Dhamma CentralHọc Phật theo Tam Tạng Pāli

Pvr 5

Adhikaraṇapariyāyavāra

Chưa có bản dịch tiếng Việt cho bài này.

Parivāra5. Samathabheda1. Adhikaraṇapariyāyavāra
1

Vivādādhikaraṇassa— kiṁ pubbaṅgamaṁ? Kati ṭhānāni? Kati vatthūni? Kati bhūmiyo? Kati hetū? Kati mūlāni? Katihākārehi vivadati? Vivādādhikaraṇaṁ katihi samathehi sammati?

2

Anuvādādhikaraṇassa— kiṁ pubbaṅgamaṁ? Kati ṭhānāni? Kati vatthūni? Kati bhūmiyo? Kati hetū? Kati mūlāni? Katihākārehi anuvadati? Anuvādādhikaraṇaṁ katihi samathehi sammati?

3

Āpattādhikaraṇassa— kiṁ pubbaṅgamaṁ? Kati ṭhānāni? Kati vatthūni? Kati bhūmiyo? Kati hetū? Kati mūlāni? Katihākārehi āpattiṁ āpajjati? Āpattādhikaraṇaṁ katihi samathehi sammati?

4

Kiccādhikaraṇassa— kiṁ pubbaṅgamaṁ? Kati ṭhānāni? Kati vatthūni? Kati bhūmiyo? Kati hetū? Kati mūlāni? Katihākārehi kiccaṁ jāyati? Kiccādhikaraṇaṁ katihi samathehi sammati?

5

Vivādādhikaraṇassa kiṁ pubbaṅgamanti? Lobho pubbaṅgamo, doso pubbaṅgamo, moho pubbaṅgamo, alobho pubbaṅgamo, adoso pubbaṅgamo, amoho pubbaṅgamo. Kati ṭhānānīti? Aṭṭhārasa bhedakaravatthūni ṭhānāni. Kati vatthūnīti? Aṭṭhārasa bhedakaravatthūni. Kati bhūmiyoti? Aṭṭhārasa bhedakaravatthūni bhūmiyo. Kati hetūti? Nava hetū— tayo kusalahetū, tayo akusalahetū, tayo abyākatahetū. Kati mūlānīti? Dvādasa mūlāni. Katihākārehi vivadatīti? Dvīhākārehi vivadati— dhammadiṭṭhi vā adhammadiṭṭhi vā. Vivādādhikaraṇaṁ katihi samathehi sammatīti? Vivādādhikaraṇaṁ dvīhi samathehi sammati— sammukhāvinayena ca yebhuyyasikāya ca.

6

Anuvādādhikaraṇassa kiṁ pubbaṅgamanti? Lobho pubbaṅgamo, doso pubbaṅgamo, moho pubbaṅgamo, alobho pubbaṅgamo, adoso pubbaṅgamo, amoho pubbaṅgamo. Kati ṭhānānīti? Catasso vipattiyo ṭhānāni. Kati vatthūnīti? Catasso vipattiyo vatthūni. Kati bhūmiyoti? Catasso vipattiyo bhūmiyo. Kati hetūti? Nava hetū— tayo kusalahetū, tayo akusalahetū, tayo abyākatahetū. Kati mūlānīti? Cuddasa mūlāni. Katihākārehi anuvadatīti? Dvīhākārehi anuvadati— vatthuto vā āpattito vā. Anuvādādhikaraṇaṁ katihi samathehi sammatīti? Anuvādādhikaraṇaṁ catūhi samathehi sammati— sammukhāvinayena ca sativinayena ca amūḷhavinayena ca tassapāpiyasikāya ca.

7

Āpattādhikaraṇassa kiṁ pubbaṅgamanti? Lobho pubbaṅgamo, doso pubbaṅgamo, moho pubbaṅgamo, alobho pubbaṅgamo, adoso pubbaṅgamo, amoho pubbaṅgamo. Kati ṭhānānīti? Satta āpattikkhandhā ṭhānāni. Kati vatthūnīti? Satta āpattikkhandhā vatthūni. Kati bhūmiyoti? Satta āpattikkhandhā bhūmiyo. Kati hetūti? Cha hetū— tayo akusalahetū, tayo abyākatahetū. Kati mūlānīti? Cha āpattisamuṭṭhānāni mūlāni. Katihākārehi āpattiṁ āpajjatīti? Chahākārehi āpattiṁ āpajjati— alajjitā, aññāṇatā, kukkuccapakatatā, akappiye kappiyasaññitā, kappiye akappiyasaññitā, satisammosā. Āpattādhikaraṇaṁ katihi samathehi sammatīti? Āpattādhikaraṇaṁ tīhi samathehi sammati— sammukhāvinayena ca paṭiññātakaraṇena ca, sammukhāvinayena ca tiṇavatthārakena ca.

8

Kiccādhikaraṇassa kiṁ pubbaṅgamanti? Lobho pubbaṅgamo, doso pubbaṅgamo, moho pubbaṅgamo, alobho pubbaṅgamo, adoso pubbaṅgamo, amoho pubbaṅgamo. Kati ṭhānānīti? Cattāri kammāni ṭhānāni. Kati vatthūnīti? Cattāri kammāni vatthūni. Kati bhūmiyoti? Cattāri kammāni bhūmiyo. Kati hetūti? Nava hetū— tayo kusalahetū, tayo akusalahetū, tayo abyākatahetū. Kati mūlānīti? Ekaṁ mūlaṁ— saṅgho. Katihākārehi kiccaṁ jāyatīti? Dvīhākārehi kiccaṁ jāyati— ñattito vā apalokanato vā. Kiccādhikaraṇaṁ katihi samathehi sammatīti? Kiccādhikaraṇaṁ ekena samathena sammati— sammukhāvinayena.

9

Kati samathā? Satta samathā. Sammukhāvinayo, sativinayo, amūḷhavinayo, paṭiññātakaraṇaṁ, yebhuyyasikā, tassapāpiyasikā, tiṇavatthārako— ime satta samathā.

10

Siyā ime satta samathā dasa samathā honti, dasa samathā satta samathā honti vatthuvasena pariyāyena? Siyāti.

11

Kathañca siyā? Vivādādhikaraṇassa dve samathā, anuvādādhikaraṇassa cattāro samathā, āpattādhikaraṇassa tayo samathā, kiccādhikaraṇassa eko samatho. Evaṁ ime satta samathā dasa samathā honti, dasa samathā satta samathā honti vatthuvasena pariyāyena.

12

Pariyāyavāro niṭṭhito chaṭṭho.

2. Sādhāraṇavāra

13

Kati samathā vivādādhikaraṇassa sādhāraṇā? Kati samathā vivādādhikaraṇassa asādhāraṇā? Kati samathā anuvādādhikaraṇassa sādhāraṇā? Kati samathā anuvādādhikaraṇassa asādhāraṇā? Kati samathā āpattādhikaraṇassa sādhāraṇā? Kati samathā āpattādhikaraṇassa asādhāraṇā? Kati samathā kiccādhikaraṇassa sādhāraṇā? Kati samathā kiccādhikaraṇassa asādhāraṇā?

14

Dve samathā vivādādhikaraṇassa sādhāraṇā— sammukhāvinayo, yebhuyyasikā. Pañca samathā vivādādhikaraṇassa asādhāraṇā— sativinayo, amūḷhavinayo, paṭiññātakaraṇaṁ, tassapāpiyasikā, tiṇavatthārako.

