Umaṅgajātaka

“Pañcālo sabbasenāya, brahmadattoyamāgato; Sāyaṁ pañcāliyā senā, appameyyā mahosadha.

Vīthimatī pattimatī, sabbasaṅgāmakovidā; Ohārinī saddavatī, bherisaṅkhappabodhanā.

Lohavijjālaṅkārābhā, dhajinī vāmarohinī; Sippiyehi susampannā, sūrehi suppatiṭṭhitā.

Dasettha paṇḍitā āhu, bhūripaññā rahogamā; Mātā ekādasī rañño, pañcāliyaṁ pasāsati.

Athetthekasataṁ khatyā, anuyantā yasassino; Acchinnaraṭṭhā byathitā, pañcāliyaṁ vasaṁ gatā.

Yaṁvadā takkarā rañño, akāmā piyabhāṇino; Pañcālamanuyāyanti, akāmā vasino gatā.

Tāya senāya mithilā, tisandhiparivāritā; Rājadhānī videhānaṁ, samantā parikhaññati.

Uddhaṁ tārakajātāva, samantā parivāritā; Mahosadha vijānāhi, kathaṁ mokkho bhavissati”.

“Pāde deva pasārehi, bhuñja kāme ramassu ca; Hitvā pañcāliyaṁ senaṁ, brahmadatto palāyiti”.

“Rājā santhavakāmo te, ratanāni pavecchati; Āgacchantu ito dūtā, mañjukā piyabhāṇino.

Bhāsantu mudukā vācā, yā vācā paṭinanditā; Pañcālo ca videho ca, ubho ekā bhavantu te”.

“Kathaṁ nu kevaṭṭa mahosadhena, Samāgamo āsi tadiṅgha brūhi; Kacci te paṭinijjhatto, Kacci tuṭṭho mahosadho”.

“Anariyarūpo puriso janinda, Asammodako thaddho asabbhirūpo; Yathā mūgo ca badhiro ca, Na kiñcitthaṁ abhāsatha”.

“Addhā idaṁ mantapadaṁ sududdasaṁ, Attho suddho naraviriyena diṭṭho; Tathā hi kāyo mama sampavedhati, Hitvā sayaṁ ko parahatthamessati”.

“Channañhi ekāva matī sameti, Ye paṇḍitā uttamabhūripattā; Yānaṁ ayānaṁ atha vāpi ṭhānaṁ, Mahosadha tvampi matiṁ karohi”.

“Jānāsi kho rāja mahānubhāvo, Mahabbalo cūḷanibrahmadatto; Rājā ca taṁ icchati māraṇatthaṁ, Migaṁ yathā okacarena luddo.

Yathāpi maccho baḷisaṁ, vaṅkaṁ maṁsena chāditaṁ; Āmagiddho na jānāti, maccho maraṇamattano.

Evameva tuvaṁ rāja, cūḷaneyyassa dhītaraṁ; Kāmagiddho na jānāsi, macchova maraṇamattano.

Sace gacchasi pañcālaṁ, Khippamattaṁ jahissasi; Migaṁ panthānubandhaṁva, Mahantaṁ bhayamessati”.

“Mayameva bālamhase eḷamūgā, Ye uttamatthāni tayī lapimhā; Kimeva tvaṁ naṅgalakoṭivaḍḍho, Atthāni jānāsi yathāpi aññe”.

“Imaṁ gale gahetvāna, nāsetha vijitā mama; Yo me ratanalābhassa, antarāyāya bhāsati”.

Tato ca so apakkamma, vedehassa upantikā; Atha āmantayī dūtaṁ, mādharaṁ suvapaṇḍitaṁ.

“Ehi samma haritapakkha, veyyāvaccaṁ karohi me; Atthi pañcālarājassa, sāḷikā sayanapālikā.

Taṁ bandhanena pucchassu, sā hi sabbassa kovidā; Sā tesaṁ sabbaṁ jānāti, rañño ca kosiyassa ca”.

“Āmo”ti so paṭissutvā, mādharo suvapaṇḍito; Agamāsi haritapakkho, sāḷikāya upantikaṁ.

