HẠNH PHÚC AN LÀNH 2 – Tích Người Nghèo Sutana
Tích Người Nghèo Sutana
Thời quá khứ, trong kinh thành Bàrànasì, Đức Bồ Tát Sutana tiền thân của Đức Phật Gotama là người nghèo làm thuê phụng dưỡng cha mẹ, khi cha qua đời, lo phụng dưỡng mẹ (Bộ Jàtaka, chuyện Sutanajàtaka).
Vào thời ấy, Đức Vua kinh thành Bàrànasì có thú săn Nai; một hôm, Đức Vua cùng các quan ngự vào rừng, Đức Vua truyền lệnh rằng:
-- Nai chạy về hướng người nào, người ấy phải bắt cho được.
Khi ấy, một con nai chạy về phía Đức Vua, Đức Vua lấy cung nạp tên bắn, con nai làm bộ trúng tên nằm lăn xuống đất, Đức Vua vừa ngự đến bắt, con nai đứng dậy bỏ chạy, Đức Vua đuổi theo kịp dùng thanh gươm chặt nó làm 2 phần, lấy cây gánh ngự trở lại; vì mệt quá, nên Đức Vua ghé lại gốc cây da nằm nghỉ, một lát đứng dậy ngự trở về.
Tại cây da ấy, có dạ xoa tên Maghadeva thường trú nơi ấy, hiện ra nắm tay Đức Vua và bảo rằng:
-- Hãy đứng lại! hôm nay nhà ngươi là vật thực của ta.
Đức Vua hoảng sợ truyền rằng:
-- Ngươi chỉ ăn thịt ta ngày hôm nay thôi, hay ngươi ăn thịt hàng ngày?
Dạ xoa bảo rằng:
-- Khi có thịt, ta sẽ ăn hàng ngày.
Đức Vua truyền rằng:
-- Ta là Đức Vua trị vì ở kinh thành Bàrànasì này, hôm nay, ngươi ăn món thịt Nai này, ngươi hãy tha cho ta hồi cung; bắt đầu ngày mai, mỗi ngày ta sẽ nạp một người, mang thưùc ăn đến, cho ngươi ăn thịt.
Dạ xoa bảo rằng:
-- Như vậy, nhà ngươi đừng thất hứa, ngày nào nếu ngươi không nạp người mang mâm đồ ăn đến cho ta, ta sẽ bắt ngươi ăn thịt.
Đức Vua cam kết nghiêm chỉnh làm theo lời hứa; dạ xoa tha chết, cho phép Đức Vua hồi cung.
Khi hồi cung, bắt đầu ngày thứ 2, Đức Vua truyền lệnh mỗi ngày bắt phạm nhân đem một mâm đồ ăn đến nạp cho dạ xoa, dạ xoa ăn mâm đồ ăn xong rồi ăn thịt người ấy.
Qua một thời gian lâu, những phạm nhân không còn, những tù nhân thường cũng không có; Đức Vua hoảng sợ, nếu không có người nạp cho dạ xoa ăn thịt, thì dạ xoa sẽ bắt Đức Vua mà ăn thịt, nên Đức Vua cho người cỡi voi đem theo 1.000 đồng tiền vàng (kahàpana) truyền chiếu chỉ rằng:
-- Ai có khả năng đem mâm vật thực đến nạp cho dạ xoa, sẽ được thưởng 1.000 đồng vàng này.
Nghe như vậy, Đức Bồ Tát xin nhận 1.000 đồng vàng đem về dâng cho mẹ, rồi xin vào yết kiến Đức Vua.
Đức Vua truyền hỏi:
-- Nhà ngươi sẽ đem mâm đồ ăn nạp cho dạ xoa có phải không?
-- Tâu Đại Vương, dạ vâng, kẻ tiện dân này seõ đem mâm đồ ăn nạp cho dạ xoa.
-- Nhà ngươi cần những gì? -Đức Vua truyền.
-- Tâu Đại Vương, kẻ tiện dân này cần đôi hài vàng, 1 chiếc lọng vàng, và 1 thanh kiếm báu của Đại Vương.
-- Tại sao nhà ngươi cần những thứ quý báu ấy? - Đức Vua truyền hỏi.
Đức Bồ Tát giải thích rằng:
-- Tâu Đại Vương, bởi vì, dạ xoa chỉ được pheùp ăn thịt người đứng trên mặt đất và dưới bóng cây trong phạm vi của y mà thôi; còn tiện dân đứng trên đôi hài vàng và dưới bóng của chiếc lọng vàng, thì dạ xoa không được phép ăn thịt tiện dân. Và thông thường hàng phi nhân sợ người có khí giới trong tay; khi tiện dân có thanh kiếm báu trong tay, thì dạ xoa không dám đến gần, nếu y tiến đến bắt tiện dân ăn thịt, thì tiện dân sẽ giết chết y bằng thanh kiếm báu này.