15

Cattāro samathā anuvādādhikaraṇassa sādhāraṇā— sammukhāvinayo, sativinayo, amūḷhavinayo, tassapāpiyasikā. Tayo samathā anuvādādhikaraṇassa asādhāraṇā— yebhuyyasikā, paṭiññātakaraṇaṁ, tiṇavatthārako.

16

Tayo samathā āpattādhikaraṇassa sādhāraṇā— sammukhāvinayo, paṭiññātakaraṇaṁ, tiṇavatthārako. Cattāro samathā āpattādhikaraṇassa asādhāraṇā— yebhuyyasikā, sativinayo, amūḷhavinayo, tassapāpiyasikā.

17

Eko samatho kiccādhikaraṇassa sādhāraṇo— sammukhāvinayo. Cha samathā kiccādhikaraṇassa asādhāraṇā— yebhuyyasikā, sativinayo, amūḷhavinayo, paṭiññātakaraṇaṁ, tassapāpiyasikā, tiṇavatthārako.

18

Sādhāraṇavāro niṭṭhito sattamo.

3. Tabbhāgiyavāra

19

Kati samathā vivādādhikaraṇassa tabbhāgiyā? Kati samathā vivādādhikaraṇassa aññabhāgiyā? Kati samathā anuvādādhikaraṇassa tabbhāgiyā? Kati samathā anuvādādhikaraṇassa aññabhāgiyā? Kati samathā āpattādhikaraṇassa tabbhāgiyā? Kati samathā āpattādhikaraṇassa aññabhāgiyā? Kati samathā kiccādhikaraṇassa tabbhāgiyā? Kati samathā kiccādhikaraṇassa aññabhāgiyā?

20

Dve samathā vivādādhikaraṇassa tabbhāgiyā— sammukhāvinayo, yebhuyyasikā. Pañca samathā vivādādhikaraṇassa aññabhāgiyā— sativinayo, amūḷhavinayo, paṭiññātakaraṇaṁ, tassapāpiyasikā, tiṇavatthārako.

21

Cattāro samathā anuvādādhikaraṇassa tabbhāgiyā— sammukhāvinayo, sativinayo, amūḷhavinayo, tassapāpiyasikā. Tayo samathā anuvādādhikaraṇassa aññabhāgiyā— yebhuyyasikā, paṭiññātakaraṇaṁ, tiṇavatthārako.

22

Tayo samathā āpattādhikaraṇassa tabbhāgiyā— sammukhāvinayo, paṭiññātakaraṇaṁ, tiṇavatthārako. Cattāro samathā āpattādhikaraṇassa aññabhāgiyā— yebhuyyasikā, sativinayo, amūḷhavinayo, tassapāpiyasikā.

23

Eko samatho kiccādhikaraṇassa tabbhāgiyo— sammukhāvinayo. Cha samathā kiccādhikaraṇassa aññabhāgiyā— yebhuyyasikā, sativinayo, amūḷhavinayo, paṭiññātakaraṇaṁ, tassapāpiyasikā, tiṇavatthārako.

24

Tabbhāgiyavāro niṭṭhito aṭṭhamo.

4. Samathāsamathassasādhāraṇavāra

25

Samathā samathassa sādhāraṇā, samathā samathassa asādhāraṇā. Siyā samathā samathassa sādhāraṇā, siyā samathā samathassa asādhāraṇā.

26

Kathaṁ siyā samathā samathassa sādhāraṇā? Kathaṁ siyā samathā samathassa asādhāraṇā? Yebhuyyasikā sammukhāvinayassa sādhāraṇā, sativinayassa amūḷhavinayassa paṭiññātakaraṇassa tassapāpiyasikāya tiṇavatthārakassa asādhāraṇā.

27

Sativinayo sammukhāvinayassa sādhāraṇo, amūḷhavinayassa paṭiññātakaraṇassa tassapāpiyasikāya tiṇavatthārakassa yebhuyyasikāya asādhāraṇo.

28

Amūḷhavinayo sammukhāvinayassa sādhāraṇo, paṭiññātakaraṇassa tassapāpiyasikāya tiṇavatthārakassa yebhuyyasikāya sativinayassa asādhāraṇo.

29

Paṭiññātakaraṇaṁ sammukhāvinayassa sādhāraṇaṁ, tassapāpiyasikāya tiṇavatthārakassa yebhuyyasikāya sativinayassa amūḷhavinayassa asādhāraṇaṁ.

30

Tassapāpiyasikā sammukhāvinayassa sādhāraṇā, tiṇavatthārakassa yebhuyyasikāya sativinayassa amūḷhavinayassa paṭiññātakaraṇassa asādhāraṇā.

31

Tiṇavatthārako sammukhāvinayassa sādhāraṇo, yebhuyyasikāya sativinayassa amūḷhavinayassa paṭiññātakaraṇassa tassapāpiyasikāya asādhāraṇo.

32

Evaṁ siyā samathā samathassa sādhāraṇā; evaṁ siyā samathā samathassa asādhāraṇā.

33

Samathā samathassa sādhāraṇavāro niṭṭhito navamo.

5. Samathāsamathassatabbhāgiyavāra

34

Samathā samathassa tabbhāgiyā, samathā samathassa aññabhāgiyā. Siyā samathā samathassa tabbhāgiyā, siyā samathā samathassa aññabhāgiyā.

35

Kathaṁ siyā samathā samathassa tabbhāgiyā? Kathaṁ siyā samathā samathassa aññabhāgiyā? Yebhuyyasikā sammukhāvinayassa tabbhāgiyā, sativinayassa amūḷhavinayassa paṭiññātakaraṇassa tassapāpiyasikāya tiṇavatthārakassa aññabhāgiyā.

36

Sativinayo sammukhāvinayassa tabbhāgiyo, amūḷhavinayassa paṭiññātakaraṇassa tassapāpiyasikāya tiṇavatthārakassa yebhuyyasikāya aññabhāgiyo.

37

Amūḷhavinayo sammukhāvinayassa tabbhāgiyo, paṭiññātakaraṇassa tassapāpiyasikāya tiṇavatthārakassa yebhuyyasikāya sativinayassa aññabhāgiyo.

38

Paṭiññātakaraṇaṁ sammukhāvinayassa tabbhāgiyaṁ, tassapāpiyasikāya tiṇavatthārakassa yebhuyyasikāya sativinayassa amūḷhavinayassa aññabhāgiyaṁ.

39

Tassapāpiyasikā sammukhāvinayassa tabbhāgiyā, tiṇavatthārakassa yebhuyyasikāya sativinayassa amūḷhavinayassa paṭiññātakaraṇassa aññabhāgiyā.

40

Tiṇavatthārako sammukhāvinayassa tabbhāgiyo, yebhuyyasikāya sativinayassa amūḷhavinayassa paṭiññātakaraṇassa tassapāpiyasikāya aññabhāgiyo.

41

Evaṁ siyā samathā samathassa tabbhāgiyā, evaṁ siyā samathā samathassa aññabhāgiyā.

42

Samathā samathassa tabbhāgiyavāro niṭṭhito dasamo.