Tato ca kho so gantvāna, mādharo suvapaṇḍito; Athāmantayi sugharaṁ, sāḷikaṁ mañjubhāṇikaṁ.

“Kacci te sughare khamanīyaṁ, Kacci vesse anāmayaṁ; Kacci te madhunā lājā, Labbhate sughare tuvaṁ”.

“Kusalañceva me samma, atho samma anāmayaṁ; Atho me madhunā lājā, labbhate suvapaṇḍita.

Kuto nu samma āgamma, kassa vā pahito tuvaṁ; Na ca mesi ito pubbe, diṭṭho vā yadi vā suto”.

“Ahosiṁ sivirājassa, pāsāde sayanapālako; Tato so dhammiko rājā, baddhe mocesi bandhanā.

Tassa mekā dutiyāsi, sāḷikā mañjubhāṇikā; Taṁ tattha avadhī seno, pekkhato sughare mama.

Tassā kāmā hi sammatto, āgatosmi tavantike; Sace kareyya okāsaṁ, ubhayova vasāmase”.

“Suvova suviṁ kāmeyya, sāḷiko pana sāḷikaṁ; Suvassa sāḷikāyeva, saṁvāso hoti kīdiso”.

“Yoyaṁ kāme kāmayati, api caṇḍālikāmapi; Sabbo hi sadiso hoti, natthi kāme asādiso”.

“Atthi jampāvatī nāma, mātā sivissa rājino; Sā bhariyā vāsudevassa, kaṇhassa mahesī piyā.

Raṭṭhavatī kimpurisī, sāpi vacchaṁ akāmayi; Manusso migiyā saddhiṁ, natthi kāme asādiso.

Handa khvāhaṁ gamissāmi, sāḷike mañjubhāṇike; Paccakkhānupadañhetaṁ, atimaññasi nūna maṁ”.

“Na sirī taramānassa, mādhara suvapaṇḍita; Idheva tāva acchassu, yāva rājāna dakkhasi; Sossi saddaṁ mudiṅgānaṁ, ānubhāvañca rājino”.

“Yo nu khvāyaṁ tibbo saddo, tirojanapade suto; Dhītā pañcālarājassa, osadhī viya vaṇṇinī; Taṁ dassati videhānaṁ, so vivāho bhavissati”.

“Ediso mā amittānaṁ, vivāho hotu mādhara; Yathā pañcālarājassa, vedehena bhavissati.

Ānayitvāna vedehaṁ, pañcālānaṁ rathesabho; Tato naṁ ghātayissati, nassa sakhī bhavissati”.

“Handa kho maṁ anujānāhi, rattiyo sattamattiyo; Yāvāhaṁ sivirājassa, ārocemi mahesino; Laddho ca me āvasatho, sāḷikāya upantikaṁ”.

“Handa kho taṁ anujānāmi, rattiyo sattamattiyo; Sace tvaṁ sattarattena, nāgacchasi mamantike; Maññe okkantasattaṁ maṁ, matāya āgamissasi”.

Tato ca kho so gantvāna, mādharo suvapaṇḍito; Mahosadhassa akkhāsi, sāḷikāvacanaṁ idaṁ.

“Yasseva ghare bhuñjeyya bhogaṁ, Tasseva atthaṁ puriso careyya; Handāhaṁ gacchāmi pure janinda, Pañcālarājassa puraṁ surammaṁ; Nivesanāni māpetuṁ, Vedehassa yasassino.

Nivesanāni māpetvā, vedehassa yasassino; Yadā te pahiṇeyyāmi, tadā eyyāsi khattiya”.

Tato ca pāyāsi pure mahosadho, Pañcālarājassa puraṁ surammaṁ; Nivesanāni māpetuṁ, Vedehassa yasassino.

Nivesanāni māpetvā, vedehassa yasassino; Athassa pāhiṇī dūtaṁ, vedehaṁ mithilaggahaṁ; “Ehi dāni mahārāja, māpitaṁ te nivesanaṁ”.

Tato ca rājā pāyāsi, senāya caturaṅgiyā; Anantavāhanaṁ daṭṭhuṁ, phītaṁ kapiliyaṁ puraṁ.

