Đọc Hiểu Pali - Bài Học Số 03 - Tỳ Khưu Thiện Hảo (BHIKKHU VĀYĀMA)

Đọc Hiểu Pali - Bài Học Số 03 - Tỳ Khưu Thiện Hảo (BHIKKHU VĀYĀMA)

**\

BÀI HỌC SỐ 3**

Thứ Ba, 25-8-2020

Biến cách từ vĩ danh từ Pāḷi (tiếp theo)

Trong Pāḷi ngữ, biến cách từ vĩ danh từ chia ra có 2 là: 1) biến cách từ vĩ danh từ thông thường & 2) biến cách từ vĩ danh từ dị biệt.

1. Biến cách từ vĩ danh từ thông thường, tức biến cách nhất định cho các loại danh từ (cả nam, nữ, trung). Trong phần biến cách này, biến cách của danh từ nam tính (a, i, ī, u, ū) gần giống với trung tính (a, i, u), chỉ khác ở Chủ cách (1), Hô cách (8) & Đối cách (2) mà thôi. Công cụ cách (3) & Xuất xứ cách (5) giống nhau về số nhiều, nhưng có chút khác biệt về số ít. Tương tự vậy, Tặng cách (4) & Sở hữu cách (6) cũng giống nhau về số nhiều, và có chút khác biệt ở số ít.

Còn trong biến cách danh từ nữ tính (ā, i, ī, u, ū), chỉ khác nhau ở Chủ cách, Hô cách, & Đối cách, phần còn lại thì tương đồng chỉ thay đổi từ vĩ cuối cho thích hợp.

Danh từ nam tính

Danh Từ Nữ Tính

Danh Từ Trung Tính

2. Biến cách từ vĩ danh từ đặc biệt, tức biến cách riêng biệt của 1 số danh từ bất quy tắc, không theo bảng Biến cách danh từ ở trên. Sau đây là 1 số danh từ có biến cách bất quy tắc theo Padarūpasiddhi:

Nam tính:

Phần đọc Pāḷi và Bài tập Bài số 3

Phần đọc & hiểu nghĩa: Ngũ giới (pañca-sīla) của người cận sự nam (upāsaka) & cận sự nữ (upāsikā) trong Phật giáo. Veramaṇī sikkhāpadaṃ = veramaṇisikkhāpadaṃ

1- Pāṇātipātāpāṇa (nt) chúng sanh+atipātā (nt, xxc, si) từ sự giết veramaṇisikkhāpadaṃveramaṇī (nut) sự kiêng tránh+sikkhāpadaṃ (trut, đc, si) học giới samādiyāmisaṃ+a+√dā+i+ya+ti, I, si) thọ trì, nhận lãnh. (Con xin thọ trì điều học kiêng tránh sự sát sanh).
2- Adinnādānāa+dinna (qkpt của dadāti) đã cho+ādānā (trut, xxc, si) từ sự lấy veramaṇisikkhāpadaṃ samādiyāmi. (Con xin thọ trì điều học kiêng tránh sự trộm cắp).
3- Kāmesumicchācārākāmesu (nt, vtc, sn) trong các dục+micchā (trt) sai+cārā (nt, xxc, sn) từ sự hành động veramaṇisikkhāpadaṃ samādiyāmi. (Con xin thọ trì điều học kiêng tránh sự tà dâm.)

4- Musāvādāmusā (trt) giả dối+vādā (nt, xxc, si) từ sự nói veramaṇisikkhāpadaṃ samādiyāmi. (Con xin thọ trì điều học kiêng tránh sự nói dối.)
5- Surā-meraya-majja-pamādaṭṭhānāsurā (nut) rượu+meraya (trut) rượu men+majja (trut) chất say+pamāda (nt) sự dễ duôi+ṭhānā (trut, xxc, si) từ chỗ veramaṇisikkhāpadaṃ samādiyāmi*.* (Con xin thọ trì điều học kiêng tránh nhân dể duôi do uống rượu và chất say.)

Phần bài tập:

1. Saṅgho gāmaṃ gacchati.
2. Sakuṇo rukkhe nisīdati.
3. Devā ākāsena gacchanti.
4. Muni dhammaṃ bhāsati.
5. So gāmasmā nikkhamati.

Ngữ vựng:

Ākāso (nt) hư không

Bhāsati = √bhās+a+ti (nói)

Devo (nt) Thiên nhân

Dhammo (nt) giáo Pháp

Gacchati = √gam>gacch+a+ti (đi)

Gāmo (nt) làng

Muni (nt) bậc hiền triết

Nikkhamati = nid+√kam+a+ti (rời khỏi, đi ra)

Nisīdati = ni+√sad(a>ī)+a+ti (ngồi)

Rukkho (nt) cây cối

Sakuṇo (nt) con chim

Saṅgho (nt) chư Tăng

So (nhxđat ‘ta’, cc, si) vị ấy

BIẾN CÁCH DANH TỪ (māma-vibhatti)

----------

[pdf-embedder url="https://theravada.vn/wp-content/uploads/2020/09/Bài-học-Số-03.pdf" title="Bài học Số 03"]

Nhóm tổ chức lớp Đọc hiểu Pāḷi
---------------------------------------
Email: dochieupali@gmail.com
FB: www.facebook.com/groups/dochieupali\ Zalo: https://zalo.me/g/tswjmg798\ Tổng hợp tài liệu: Đọc Hiểu Pali – Tổng Hợp Link & Tài Liệu Bài Học – Tỳ Khưu Thiện Hảo (BHIKKHU VĀYĀMA)

* Tài liệu này để các học viên trong lớp Đọc Hiểu Pali do Sư Thiện Hảo hướng dẫn tham khảo. Do sự thỉnh mời của một số quý vị thiền sinh mong muốn học tiếng Pali, đây là lớp đầu tiên Sư Thiện Hảo giảng dạy online, và tài liệu này không tránh khỏi có những chỗ chưa hoàn thiện, thậm chí có những chỗ sai ngoài ý muốn. Chúng tôi kính mong quý vị hoan hỷ góp ý để tài liệu và lớp học được hoàn thiện tốt hơn. Nguyện Dhamma được trường tồn và đem lại lợi lạc cho phần đông.