6. Samathasammukhāvinayavāra

43

Samatho sammukhāvinayo, sammukhāvinayo samatho? Samatho yebhuyyasikā, yebhuyyasikā samatho? Samatho sativinayo, sativinayo samatho? Samatho amūḷhavinayo, amūḷhavinayo samatho? Samatho paṭiññātakaraṇaṁ, paṭiññātakaraṇaṁ samatho? Samatho tassapāpiyasikā, tassapāpiyasikā samatho? Samatho tiṇavatthārako, tiṇavatthārako samatho?

44

Yebhuyyasikā sativinayo amūḷhavinayo paṭiññātakaraṇaṁ tassapāpiyasikā tiṇavatthārako— ime samathā samathā, no sammukhāvinayo. Sammukhāvinayo samatho ceva sammukhāvinayo ca.

45

Sativinayo amūḷhavinayo paṭiññātakaraṇaṁ tassapāpiyasikā tiṇavatthārako sammukhāvinayo— ime samathā samathā, no yebhuyyasikā. Yebhuyyasikā samatho ceva yebhuyyasikā ca.

46

Amūḷhavinayo paṭiññātakaraṇaṁ tassapāpiyasikā tiṇavatthārako sammukhāvinayo yebhuyyasikā— ime samathā samathā, no sativinayo. Sativinayo samatho ceva sativinayo ca.

47

Paṭiññātakaraṇaṁ tassapāpiyasikā tiṇavatthārako sammukhāvinayo yebhuyyasikā sativinayo— ime samathā samathā, no amūḷhavinayo. Amūḷhavinayo samatho ceva amūḷhavinayo ca.

48

Tassapāpiyasikā tiṇavatthārako sammukhāvinayo yebhuyyasikā sativinayo amūḷhavinayo— ime samathā samathā, no paṭiññātakaraṇaṁ. Paṭiññātakaraṇaṁ samatho ceva paṭiññātakaraṇañca.

49

Tiṇavatthārako sammukhāvinayo yebhuyyasikā sativinayo amūḷhavinayo paṭiññātakaraṇaṁ— ime samathā samathā, no tassapāpiyasikā. Tassapāpiyasikā samatho ceva tassapāpiyasikā ca.

50

Sammukhāvinayo yebhuyyasikā sativinayo amūḷhavinayo paṭiññātakaraṇaṁ tassapāpiyasikā— ime samathā samathā, no tiṇavatthārako. Tiṇavatthārako samatho ceva tiṇavatthārako ca.

51

Samathasammukhāvinayavāro niṭṭhito ekādasamo.

7. Vinayavāra

52

Vinayo sammukhāvinayo, sammukhāvinayo vinayo? Vinayo yebhuyyasikā, yebhuyyasikā vinayo? Vinayo sativinayo, sativinayo vinayo? Vinayo amūḷhavinayo, amūḷhavinayo vinayo? Vinayo paṭiññātakaraṇaṁ, paṭiññātakaraṇaṁ vinayo? Vinayo tassapāpiyasikā, tassapāpiyasikā vinayo? Vinayo tiṇavatthārako, tiṇavatthārako vinayo?

53

Vinayo siyā sammukhāvinayo siyā na sammukhāvinayo. Sammukhāvinayo vinayo ceva sammukhāvinayo ca.

54

Vinayo siyā yebhuyyasikā, siyā na yebhuyyasikā. Yebhuyyasikā vinayo ceva yebhuyyasikā ca.

55

Vinayo siyā sativinayo, siyā na sativinayo. Sativinayo vinayo ceva sativinayo ca.

56

Vinayo siyā amūḷhavinayo, siyā na amūḷhavinayo. Amūḷhavinayo vinayo ceva amūḷhavinayo ca.

57

Vinayo siyā paṭiññātakaraṇaṁ, siyā na paṭiññātakaraṇaṁ. Paṭiññātakaraṇaṁ vinayo ceva paṭiññātakaraṇañca.

58

Vinayo siyā tassapāpiyasikā, siyā na tassapāpiyasikā. Tassapāpiyasikā vinayo ceva tassapāpiyasikā ca.

59

Vinayo siyā tiṇavatthārako, siyā na tiṇavatthārako. Tiṇavatthārako vinayo ceva tiṇavatthārako ca.

60

Vinayavāro niṭṭhito dvādasamo.

8. Kusalavāra

61

Sammukhāvinayo kusalo akusalo abyākato? Yebhuyyasikā kusalā akusalā abyākatā? Sativinayo kusalo akusalo abyākato? Amūḷhavinayo kusalo akusalo abyākato? Paṭiññātakaraṇaṁ kusalaṁ akusalaṁ abyākataṁ? Tassapāpiyasikā kusalā akusalā abyākatā? Tiṇavatthārako kusalo akusalo abyākato?

62

Sammukhāvinayo siyā kusalo, siyā abyākato. Natthi sammukhāvinayo akusalo.

63

Yebhuyyasikā siyā kusalā, siyā akusalā, siyā abyākatā.

64

Sativinayo siyā kusalo, siyā akusalo, siyā abyākato.

65

Amūḷhavinayo siyā kusalo, siyā akusalo, siyā abyākato.

66

Paṭiññātakaraṇaṁ siyā kusalaṁ, siyā akusalaṁ, siyā abyākataṁ.

67

Tassapāpiyasikā siyā kusalā, siyā akusalā siyā abyākatā.

68

Tiṇavatthārako siyā kusalo, siyā akusalo, siyā abyākato.

69

Vivādādhikaraṇaṁ kusalaṁ akusalaṁ abyākataṁ. Anuvādādhikaraṇaṁ kusalaṁ akusalaṁ abyākataṁ. Āpattādhikaraṇaṁ kusalaṁ akusalaṁ abyākataṁ. Kiccādhikaraṇaṁ kusalaṁ akusalaṁ abyākataṁ.

70

Vivādādhikaraṇaṁ siyā kusalaṁ, siyā akusalaṁ, siyā abyākataṁ.

71

Anuvādādhikaraṇaṁ siyā kusalaṁ, siyā akusalaṁ, siyā abyākataṁ.

72

Āpattādhikaraṇaṁ siyā akusalaṁ, siyā abyākataṁ. Natthi āpattādhikaraṇaṁ kusalaṁ.

73

Kiccādhikaraṇaṁ siyā kusalaṁ, siyā akusalaṁ, siyā abyākataṁ.

74

Kusalavāro niṭṭhito terasamo.

9. Yatthavāra, pucchāvāra

75

Yattha yebhuyyasikā labbhati, tattha sammukhāvinayo labbhati; yattha sammukhāvinayo labbhati, tattha yebhuyyasikā labbhati. Na tattha sativinayo labbhati, na tattha amūḷhavinayo labbhati, na tattha paṭiññātakaraṇaṁ labbhati, na tattha tassapāpiyasikā labbhati, na tattha tiṇavatthārako labbhati.

76

Yattha sativinayo labbhati, tattha sammukhāvinayo labbhati; yattha sammukhāvinayo labbhati, tattha sativinayo labbhati. Na tattha amūḷhavinayo labbhati, na tattha paṭiññātakaraṇaṁ labbhati, na tattha tassapāpiyasikā labbhati, na tattha tiṇavatthārako labbhati, na tattha yebhuyyasikā labbhati.