Tato ca kho so gantvāna, brahmadattassa pāhiṇi; “Āgatosmi mahārāja, tava pādāni vandituṁ.

Dadāhi dāni me bhariyaṁ, nāriṁ sabbaṅgasobhiniṁ; Suvaṇṇena paṭicchannaṁ, dāsīgaṇapurakkhataṁ”.

“Svāgataṁ teva vedeha, atho te adurāgataṁ; Nakkhattaṁyeva paripuccha, ahaṁ kaññaṁ dadāmi te; Suvaṇṇena paṭicchannaṁ, dāsīgaṇapurakkhataṁ”.

Tato ca rājā vedeho, nakkhattaṁ paripucchatha; Nakkhattaṁ paripucchitvā, brahmadattassa pāhiṇi.

“Dadāhi dāni me bhariyaṁ, nāriṁ sabbaṅgasobhiniṁ; Suvaṇṇena paṭicchannaṁ, dāsīgaṇapurakkhataṁ”.

“Dadāmi dāni te bhariyaṁ, nāriṁ sabbaṅgasobhiniṁ; Suvaṇṇena paṭicchannaṁ, dāsīgaṇapurakkhataṁ”.

“Hatthī assā rathā pattī, senā tiṭṭhanti vammitā; Ukkā padittā jhāyanti, kiṁ nu maññanti paṇḍitā.

Hatthī assā rathā pattī, senā tiṭṭhanti vammitā; Ukkā padittā jhāyanti, kiṁ nu kāhanti paṇḍita”.

“Rakkhati taṁ mahārāja, cūḷaneyyo mahabbalo; Paduṭṭho brahmadattena, pāto taṁ ghātayissati”.

“Ubbedhati me hadayaṁ, mukhañca parisussati; Nibbutiṁ nādhigacchāmi, aggidaḍḍhova ātape.

Kammārānaṁ yathā ukkā, anto jhāyati no bahi; Evampi hadayaṁ mayhaṁ, anto jhāyati no bahi”.

“Pamatto mantanātīto, bhinnamantosi khattiya; Idāni kho taṁ tāyantu, paṇḍitā mantino janā.

Akatvāmaccassa vacanaṁ, atthakāmahitesino; Attapītirato rājā, migo kūṭeva ohito.

Yathāpi maccho baḷisaṁ, vaṅkaṁ maṁsena chāditaṁ; Āmagiddho na jānāti, maccho maraṇamattano.

Evameva tuvaṁ rāja, cūḷaneyyassa dhītaraṁ; Kāmagiddho na jānāsi, macchova maraṇamattano.

Sace gacchasi pañcālaṁ, khippamattaṁ jahissasi; Migaṁ panthānubandhaṁva, mahantaṁ bhayamessati.

Anariyarūpo puriso janinda, Ahīva ucchaṅgagato ḍaseyya; Na tena mittiṁ kayirātha dhīro, Dukkho have kāpurisena saṅgamo.

Yadeva jaññā purisaṁ janinda, Sīlavāyaṁ bahussuto; Teneva mittiṁ kayirātha dhīro, Sukho have sappurisena saṅgamo.

Bālo tuvaṁ eḷamūgosi rāja, Yo uttamatthāni mayī lapittho; Kimevahaṁ naṅgalakoṭivaḍḍho, Atthāni jānāmi yathāpi aññe.

Imaṁ gale gahetvāna, nāsetha vijitā mama; Yo me ratanalābhassa, antarāyāya bhāsati”.

“Mahosadha atītena, Nānuvijjhanti paṇḍitā; Kiṁ maṁ assaṁva sambaddhaṁ, Patodeneva vijjhasi.

Sace passasi mokkhaṁ vā, khemaṁ vā pana passasi; Teneva maṁ anusāsa, kiṁ atītena vijjhasi”.

“Atītaṁ mānusaṁ kammaṁ, Dukkaraṁ durabhisambhavaṁ; Na taṁ sakkomi mocetuṁ, Tvaṁ pajānassu khattiya.

