Tuệ-pháp-chủ.

* 5 pháp-lực (Bala):

1. Tín-pháp-lực. 2) Tấn-pháp-lực.

2. Niệm-pháp-lực. 4) Định-pháp-lực.

3. Tuệ-pháp-lực.

* 7 pháp giác-chi (Bojjhaṅga):

1. Niệm giác-chi. 2) Phân-tích giác-chi.

2. Tinh-tấn giác-chi. 4) Hỷ giác-chi.

3. Tịnh giác-chi. 6) Định giác-chi.

4. Xả giác-chi.

* 8 pháp chánh-đạo (Magga):

1. Chánh-kiến. 2) Chánh-tư-duy.

2. Chánh-ngữ. 4) Chánh-nghiệp.

3. Chánh-mạng. 6) Chánh-tinh-tấn.

4. Chánh-niệm. 8) Chánh-định.

- Này chư tỳ-khưu! Các chánh-pháp ấy Như-Lai đã thuyết giảng đến các con, để chứng ngộ chân-lý tứ Thánh-đế, chứng đắc 4 Thánh-đạo, 4 Thánh-quả, Niết-bàn.

• Này chư tỳ-khưu! Bây giờ Như-Lai nhắc:

nhở các con rằng

“Tất cả các pháp-hữu-vi (sắc-pháp, danh-pháp tam-giới) có sự diệt là thường, các con nên cố gắng tinh-tấn hoàn thành mọi phận sự tứ Thánh-đế bằng pháp không dể duôi, thực-hành pháp-hành tứ niệm-xứ”.

Thời gian không còn lâu, Như-Lai sẽ tịch diệt Niết-bàn. Kể từ hôm nay chỉ còn lại ba tháng nữa mà thôi, Như-Lai sẽ tịch diệt Niết-bàn.”

Tiếp theo Đức-Phật dạy bài kệ rằng:

“Paripakko vayo mayhaṃ,

Parittaṃ mama jīvitaṃ.

Pahāya vo gamissāmi,

kataṃ me saraṇamattano.

Appamattā satīmanto,

susīlā hotha bhikkhavo.

Susamāhitasaṅkappā,

sacittamanurakkhatha.

Yo imasmiṃ dhammavinaye,

appamatto vihassati.

Pahāya jātisaṃsāraṃ,

dukkhassaṅtaṃ karissati.”

- Này chư Tỳ-khưu!

Tuổi của Như-Lai đã già rồi.

Mạng sống của Như-Lai còn ít,

Như-Lai sẽ vĩnh biệt các con.

Như-Lai sẽ tịch diệt Niết-bàn,

Là nơi nương nhờ của chính mình.

- Này chư tỳ-khưu!

Các con là người không dể duôi,

Có giới hạnh trong sạch đầy đủ,

Luôn có chánh-niệm và tỉnh-giác,

Có định-tâm, tư-duy đúng đắn,

Cẩn trọng giữ gìn tâm của mình.

Người nào sống trong pháp luật này,

Không dể duôi, luôn có chánh-niệm,

Chứng ngộ Niết-bàn, pháp diệt khổ,

Người ấy diệt tử sinh luân-hồi.