77

Yattha amūḷhavinayo labbhati, tattha sammukhāvinayo labbhati; yattha sammukhāvinayo labbhati, tattha amūḷhavinayo labbhati. Na tattha paṭiññātakaraṇaṁ labbhati, na tattha tassapāpiyasikā labbhati, na tattha tiṇavatthārako labbhati, na tattha yebhuyyasikā labbhati, na tattha sativinayo labbhati.

78

Yattha paṭiññātakaraṇaṁ labbhati, tattha sammukhāvinayo labbhati; yattha sammukhāvinayo labbhati, tattha paṭiññātakaraṇaṁ labbhati. Na tattha tassapāpiyasikā labbhati, na tattha tiṇavatthārako labbhati, na tattha yebhuyyasikā labbhati, na tattha sativinayo labbhati, na tattha amūḷhavinayo labbhati.

79

Yattha tassapāpiyasikā labbhati, tattha sammukhāvinayo labbhati; yattha sammukhāvinayo labbhati, tattha tassapāpiyasikā labbhati. Na tattha tiṇavatthārako labbhati, na tattha yebhuyyasikā labbhati, na tattha sativinayo labbhati, na tattha amūḷhavinayo labbhati, na tattha paṭiññātakaraṇaṁ labbhati.

80

Yattha tiṇavatthārako labbhati, tattha sammukhāvinayo labbhati; yattha sammukhāvinayo labbhati, tattha tiṇavatthārako labbhati. Na tattha yebhuyyasikā labbhati, na tattha sativinayo labbhati, na tattha amūḷhavinayo labbhati, na tattha paṭiññātakaraṇaṁ labbhati, na tattha tassapāpiyasikā labbhati.

81

Yattha yebhuyyasikā tattha sammukhāvinayo; yattha sammukhāvinayo tattha yebhuyyasikā. Na tattha sativinayo, na tattha amūḷhavinayo, na tattha paṭiññātakaraṇaṁ, na tattha tassapāpiyasikā, na tattha tiṇavatthārako.

82

Yattha sativinayo tattha sammukhāvinayo; yattha sammukhāvinayo tattha sativinayo. Na tattha amūḷhavinayo, na tattha paṭiññātakaraṇaṁ, na tattha tassapāpiyasikā, na tattha tiṇavatthārako, na tattha yebhuyyasikā. Sammukhāvinayaṁ kātuna mūlaṁ …pe….

83

Yattha tiṇavatthārako tattha sammukhāvinayo; yattha sammukhāvinayo tattha tiṇavatthārako. Na tattha yebhuyyasikā, na tattha sativinayo, na tattha amūḷhavinayo, na tattha paṭiññātakaraṇaṁ, na tattha tassapāpiyasikā.

84

Cakkapeyyālaṁ. Yatthavāro niṭṭhito cuddasamo.

10. Samathavāra, vissajjanāvāra

85

Yasmiṁ samaye sammukhāvinayena ca yebhuyyasikāya ca adhikaraṇaṁ vūpasammati, yattha yebhuyyasikā labbhati tattha sammukhāvinayo labbhati, yattha sammukhāvinayo labbhati tattha yebhuyyasikā labbhati. Na tattha sativinayo labbhati, na tattha amūḷhavinayo labbhati, na tattha paṭiññātakaraṇaṁ labbhati, na tattha tassapāpiyasikā labbhati, na tattha tiṇavatthārako labbhati.

86

Yasmiṁ samaye sammukhāvinayena ca sativinayena ca adhikaraṇaṁ vūpasammati, yattha sativinayo labbhati tattha sammukhāvinayo labbhati, yattha sammukhāvinayo labbhati tattha sativinayo labbhati. Na tattha amūḷhavinayo labbhati, na tattha paṭiññātakaraṇaṁ labbhati, na tattha tassapāpiyasikā labbhati, na tattha tiṇavatthārako labbhati, na tattha yebhuyyasikā labbhati.

87

Yasmiṁ samaye sammukhāvinayena ca amūḷhavinayena ca adhikaraṇaṁ vūpasammati, yattha amūḷhavinayo labbhati tattha sammukhāvinayo labbhati, yattha sammukhāvinayo labbhati tattha amūḷhavinayo labbhati. Na tattha paṭiññātakaraṇaṁ labbhati, na tattha tassapāpiyasikā labbhati, na tattha tiṇavatthārako labbhati, na tattha yebhuyyasikā labbhati, na tattha sativinayo labbhati.

88

Yasmiṁ samaye sammukhāvinayena ca paṭiññātakaraṇena ca adhikaraṇaṁ vūpasammati, yattha paṭiññātakaraṇaṁ labbhati tattha sammukhāvinayo labbhati, yattha sammukhāvinayo labbhati tattha paṭiññātakaraṇaṁ labbhati. Na tattha tassapāpiyasikā labbhati, na tattha tiṇavatthārako labbhati, na tattha yebhuyyasikā labbhati, na tattha sativinayo labbhati, na tattha amūḷhavinayo labbhati.

89

Yasmiṁ samaye sammukhāvinayena ca tassapāpiyasikāya ca adhikaraṇaṁ vūpasammati, yattha tassapāpiyasikā labbhati tattha sammukhāvinayo labbhati, yattha sammukhāvinayo labbhati tattha tassapāpiyasikā labbhati. Na tattha tiṇavatthārako labbhati, na tattha yebhuyyasikā labbhati, na tattha sativinayo labbhati, na tattha amūḷhavinayo labbhati, na tattha paṭiññātakaraṇaṁ labbhati.

90

Yasmiṁ samaye sammukhāvinayena ca tiṇavatthārakena ca adhikaraṇaṁ vūpasammati, yattha tiṇavatthārako labbhati tattha sammukhāvinayo labbhati, yattha sammukhāvinayo labbhati tattha tiṇavatthārako labbhati. Na tattha yebhuyyasikā labbhati, na tattha sativinayo labbhati, na tattha amūḷhavinayo labbhati, na tattha paṭiññātakaraṇaṁ labbhati, na tattha tassapāpiyasikā labbhati.

91

Samathavāro niṭṭhito pannarasamo.

11. Saṁsaṭṭhavāra

92

Adhikaraṇanti vā samathāti vā ime dhammā saṁsaṭṭhā udāhu visaṁsaṭṭhā? Labbhā ca panimesaṁ dhammānaṁ vinibbhujitvā vinibbhujitvā nānākaraṇaṁ paññāpetunti?

93

Adhikaraṇanti vā samathāti vā ime dhammā visaṁsaṭṭhā, no saṁsaṭṭhā. Labbhā ca panimesaṁ dhammānaṁ vinibbhujitvā vinibbhujitvā nānākaraṇaṁ paññāpetunti. So—“mā hevan”tissa vacanīyo. Adhikaraṇanti vā samathāti vā ime dhammā saṁsaṭṭhā, no visaṁsaṭṭhā. No ca labbhā imesaṁ dhammānaṁ vinibbhujitvā vinibbhujitvā nānākaraṇaṁ paññāpetuṁ. Taṁ kissa hetu? Nanu vuttaṁ bhagavatā— “cattārimāni, bhikkhave, adhikaraṇāni, satta samathā. Adhikaraṇā samathehi sammanti, samathā adhikaraṇehi sammanti. Evaṁ, ime dhammā saṁsaṭṭhā no visaṁsaṭṭhā; no ca labbhā imesaṁ dhammānaṁ vinibbhujitvā vinibbhujitvā nānākaraṇaṁ paññāpetun”ti.