Santi vehāyasā nāgā, iddhimanto yasassino; Tepi ādāya gaccheyyuṁ, yassa honti tathāvidhā.

Santi vehāyasā assā, iddhimanto yasassino; Tepi ādāya gaccheyyuṁ, yassa honti tathāvidhā.

Santi vehāyasā pakkhī, iddhimanto yasassino; Tepi ādāya gaccheyyuṁ, yassa honti tathāvidhā.

Santi vehāyasā yakkhā, iddhimanto yasassino; Tepi ādāya gaccheyyuṁ, yassa honti tathāvidhā.

Atītaṁ mānusaṁ kammaṁ, Dukkaraṁ durabhisambhavaṁ; Na taṁ sakkomi mocetuṁ, Antalikkhena khattiya”.

“Atīradassī puriso, mahante udakaṇṇave; Yattha so labhate gādhaṁ, tattha so vindate sukhaṁ.

Evaṁ amhañca rañño ca, tvaṁ patiṭṭhā mahosadha; Tvaṁ nosi mantinaṁ seṭṭho, amhe dukkhā pamocaya”.

“Atītaṁ mānusaṁ kammaṁ, Dukkaraṁ durabhisambhavaṁ; Na taṁ sakkomi mocetuṁ, Tvaṁ pajānassu senaka”.

“Suṇohi metaṁ vacanaṁ, Passa senaṁ mahabbhayaṁ; Senakaṁ dāni pucchāmi, Kiṁ kiccaṁ idha maññasi”.

“Aggiṁ vā dvārato dema, gaṇhāmase vikantanaṁ; Aññamaññaṁ vadhitvāna, khippaṁ hissāma jīvitaṁ; Mā no rājā brahmadatto, ciraṁ dukkhena mārayi”.

“Suṇohi metaṁ vacanaṁ, passa senaṁ mahabbhayaṁ; Pukkusaṁ dāni pucchāmi, kiṁ kiccaṁ idha maññasi”.

“Visaṁ khāditvā miyyāma, khippaṁ hissāma jīvitaṁ; Mā no rājā brahmadatto, ciraṁ dukkhena mārayi”.

“Suṇohi metaṁ vacanaṁ, passa senaṁ mahabbhayaṁ; Kāmindaṁ dāni pucchāmi, kiṁ kiccaṁ idha maññasi”.

“Rajjuyā bajjha miyyāma, papātā papatāmase; Mā no rājā brahmadatto, ciraṁ dukkhena mārayi”.

“Suṇohi metaṁ vacanaṁ, passa senaṁ mahabbhayaṁ; Devindaṁ dāni pucchāmi, kiṁ kiccaṁ idha maññasi”.

“Aggiṁ vā dvārato dema, gaṇhāmase vikantanaṁ; Aññamaññaṁ vadhitvāna, khippaṁ hissāma jīvitaṁ; Na no sakkoti mocetuṁ, sukheneva mahosadho”.

“Yathā kadalino sāraṁ, anvesaṁ nādhigacchati; Evaṁ anvesamānā naṁ, pañhaṁ najjhagamāmase.

Yathā simbalino sāraṁ, anvesaṁ nādhigacchati; Evaṁ anvesamānā naṁ, pañhaṁ najjhagamāmase.

Adese vata no vuṭṭhaṁ, kuñjarānaṁvanodake; Sakāse dummanussānaṁ, bālānaṁ avijānataṁ.

Ubbedhati me hadayaṁ, mukhañca parisussati; Nibbutiṁ nādhigacchāmi, aggidaḍḍhova ātape.

Kammārānaṁ yathā ukkā, anto jhāyati no bahi; Evampi hadayaṁ mayhaṁ, anto jhāyati no bahi”.

Tato so paṇḍito dhīro, atthadassī mahosadho; Vedehaṁ dukkhitaṁ disvā, idaṁ vacanamabravi.

“Mā tvaṁ bhāyi mahārāja, mā tvaṁ bhāyi rathesabha; Ahaṁ taṁ mocayissāmi, rāhuggahaṁva candimaṁ.