Nghe lời giải thích của Đức Bồ Tát, Đức Vua rất hài lòng và truyền bảo rằng:
-- Nhà ngươi cần thứ gì nữa?
-- Tâu Đại Vương, những thứ đồ ăn đặt trên một chiếc mâm thường, không xứng đáng với hạng người trí như tiện dân. Vì vậy, xin đặt những đồ ăn trên chiếc mâm bằng vàng, mà Đại Vương thường dùng hàng ngày.
Đức Vua ban cho Đức Bồ Tát Sutana những thứ ấy, và cho lính theo hầu hạ Đức Boà Tát. Nhờ lính mang theo những thứ báu ấy, đến gần nơi ở của dạ xoa, Đức Bồ Tát bảo họ chờ nơi ấy, Đức Bồ Tát mang đôi hài vàng, che chiếc lọng vàng trên đầu, đặt mâm đồ ăn trên đầu thanh kiếm báu, đứng phía ngoài ranh giới của bóng cây, trao mâm đồ ăn cho dạ xoa.
Dạ xoa nghĩ rằng: "Ta sẽ lừa người này vào trong bóng cây này, rồi ăn thịt y", nên động viên khuyến khích rằng:
-- Xin mời bạn vào đây, chúng ta cùng nhau dùng vật thực.
Đức Bồ Tát bảo rằng:
-- Ta nói cho ngươi biết, ngươi chớ hòng lừa ta. Hôm nay, Đức Vua nạp ta cho ngươi ăn thịt. Nhưng ngươi không có quyền ăn thịt ta được, bởi vì, hôm nay ta đến đây, ta đứng trên đôi hài vàng của Đức Vua, không đứng trên phạm vi mặt đất của ngươi; và ta đứng dưới chiếc lọng vàng của Đức Vua, không đứng dưới bóng cây của ngươi. Như vậy, ngươi không có lý do gì để ăn thịt ta được.
Nếu ngươi muốn cố ý ăn thịt ta, thì ta sẽ dùng thanh kiếm báu của Đức Vua giết chết ngươi hôm nay.
Lắng nghe lời nói hùng hồn, cương quyết của Đức Bồ Tát, dạ xoa nghĩ rằng: "Người này nói rất đúng, một con người dũng cảm, không hề biết sợ". Dạ xoa phát sanh đức tin trong sạch với Đức Bồ Tát, xin nhận món đồ ăn. Ăn xong dạ xoa thưa rằng:
-- Kính thưa bậc Thiện trí, xin Ngài trở về được an toàn, thân mẫu của Ngài đang trông chờ Ngài, và Ngài cũng gặp lại thân mẫu.
Đức Bồ Tát dạy rằng:
-- Này bạn, kiếp trước bạn đã tạo ác nghiệp nên tái sanh làm kiếp dạ xoa ăn thịt người, kể từ nay về sau, xin bạn chớ nên tạo ác nghiệp như sát sanh v.v... nữa.
Đức Bồ Tát thuyết giảng quả báu của sự giữ ngũ giới, và tội lỗi của sự phá giới.
Dạ xoa phát sanh đức tin trong sạch nơi Đức Bồ Tát, xin thọ trì ngũ giới.... Đức Bồ Tát động viên khuyến khích rằng:
-- Này bạn, bạn ở trong rừng này không ích lợi gì đâu! Xin bạn hãy đi với tôi ra ngoài kinh thành. Dạ xoa nghe lời khuyên của Đức Bồ Tát, nên mang những vật báu đi theo sau Đức Bồ Tát.
Nghe tin Đức Bồ Tát trở về, Đức Vua ngự ra đón rước Đức Bồ Tát, Đức Vua cho phép dạ xoa thường trú tại cổng thành, hàng ngày được mọi sự lợi lộc, Đức Vua mời Đức Bồ Tát về cung điện, tấn phong Đức Bồ Tát địa vị quân sư, Đức Vua cung kính lắng nghe lời dạy bảo của Đức Bồ Tát.
Đức Bồ Tát phụng dưỡng mẹ già được đầy đủ, hưởng mọi sự an lạc cho đến mãn kiếp.
Đức Vua trị vì đất nước bằng thiện pháp, sau khi băng hà, do thiện pháp cho quả tái sanh lên cõi trời, hưởng mọi sự an lạc ở cõi trời.