94

Saṁsaṭṭhavāro niṭṭhito soḷasamo.

12. Sammativāra

95

Vivādādhikaraṇaṁ katihi samathehi sammati? Anuvādādhikaraṇaṁ katihi samathehi sammati? Āpattādhikaraṇaṁ katihi samathehi sammati? Kiccādhikaraṇaṁ katihi samathehi sammati?

96

Vivādādhikaraṇaṁ dvīhi samathehi sammati— sammukhāvinayena ca yebhuyyasikāya ca.

97

Anuvādādhikaraṇaṁ catūhi samathehi sammati— sammukhāvinayena ca sativinayena ca amūḷhavinayena ca tassapāpiyasikāya ca.

98

Āpattādhikaraṇaṁ tīhi samathehi sammati— sammukhāvinayena ca paṭiññātakaraṇena ca tiṇavatthārakena ca.

99

Kiccādhikaraṇaṁ ekena samathena sammati— sammukhāvinayena.

100

Vivādādhikaraṇañca anuvādādhikaraṇañca katihi samathehi sammanti? Vivādādhikaraṇañca anuvādādhikaraṇañca pañcahi samathehi sammanti— sammukhāvinayena ca yebhuyyasikāya ca sativinayena ca amūḷhavinayena ca tassapāpiyasikāya ca.

101

Vivādādhikaraṇañca āpattādhikaraṇañca katihi samathehi sammanti? Vivādādhikaraṇañca āpattādhikaraṇañca catūhi samathehi sammanti— sammukhāvinayena ca yebhuyyasikāya ca paṭiññātakaraṇena ca tiṇavatthārakena ca.

102

Vivādādhikaraṇañca kiccādhikaraṇañca katihi samathehi sammanti? Vivādādhikaraṇañca kiccādhikaraṇañca dvīhi samathehi sammanti— sammukhāvinayena ca yebhuyyasikāya ca.

103

Anuvādādhikaraṇañca āpattādhikaraṇañca katihi samathehi sammanti? Anuvādādhikaraṇañca āpattādhikaraṇañca chahi samathehi sammanti— sammukhāvinayena ca sativinayena ca amūḷhavinayena ca paṭiññātakaraṇena ca tassapāpiyasikāya ca tiṇavatthārakena ca.

104

Anuvādādhikaraṇañca kiccādhikaraṇañca katihi samathehi sammanti? Anuvādādhikaraṇañca kiccādhikaraṇañca catūhi samathehi sammanti— sammukhāvinayena ca sativinayena ca amūḷhavinayena ca tassapāpiyasikāya ca.

105

Āpattādhikaraṇañca kiccādhikaraṇañca katihi samathehi sammanti? Āpattādhikaraṇañca kiccādhikaraṇañca tīhi samathehi sammanti— sammukhāvinayena ca paṭiññātakaraṇena ca tiṇavatthārakena ca.

106

Vivādādhikaraṇañca anuvādādhikaraṇañca āpattādhikaraṇañca katihi samathehi sammanti? Vivādādhikaraṇañca anuvādādhikaraṇañca āpattādhikaraṇañca sattahi samathehi sammanti— sammukhāvinayena ca yebhuyyasikāya ca sativinayena ca amūḷhavinayena ca paṭiññātakaraṇena ca tassapāpiyasikāya ca tiṇavatthārakena ca.

107

Vivādādhikaraṇañca anuvādādhikaraṇañca kiccādhikaraṇañca katihi samathehi sammanti? Vivādādhikaraṇañca anuvādādhikaraṇañca kiccādhikaraṇañca pañcahi samathehi sammanti— sammukhāvinayena ca yebhuyyasikāya ca sativinayena ca amūḷhavinayena ca tassapāpiyasikāya ca.

108

Anuvādādhikaraṇañca āpattādhikaraṇañca kiccādhikaraṇañca katihi samathehi sammanti? Anuvādādhikaraṇañca āpattādhikaraṇañca kiccādhikaraṇañca chahi samathehi sammanti— sammukhāvinayena ca sativinayena ca amūḷhavinayena ca paṭiññātakaraṇena ca tassapāpiyasikāya ca tiṇavatthārakena ca.

109

Vivādādhikaraṇañca anuvādādhikaraṇañca āpattādhikaraṇañca kiccādhikaraṇañca katihi samathehi sammanti? Vivādādhikaraṇañca anuvādādhikaraṇañca āpattādhikaraṇañca kiccādhikaraṇañca sattahi samathehi sammanti— sammukhāvinayena ca yebhuyyasikāya ca sativinayena ca amūḷhavinayena ca paṭiññātakaraṇena ca tassapāpiyasikāya ca tiṇavatthārakena ca.

110

Sammativāro niṭṭhito sattarasamo.

13. Sammantinasammantivāra

111

Vivādādhikaraṇaṁ katihi samathehi sammati, katihi samathehi na sammati? Anuvādādhikaraṇaṁ katihi samathehi sammati, katihi samathehi na sammati? Āpattādhikaraṇaṁ katihi samathehi sammati, katihi samathehi na sammati? Kiccādhikaraṇaṁ katihi samathehi sammati, katihi samathehi na sammati?

112

Vivādādhikaraṇaṁ dvīhi samathehi sammati— sammukhāvinayena ca yebhuyyasikāya ca. Pañcahi samathehi na sammati— sativinayena ca amūḷhavinayena ca paṭiññātakaraṇena ca tassapāpiyasikāya ca tiṇavatthārakena ca.

113

Anuvādādhikaraṇaṁ catūhi samathehi sammati— sammukhāvinayena ca sativinayena ca amūḷhavinayena ca tassapāpiyasikāya ca. Tīhi samathehi na sammati— yebhuyyasikāya ca paṭiññātakaraṇena ca tiṇavatthārakena ca.

114

Āpattādhikaraṇaṁ tīhi samathehi sammati— sammukhāvinayena ca paṭiññātakaraṇena ca tiṇavatthārakena ca. Catūhi samathehi na sammati— yebhuyyasikāya ca sativinayena ca amūḷhavinayena ca tassapāpiyasikāya ca.

115

Kiccādhikaraṇaṁ ekena samathena sammati— sammukhāvinayena. Chahi samathehi na sammati— yebhuyyasikāya ca sativinayena ca amūḷhavinayena ca paṭiññātakaraṇena ca tassapāpiyasikāya ca tiṇavatthārakena ca.

116

Vivādādhikaraṇañca anuvādādhikaraṇañca katihi samathehi sammanti? Katihi samathehi na sammanti? Vivādādhikaraṇañca anuvādādhikaraṇañca pañcahi samathehi sammanti— sammukhāvinayena ca yebhuyyasikāya ca sativinayena ca amūḷhavinayena ca tassapāpiyasikāya ca. Dvīhi samathehi na sammanti— paṭiññātakaraṇena ca tiṇavatthārakena ca.

117

Vivādādhikaraṇañca āpattādhikaraṇañca katihi samathehi sammanti? Katihi samathehi na sammanti? Vivādādhikaraṇañca āpattādhikaraṇañca catūhi samathehi sammanti— sammukhāvinayena ca yebhuyyasikāya ca paṭiññātakaraṇena ca tiṇavatthārakena ca. Tīhi samathehi na sammanti— sativinayena ca amūḷhavinayena ca tassapāpiyasikāya ca.