Mā tvaṁ bhāyi mahārāja, mā tvaṁ bhāyi rathesabha; Ahaṁ taṁ mocayissāmi, rāhuggahaṁva sūriyaṁ.

Mā tvaṁ bhāyi mahārāja, mā tvaṁ bhāyi rathesabha; Ahaṁ taṁ mocayissāmi, paṅke sannaṁva kuñjaraṁ.

Mā tvaṁ bhāyi mahārāja, mā tvaṁ bhāyi rathesabha; Ahaṁ taṁ mocayissāmi, peḷābaddhaṁva pannagaṁ.

Mā tvaṁ bhāyi mahārāja, mā tvaṁ bhāyi rathesabha; Ahaṁ taṁ mocayissāmi, pakkhiṁ baddhaṁva pañjare.

Mā tvaṁ bhāyi mahārāja, mā tvaṁ bhāyi rathesabha; Ahaṁ taṁ mocayissāmi, macche jālagateriva.

Mā tvaṁ bhāyi mahārāja, mā tvaṁ bhāyi rathesabha; Ahaṁ taṁ mocayissāmi, sayoggabalavāhanaṁ.

Mā tvaṁ bhāyi mahārāja, mā tvaṁ bhāyi rathesabha; Pañcālaṁ vāhayissāmi, kākasenaṁva leḍḍunā.

Adu paññā kimatthiyā, Amacco vāpi tādiso; Yo taṁ sambādhapakkhandaṁ, Dukkhā na parimocaye”.

“Etha māṇavā uṭṭhetha, mukhaṁ sodhetha sandhino; Vedeho sahamaccehi, umaṅgena gamissati”.

Tassa taṁ vacanaṁ sutvā, paṇḍitassānucārino; Umaṅgadvāraṁ vivariṁsu, yantayutte ca aggaḷe.

Purato senako yāti, pacchato ca mahosadho; Majjhe ca rājā vedeho, amaccaparivārito.

Umaṅgā nikkhamitvāna, vedeho nāvamāruhi; Abhirūḷhañca taṁ ñatvā, anusāsi mahosadho.

“Ayaṁ te sasuro deva, ayaṁ sassu janādhipa; Yathā mātu paṭipatti, evaṁ te hotu sassuyā.

Yathāpi niyako bhātā, Saudariyo ekamātuko; Evaṁ pañcālacando te, Dayitabbo rathesabha.

Ayaṁ pañcālacandī te, rājaputtī abhicchitā; Kāmaṁ karohi te tāya, bhariyā te rathesabha”.

“Āruyha nāvaṁ taramāno, kiṁ nu tīramhi tiṭṭhasi; Kicchā muttāmha dukkhato, yāma dāni mahosadha”.

“Nesa dhammo mahārāja, yohaṁ senāya nāyako; Senaṅgaṁ parihāpetvā, attānaṁ parimocaye.

Nivesanamhi te deva, senaṅgaṁ parihāpitaṁ; Taṁ dinnaṁ brahmadattena, ānayissaṁ rathesabha”.

“Appaseno mahāsenaṁ, kathaṁ viggayha ṭhassasi; Dubbalo balavantena, vihaññissasi paṇḍita”.

“Appasenopi ce mantī, mahāsenaṁ amantinaṁ; Jināti rājā rājāno, ādiccovudayaṁ tamaṁ”.

“Susukhaṁ vata saṁvāso, paṇḍitehīti senaka; Pakkhīva pañjare baddhe, macche jālagateriva; Amittahatthattagate, mocayī no mahosadho”.

“Evametaṁ mahārāja, paṇḍitā hi sukhāvahā; Pakkhīva pañjare baddhe, macche jālagateriva; Amittahatthattagate, mocayī no mahosadho”.

Rakkhitvā kasiṇaṁ rattiṁ, cūḷaneyyo mahabbalo; Udentaṁ aruṇuggasmiṁ, upakāriṁ upāgami.

Āruyha pavaraṁ nāgaṁ, balavantaṁ saṭṭhihāyanaṁ; Rājā avoca pañcālo, cūḷaneyyo mahabbalo.

Sannaddho maṇivammena, saramādāya pāṇinā; Pesiye ajjhabhāsittha, puthugumbe samāgate.