118

Vivādādhikaraṇañca kiccādhikaraṇañca katihi samathehi sammanti? Katihi samathehi na sammanti? Vivādādhikaraṇañca kiccādhikaraṇañca dvīhi samathehi sammanti— sammukhāvinayena ca yebhuyyasikāya ca. Pañcahi samathehi na sammanti— sativinayena ca amūḷhavinayena ca paṭiññātakaraṇena ca tassapāpiyasikāya ca tiṇavatthārakena ca.

119

Anuvādādhikaraṇañca āpattādhikaraṇañca katihi samathehi sammanti? Katihi samathehi na sammanti? Anuvādādhikaraṇañca āpattādhikaraṇañca chahi samathehi sammanti— sammukhāvinayena ca sativinayena ca amūḷhavinayena ca paṭiññātakaraṇena ca tassapāpiyasikāya ca tiṇavatthārakena ca. Ekena samathena na sammanti— yebhuyyasikāya.

120

Anuvādādhikaraṇañca kiccādhikaraṇañca katihi samathehi sammanti? Katihi samathehi na sammanti? Anuvādādhikaraṇañca kiccādhikaraṇañca catūhi samathehi sammanti— sammukhāvinayena ca sativinayena ca amūḷhavinayena ca tassapāpiyasikāya ca. Tīhi samathehi na sammanti— yebhuyyasikāya ca paṭiññātakaraṇena ca tiṇavatthārakena ca.

121

Āpattādhikaraṇañca kiccādhikaraṇañca katihi samathehi sammanti? Katihi samathehi na sammanti? Āpattādhikaraṇañca kiccādhikaraṇañca tīhi samathehi sammanti— sammukhāvinayena ca paṭiññātakaraṇena ca tiṇavatthārakena ca. Catūhi samathehi na sammanti— yebhuyyasikāya ca sativinayena ca amūḷhavinayena ca tassapāpiyasikāya ca.

122

Vivādādhikaraṇañca anuvādādhikaraṇañca āpattādhikaraṇañca katihi samathehi sammanti? Katihi samathehi na sammanti? Vivādādhikaraṇañca anuvādādhikaraṇañca āpattādhikaraṇañca sattahi samathehi sammanti— ammukhāvinayena ca yebhuyyasikāya ca sativinayena ca amūḷhavinayena ca paṭiññātakaraṇena ca tassapāpiyasikāya ca tiṇavatthārakena ca.

123

Vivādādhikaraṇañca anuvādādhikaraṇañca kiccādhikaraṇañca katihi samathehi sammanti? Katihi samathehi na sammanti? Vivādādhikaraṇañca anuvādādhikaraṇañca kiccādhikaraṇañca pañcahi samathehi sammanti— sammukhāvinayena ca yebhuyyasikāya ca sativinayena ca amūḷhavinayena ca tassapāpiyasikāya ca. Dvīhi samathehi na sammanti— paṭiññātakaraṇena ca tiṇavatthārakena ca.

124

Anuvādādhikaraṇañca āpattādhikaraṇañca kiccādhikaraṇañca katihi samathehi sammanti? Katihi samathehi na sammanti? Anuvādādhikaraṇañca āpattādhikaraṇañca kiccādhikaraṇañca chahi samathehi sammanti— sammukhāvinayena ca sativinayena ca amūḷhavinayena ca paṭiññātakaraṇena ca tassapāpiyasikāya ca tiṇavatthārakena ca. Ekena samathena na sammanti— yebhuyyasikāya.

125

Vivādādhikaraṇañca anuvādādhikaraṇañca āpattādhikaraṇañca kiccādhikaraṇañca katihi samathehi sammanti? Katihi samathehi na sammanti? Vivādādhikaraṇañca anuvādādhikaraṇañca āpattādhikaraṇañca kiccādhikaraṇañca sattahi samathehi sammanti— sammukhāvinayena ca yebhuyyasikāya ca sativinayena ca amūḷhavinayena ca paṭiññātakaraṇena ca tassapāpiyasikāya ca tiṇavatthārakena ca.

126

Sammanti na sammantivāro niṭṭhito aṭṭhārasamo.

14. Samathādhikaraṇavāra

127

Samathā samathehi sammanti? Samathā adhikaraṇehi sammanti? Adhikaraṇā samathehi sammanti? Adhikaraṇā adhikaraṇehi sammanti?

128

Siyā samathā samathehi sammanti, siyā samathā samathehi na sammanti. Siyā samathā adhikaraṇehi sammanti, siyā samathā adhikaraṇehi na sammanti. Siyā adhikaraṇā samathehi sammanti, siyā adhikaraṇā samathehi na sammanti. Siyā adhikaraṇā adhikaraṇehi sammanti, siyā adhikaraṇā adhikaraṇehi na sammanti.

129

Kathaṁ siyā samathā samathehi sammanti, kathaṁ siyā samathā samathehi na sammanti? Yebhuyyasikā sammukhāvinayena sammati; sativinayena na sammati, amūḷhavinayena na sammati, paṭiññātakaraṇena na sammati, tassapāpiyasikāya na sammati, tiṇavatthārakena na sammati.

130

Sativinayo sammukhāvinayena sammati; amūḷhavinayena na sammati, paṭiññātakaraṇena na sammāti, tassapāpiyasikāya na sammati, tiṇavatthārakena na sammati, yebhuyyasikāya na sammati.

131

Amūḷhavinayo sammukhāvinayena sammati; paṭiññātakaraṇena na sammati, tassapāpiyasikāya na sammati, tiṇavatthārakena na sammati, yebhuyyasikāya na sammati, sativinayena na sammati.

132

Paṭiññātakaraṇaṁ sammukhāvinayena sammati; tassapāpiyasikāya na sammati, tiṇavatthārakena na sammati, yebhuyyasikāya na sammati, sativinayena na sammati, amūḷhavinayena na sammati.

133

Tassapāpiyasikā sammukhāvinayena sammati; tiṇavatthārakena na sammati, yebhuyyasikāya na sammati, sativinayena na sammati, amūḷhavinayena na sammati, paṭiññātakaraṇena na sammati.

134

Tiṇavatthārako sammukhāvinayena sammati; yebhuyyasikāya na sammati, sativinayena na sammati, amūḷhavinayena na sammati, paṭiññātakaraṇena na sammati, tassapāpiyasikāya na sammati. Evaṁ siyā samathā samathehi sammanti. Evaṁ siyā samathā samathehi na sammanti.

135

Kathaṁ siyā samathā adhikaraṇehi sammanti, kathaṁ siyā samathā adhikaraṇehi na sammanti? Sammukhāvinayo vivādādhikaraṇena na sammati, anuvādādhikaraṇena na sammati, āpattādhikaraṇena na sammati; kiccādhikaraṇena sammati.

136

Yebhuyyasikā vivādādhikaraṇena na sammati, anuvādādhikaraṇena na sammati, āpattādhikaraṇena na sammati; kiccādhikaraṇena sammati.

137

Sativinayo vivādādhikaraṇena na sammati, anuvādādhikaraṇena na sammati, āpattādhikaraṇena na sammati; kiccādhikaraṇena sammati.

138

Amūḷhavinayo vivādādhikaraṇena na sammati, anuvādādhikaraṇena na sammati, āpattādhikaraṇena na sammati; kiccādhikaraṇena sammati.