Hatthārohe anīkaṭṭhe, rathike pattikārake; Upāsanamhi katahatthe, vālavedhe samāgate.

“Pesetha kuñjare dantī, balavante saṭṭhihāyane; Maddantu kuñjarā nagaraṁ, vedehena sumāpitaṁ.

Vacchadantamukhā setā, tikkhaggā aṭṭhivedhino; Paṇunnā dhanuvegena, sampatantutarītarā.

Māṇavā vammino sūrā, citradaṇḍayutāvudhā; Pakkhandino mahānāgā, hatthīnaṁ hontu sammukhā.

Sattiyo teladhotāyo, accimantā pabhassarā; Vijjotamānā tiṭṭhantu, sataraṁsīva tārakā.

Āvudhabalavantānaṁ, guṇikāyūradhārinaṁ; Etādisānaṁ yodhānaṁ, saṅgāme apalāyinaṁ; Vedeho kuto muccissati, sace pakkhīva kāhiti.

Tiṁsa me purisanāvutyo, sabbevekekaniccitā; Yesaṁ samaṁ na passāmi, kevalaṁ mahimaṁ caraṁ.

Nāgā ca kappitā dantī, balavanto saṭṭhihāyanā; Yesaṁ khandhesu sobhanti, kumārā cārudassanā.

Pītālaṅkārā pītavasanā, Pītuttaranivāsanā; Nāgakhandhesu sobhanti, Devaputtāva nandane.

Pāṭhīnavaṇṇā nettiṁsā, teladhotā pabhassarā; Niṭṭhitā naradhīrehi, samadhārā sunissitā.

Vellālino vītamalā, sikkāyasamayā daḷā; Gahitā balavantehi, suppahārappahāribhi.

Suvaṇṇatharusampannā, lohitakacchupadhāritā; Vivattamānā sobhanti, vijjuvabbhaghanantare.

Paṭākā vammino sūrā, asicammassa kovidā; Dhanuggahā sikkhitarā, nāgakhandhe nipātino.

Etādisehi parikkhitto, natthi mokkho ito tava; Pabhāvaṁ te na passāmi, yena tvaṁ mithilaṁ vaje”.

“Kiṁ nu santaramānova, nāgaṁ pesesi kuñjaraṁ; Pahaṭṭharūpo āpatasi, siddhatthosmīti maññasi.

Oharetaṁ dhanuṁ cāpaṁ, khurappaṁ paṭisaṁhara; Oharetaṁ subhaṁ vammaṁ, veḷuriyamaṇisanthataṁ”.

“Pasannamukhavaṇṇosi, mitapubbañca bhāsasi; Hoti kho maraṇakāle, edisī vaṇṇasampadā”.

“Moghaṁ te gajjitaṁ rāja, bhinnamantosi khattiya; Duggaṇhosi tayā rājā, khaḷuṅkeneva sindhavo.

Tiṇṇo hiyyo rājā gaṅgaṁ, sāmacco saparijjano; Haṁsarājaṁ yathā dhaṅko, anujjavaṁ patissasi.

Siṅgālā rattibhāgena, phullaṁ disvāna kiṁsukaṁ; Maṁsapesīti maññantā, paribyūḷhā migādhamā.

Vītivattāsu rattīsu, uggatasmiṁ divākare; Kiṁsukaṁ phullitaṁ disvā, āsacchinnā migādhamā.

Evameva tuvaṁ rāja, vedehaṁ parivāriya; Āsacchinno gamissasi, siṅgālā kiṁsukaṁ yathā”.

“Imassa hatthe pāde ca, kaṇṇanāsañca chindatha; Yo me amittaṁ hatthagataṁ, vedehaṁ parimocayi.

Imaṁ maṁsaṁva pātabyaṁ, sūle katvā pacantu naṁ; Yo me amittaṁ hatthagataṁ, vedehaṁ parimocayi.

Yathāpi āsabhaṁ cammaṁ, pathabyā vitaniyyati; Sīhassa atho byagghassa, hoti saṅkusamāhataṁ.

Evaṁ taṁ vitanitvāna, vedhayissāmi sattiyā; Yo me amittaṁ hatthagataṁ, vedehaṁ parimocayi”.

“Sace me hatthe pāde ca, kaṇṇanāsañca checchasi; Evaṁ pañcālacandassa, vedeho chedayissati.

Sace me hatthe pāde ca, kaṇṇanāsañca checchasi; Evaṁ pañcālacandiyā, vedeho chedayissati.

Sace me hatthe pāde ca, kaṇṇanāsañca checchasi; Evaṁ nandāya deviyā, vedeho chedayissati.

Sace me hatthe pāde ca, kaṇṇanāsañca checchasi; Evaṁ te puttadārassa, vedeho chedayissati.

Sace maṁsaṁva pātabyaṁ, sūle katvā pacissasi; Evaṁ pañcālacandassa, vedeho pācayissati.

Sace maṁsaṁva pātabyaṁ, sūle katvā pacissasi; Evaṁ pañcālacandiyā, vedeho pācayissati.

Sace maṁsaṁva pātabyaṁ, sūle katvā pacissasi; Evaṁ nandāya deviyā, vedeho pācayissati.

Sace maṁsaṁva pātabyaṁ, sūle katvā pacissasi; Evaṁ te puttadārassa, vedeho pācayissati.

Sace maṁ vitanitvāna, vedhayissasi sattiyā; Evaṁ pañcālacandassa, vedeho vedhayissati.

Sace maṁ vitanitvāna, vedhayissasi sattiyā; Evaṁ pañcālacandiyā, vedeho vedhayissati.

Sace maṁ vitanitvāna, vedhayissasi sattiyā; Evaṁ nandāya deviyā, vedeho vedhayissati.

Sace maṁ vitanitvāna, vedhayissasi sattiyā; Evaṁ te puttadārassa, vedeho vedhayissati; Evaṁ no mantitaṁ raho, vedehena mayā saha.

Yathāpi palasataṁ cammaṁ, kontimantāsuniṭṭhitaṁ; Upeti tanutāṇāya, sarānaṁ paṭihantave.

Sukhāvaho dukkhanudo, vedehassa yasassino; Matiṁ te paṭihaññāmi, usuṁ palasatena vā.

Iṅgha passa mahārāja, suññaṁ antepuraṁ tava; Orodhā ca kumārā ca, tava mātā ca khattiya; Umaṅgā nīharitvāna, vedehassupanāmitā”.

“Iṅgha antepuraṁ mayhaṁ, gantvāna vicinātha naṁ; Yathā imassa vacanaṁ, saccaṁ vā yadi vā musā”.

“Evametaṁ mahārāja, yathā āha mahosadho; Suññaṁ antepuraṁ sabbaṁ, kākapaṭṭanakaṁ yathā”.

“Ito gatā mahārāja, nārī sabbaṅgasobhanā; Kosambaphalakasussoṇī, haṁsagaggarabhāṇinī.

Ito nītā mahārāja, nārī sabbaṅgasobhanā; Koseyyavasanā sāmā, jātarūpasumekhalā.

Surattapādā kalyāṇī, suvaṇṇamaṇimekhalā; Pārevatakkhī sutanū, bimboṭṭhā tanumajjhimā.

Sujātā bhujalaṭṭhīva, vedīva tanumajjhimā; Dīghassā kesā asitā, īsakaggapavellitā.

Sujātā migachāpāva, hemantaggisikhāriva; Nadīva giriduggesu, sañchannā khuddaveḷubhi.

Nāganāsūru kalyāṇī, paramā timbarutthanī; Nātidīghā nātirassā, nālomā nātilomasā”.

“Nandāya nūna maraṇena, nandasi sirivāhana; Ahañca nūna nandā ca, gacchāma yamasādhanaṁ”.

“Dibbaṁ adhīyase māyaṁ, akāsi cakkhumohanaṁ; Yo me amittaṁ hatthagataṁ, vedehaṁ parimocayi”.

“Adhīyanti mahārāja, dibbamāyidha paṇḍitā; Te mocayanti attānaṁ, paṇḍitā mantino janā.