139

Paṭiññātakaraṇaṁ vivādādhikaraṇena na sammati, anuvādādhikaraṇena na sammati, āpattādhikaraṇena na sammati; kiccādhikaraṇena sammati.

140

Tassapāpiyasikā vivādādhikaraṇena na sammati, anuvādādhikaraṇena na sammati, āpattādhikaraṇena na sammati; kiccādhikaraṇena sammati.

141

Tiṇavatthārako vivādādhikaraṇena na sammati, anuvādādhikaraṇena na sammati, āpattādhikaraṇena na sammati; kiccādhikaraṇena sammati. Evaṁ siyā samathā adhikaraṇehi sammanti. Evaṁ siyā samathā adhikaraṇehi na sammanti.

142

Kathaṁ siyā adhikaraṇā samathehi sammanti, kathaṁ siyā adhikaraṇā samathehi na sammanti? Vivādādhikaraṇaṁ sammukhāvinayena ca yebhuyyasikāya ca sammati; sativinayena ca amūḷhavinayena ca paṭiññātakaraṇena ca tassapāpiyasikāya ca tiṇavatthārakena ca na sammati.

143

Anuvādādhikaraṇaṁ sammukhāvinayena ca sativinayena ca amūḷhavinayena ca tassapāpiyasikāya ca sammati; yebhuyyasikāya ca paṭiññātakaraṇena ca tiṇavatthārakena ca na sammati.

144

Āpattādhikaraṇaṁ sammukhāvinayena ca paṭiññātakaraṇena ca tiṇavatthārakena ca sammati; yebhuyyasikāya ca sativinayena ca amūḷhavinayena ca tassapāpiyasikāya ca na sammati.

145

Kiccādhikaraṇaṁ sammukhāvinayena sammati; yebhuyyasikāya ca sativinayena ca amūḷhavinayena ca paṭiññātakaraṇena ca tassapāpiyasikāya ca tiṇavatthārakena ca na sammati. Evaṁ siyā adhikaraṇā samathehi sammanti. Evaṁ siyā adhikaraṇā samathehi na sammanti.

146

Kathaṁ siyā adhikaraṇā adhikaraṇehi sammanti? Kathaṁ siyā adhikaraṇā adhikaraṇehi na sammanti? Vivādādhikaraṇaṁ vivādādhikaraṇena na sammati, anuvādādhikaraṇena na sammati, āpattādhikaraṇena na sammati; kiccādhikaraṇena sammati.

147

Anuvādādhikaraṇaṁ vivādādhikaraṇena na sammati, anuvādādhikaraṇena na sammati, āpattādhikaraṇena na sammati; kiccādhikaraṇena sammati.

148

Āpattādhikaraṇaṁ vivādādhikaraṇena na sammati, anuvādādhikaraṇena na sammati, āpattādhikaraṇena na sammati; kiccādhikaraṇena sammati.

149

Kiccādhikaraṇaṁ vivādādhikaraṇena na sammati, anuvādādhikaraṇena na sammati, āpattādhikaraṇena na sammati; kiccādhikaraṇena sammati. Evaṁ siyā adhikaraṇā adhikaraṇehi sammanti. Evaṁ siyā adhikaraṇā adhikaraṇehi na sammanti.

150

Chāpi samathā cattāropi adhikaraṇā sammukhāvinayena sammanti; sammukhāvinayo na kenaci sammati.

151

Samathādhikaraṇavāro niṭṭhito ekūnavīsatimo.

15. Samuṭṭhāpanavāra

152

Vivādādhikaraṇaṁ catunnaṁ adhikaraṇānaṁ katamaṁ adhikaraṇaṁ samuṭṭhāpeti? Vivādādhikaraṇaṁ catunnaṁ adhikaraṇānaṁ na katamaṁ adhikaraṇaṁ samuṭṭhāpeti; api ca vivādādhikaraṇapaccayā cattāro adhikaraṇā jāyanti. Yathā kathaṁ viya? Idha bhikkhū vivadanti— “dhammo”ti vā, “adhammo”ti vā, “vinayo”ti vā, “avinayo”ti vā, “abhāsitaṁ alapitaṁ tathāgatenā”ti vā, “bhāsitaṁ lapitaṁ tathāgatenā”ti vā, “anāciṇṇaṁ tathāgatenā”ti vā, “āciṇṇaṁ tathāgatenā”ti vā, “apaññattaṁ tathāgatenā”ti vā, “paññattaṁ tathāgatenā”ti vā, “āpattī”ti vā, “anāpattī”ti vā, “lahukā āpattī”ti vā, “garukā āpattī”ti vā, “sāvasesā āpattī”ti vā, “anavasesā āpattī”ti vā, “duṭṭhullā āpattī”ti vā “aduṭṭhullā āpattī”ti vā. Yaṁ tattha bhaṇḍanaṁ kalaho viggaho vivādo nānāvādo aññathāvādo vipaccatāya vohāro medhakaṁ, idaṁ vuccati vivādādhikaraṇaṁ. Vivādādhikaraṇe saṅgho vivadati. Vivādādhikaraṇaṁ vivadamāno anuvadati. Anuvādādhikaraṇaṁ anuvadamāno āpattiṁ āpajjati āpattādhikaraṇaṁ. Tāya āpattiyā saṅgho kammaṁ karoti kiccādhikaraṇaṁ. Evaṁ vivādādhikaraṇapaccayā cattāro adhikaraṇā jāyanti.

153

Anuvādādhikaraṇaṁ catunnaṁ adhikaraṇānaṁ katamaṁ adhikaraṇaṁ samuṭṭhāpeti? Anuvādādhikaraṇaṁ catunnaṁ adhikaraṇānaṁ na katamaṁ adhikaraṇaṁ samuṭṭhāpeti; api ca anuvādādhikaraṇapaccayā cattāro adhikaraṇā jāyanti. Yathā kathaṁ viya? Idha bhikkhū bhikkhuṁ anuvadanti sīlavipattiyā vā ācāravipattiyā vā diṭṭhivipattiyā vā ājīvavipattiyā vā. Yo tattha anuvādo anuvadanā anullapanā anubhaṇanā anusampavaṅkatā abbhussahanatā anubalappadānaṁ, idaṁ vuccati anuvādādhikaraṇaṁ. Anuvādādhikaraṇe saṅgho vivadati. Vivādādhikaraṇaṁ vivadamāno anuvadati. Anuvādādhikaraṇaṁ anuvadamāno āpattiṁ āpajjati āpattādhikaraṇaṁ. Tāya āpattiyā saṅgho kammaṁ karoti kiccādhikaraṇaṁ. Evaṁ anuvādādhikaraṇapaccayā cattāro adhikaraṇā jāyanti.

154

Āpattādhikaraṇaṁ catunnaṁ adhikaraṇānaṁ katamaṁ adhikaraṇaṁ samuṭṭhāpeti? Āpattādhikaraṇaṁ catunnaṁ adhikaraṇānaṁ na katamaṁ adhikaraṇaṁ samuṭṭhāpeti; api ca āpattādhikaraṇapaccayā cattāro adhikaraṇā jāyanti. Yathā kathaṁ viya? Pañcapi āpattikkhandhā āpattādhikaraṇaṁ, sattapi āpattikkhandhā āpattādhikaraṇaṁ, idaṁ vuccati āpattādhikaraṇaṁ. Āpattādhikaraṇe saṅgho vivadati. Vivādādhikaraṇaṁ vivadamāno anuvadati. Anuvādādhikaraṇaṁ anuvadamāno āpattiṁ āpajjati āpattādhikaraṇaṁ. Tāya āpattiyā saṅgho kammaṁ karoti kiccādhikaraṇaṁ. Evaṁ āpattādhikaraṇapaccayā cattāro adhikaraṇā jāyanti.