Santi māṇavaputtā me, kusalā sandhichedakā; Yesaṁ katena maggena, vedeho mithilaṁ gato”.

“Iṅgha passa mahārāja, Umaṅgaṁ sādhu māpitaṁ; Hatthīnaṁ atha assānaṁ, Rathānaṁ atha pattinaṁ; Ālokabhūtaṁ tiṭṭhantaṁ, Umaṅgaṁ sādhu māpitaṁ”.

“Lābhā vata videhānaṁ, yassimedisā paṇḍitā; Ghare vasanti vijite, yathā tvaṁsi mahosadha”.

“Vuttiñca parihārañca, diguṇaṁ bhattavetanaṁ; Dadāmi vipule bhoge, bhuñja kāme ramassu ca; Mā videhaṁ paccagamā, kiṁ videho karissati”.

“Yo cajetha mahārāja, bhattāraṁ dhanakāraṇā; Ubhinnaṁ hoti gārayho, attano ca parassa ca; Yāva jīveyya vedeho, nāññassa puriso siyā.

Yo cajetha mahārāja, bhattāraṁ dhanakāraṇā; Ubhinnaṁ hoti gārayho, attano ca parassa ca; Yāva tiṭṭheyya vedeho, nāññassa vijite vase”.

“Dammi nikkhasahassaṁ te, gāmāsītiñca kāsisu; Dāsisatāni cattāri, dammi bhariyāsatañca te; Sabbaṁ senaṅgamādāya, sotthiṁ gaccha mahosadha.

Yāva dadantu hatthīnaṁ, assānaṁ diguṇaṁ vidhaṁ; Tappentu annapānena, rathike pattikārake.

Hatthī asse rathe pattī, gacchevādāya paṇḍita; Passatu taṁ mahārājā, vedeho mithilaṁ gataṁ”.

“Hatthī assā rathā pattī, senā padissate mahā; Caturaṅginī bhīsarūpā, kiṁ nu maññasi paṇḍita”.

“Ānando te mahārāja, uttamo paṭidissati; Sabbaṁ senaṅgamādāya, sotthiṁ patto mahosadho”.

“Yathā petaṁ susānasmiṁ, chaḍḍetvā caturo janā; Evaṁ kapilaye tyamha, chaḍḍayitvā idhāgatā.

Atha tvaṁ kena vaṇṇena, kena vā pana hetunā; Kena vā atthajātena, attānaṁ parimocayi”.

“Atthaṁ atthena vedeha, mantaṁ mantena khattiya; Parivārayiṁ rājānaṁ, jambudīpaṁva sāgaro”.

“Dinnaṁ nikkhasahassaṁ me, gāmāsīti ca kāsisu; Dāsīsatāni cattāri, dinnaṁ bhariyāsatañca me; Sabbaṁ senaṅgamādāya, sotthināmhi idhāgato”.

“Susukhaṁ vata saṁvāso, paṇḍitehīti senaka; Pakkhīva pañjare baddhe, macche jālagateriva; Amittahatthattagate, mocayī no mahosadho”.

“Evametaṁ mahārāja, paṇḍitā hi sukhāvahā; Pakkhīva pañjare baddhe, macche jālagateriva; Amittahatthattagate, mocayī no mahosadho”.

“Āhaññantu sabbavīṇā, bheriyo dindimāni ca; Dhamentu māgadhā saṅkhā, vaggū nadantu dundubhī”.

Orodhā ca kumārā ca, vesiyānā ca brāhmaṇā; Bahuṁ annañca pānañca, paṇḍitassābhihārayuṁ.

Hatthārohā anīkaṭṭhā, rathikā pattikārakā; Bahuṁ annañca pānañca, paṇḍitassābhihārayuṁ.

Samāgatā jānapadā, negamā ca samāgatā; Bahuṁ annañca pānañca, paṇḍitassābhihārayuṁ.

Bahujano pasannosi, disvā paṇḍitamāgataṁ; Paṇḍitamhi anuppatte, celukkhepo avattathāti.

Umaṅgajātakaṁ pañcamaṁ.