155

Kiccādhikaraṇaṁ catunnaṁ adhikaraṇānaṁ katamaṁ adhikaraṇaṁ samuṭṭhāpeti? Kiccādhikaraṇaṁ catunnaṁ adhikaraṇānaṁ na katamaṁ adhikaraṇaṁ samuṭṭhāpeti, api ca kiccādhikaraṇapaccayā cattāro adhikaraṇā jāyanti. Yathā kathaṁ viya? Yā saṅghassa kiccayatā karaṇīyatā apalokanakammaṁ ñattikammaṁ ñattidutiyakammaṁ ñatticatutthakammaṁ, idaṁ vuccati kiccādhikaraṇaṁ. Kiccādhikaraṇe saṅgho vivadati. Vivādādhikaraṇaṁ vivadamāno anuvadati. Anuvādādhikaraṇaṁ anuvadamāno āpattiṁ āpajjati āpattādhikaraṇaṁ. Tāya āpattiyā saṅgho kammaṁ karoti kiccādhikaraṇaṁ. Evaṁ kiccādhikaraṇapaccayā cattāro adhikaraṇā jāyanti.

156

Samuṭṭhāpanavāro niṭṭhito vīsatimo.

16. Bhajativāra

157

Vivādādhikaraṇaṁ catunnaṁ adhikaraṇānaṁ katamaṁ adhikaraṇaṁ bhajati? Katamaṁ adhikaraṇaṁ upanissitaṁ? Katamaṁ adhikaraṇaṁ pariyāpannaṁ? Katamena adhikaraṇena saṅgahitaṁ?

158

Anuvādādhikaraṇaṁ catunnaṁ adhikaraṇānaṁ katamaṁ adhikaraṇaṁ bhajati? Katamaṁ adhikaraṇaṁ upanissitaṁ? Katamaṁ adhikaraṇaṁ pariyāpannaṁ? Katamena adhikaraṇena saṅgahitaṁ?

159

Āpattādhikaraṇaṁ catunnaṁ adhikaraṇānaṁ katamaṁ adhikaraṇaṁ bhajati? Katamaṁ adhikaraṇaṁ upanissitaṁ? Katamaṁ adhikaraṇaṁ pariyāpannaṁ? Katamena adhikaraṇena saṅgahitaṁ?

160

Kiccādhikaraṇaṁ catunnaṁ adhikaraṇānaṁ katamaṁ adhikaraṇaṁ bhajati? Katamaṁ adhikaraṇaṁ upanissitaṁ? Katamaṁ adhikaraṇaṁ pariyāpannaṁ? Katamena adhikaraṇena saṅgahitaṁ?

161

Vivādādhikaraṇaṁ catunnaṁ adhikaraṇānaṁ vivādādhikaraṇaṁ bhajati, vivādādhikaraṇaṁ upanissitaṁ, vivādādhikaraṇaṁ pariyāpannaṁ, vivādādhikaraṇena saṅgahitaṁ.

162

Anuvādādhikaraṇaṁ catunnaṁ adhikaraṇānaṁ anuvādādhikaraṇaṁ bhajati, anuvādādhikaraṇaṁ upanissitaṁ, anuvādādhikaraṇaṁ pariyāpannaṁ, anuvādādhikaraṇena saṅgahitaṁ.

163

Āpattādhikaraṇaṁ catunnaṁ adhikaraṇānaṁ āpattādhikaraṇaṁ bhajati, āpattādhikaraṇaṁ upanissitaṁ, āpattādhikaraṇaṁ pariyāpannaṁ, āpattādhikaraṇena saṅgahitaṁ.

164

Kiccādhikaraṇaṁ catunnaṁ adhikaraṇānaṁ kiccādhikaraṇaṁ bhajati, kiccādhikaraṇaṁ upanissitaṁ, kiccādhikaraṇaṁ pariyāpannaṁ, kiccādhikaraṇena saṅgahitaṁ.

165

Vivādādhikaraṇaṁ sattannaṁ samathānaṁ kati samathe bhajati, kati samathe upanissitaṁ, kati samathe pariyāpannaṁ, katihi samathehi saṅgahitaṁ, katihi samathehi sammati?

166

Anuvādādhikaraṇaṁ sattannaṁ samathānaṁ kati samathe bhajati, kati samathe upanissitaṁ, kati samathe pariyāpannaṁ, katihi samathehi saṅgahitaṁ, katihi samathehi sammati?

167

Āpattādhikaraṇaṁ sattannaṁ samathānaṁ kati samathe bhajati, kati samathe upanissitaṁ, kati samathe pariyāpannaṁ, katihi samathehi saṅgahitaṁ, katihi samathehi sammati?

168

Kiccādhikaraṇaṁ sattannaṁ samathānaṁ kati samathe bhajati, kati samathe upanissitaṁ, kati samathe pariyāpannaṁ, katihi samathehi saṅgahitaṁ, katihi samathehi sammati?

169

Vivādādhikaraṇaṁ sattannaṁ samathānaṁ dve samathe bhajati, dve samathe upanissitaṁ, dve samathe pariyāpannaṁ, dvīhi samathehi saṅgahitaṁ, dvīhi samathehi sammati— sammukhāvinayena ca yebhuyyasikāya ca.

170

Anuvādādhikaraṇaṁ sattannaṁ samathānaṁ cattāro samathe bhajati, cattāro samathe upanissitaṁ, cattāro samathe pariyāpannaṁ, catūhi samathehi saṅgahitaṁ, catūhi samathehi sammati— sammukhāvinayena ca sativinayena ca amūḷhavinayena ca tassapāpiyasikāya ca.

171

Āpattādhikaraṇaṁ sattannaṁ samathānaṁ tayo samathe bhajati, tayo samathe upanissitaṁ, tayo samathe pariyāpannaṁ, tīhi samathehi saṅgahitaṁ tīhi samathehi sammati— sammukhāvinayena ca paṭiññātakaraṇena ca tiṇavatthārakena ca.

172

Kiccādhikaraṇaṁ sattannaṁ samathānaṁ ekaṁ samathaṁ bhajati, ekaṁ samathaṁ upanissitaṁ, ekaṁ samathaṁ pariyāpannaṁ, ekena samathena saṅgahitaṁ, ekena samathena sammati— sammukhāvinayenāti.

173

Bhajativāro niṭṭhito ekavīsatimo.

174

Samathabhedo niṭṭhito.

175

Tassuddānaṁ

176

Adhikaraṇaṁ pariyāyaṁ, sādhāraṇā ca bhāgiyā; Samathā sādhāraṇikā, samathassa tabbhāgiyā.

177

Samathā sammukhā ceva, vinayena kusalena ca; Yattha samathasaṁsaṭṭhā, sammanti na sammanti ca; Samathādhikaraṇañceva, samuṭṭhānaṁ bhajanti cāti.