Upālittheraapadāna

“Nagare haṁsavatiyā, sujāto nāma brāhmaṇo; Asītikoṭinicayo, pahūtadhanadhaññavā.

Ajjhāyako mantadharo, tiṇṇaṁ vedāna pāragū; Lakkhaṇe itihāse ca, sadhamme pāramiṁ gato.

Paribbājā ekasikhā, gotamā buddhasāvakā; Carakā tāpasā ceva, caranti mahiyā tadā.

Tepi maṁ parivārenti, brāhmaṇo vissuto iti; Bahujjano maṁ pūjeti, nāhaṁ pūjemi kiñcanaṁ.

Pūjārahaṁ na passāmi, mānatthaddho ahaṁ tadā; Buddhoti vacanaṁ natthi, tāva nuppajjate jino.

Accayena ahorattaṁ, padumuttaranāmako; Sabbaṁ tamaṁ vinodetvā, loke uppajji cakkhumā.

Vitthārike bāhujaññe, puthubhūte ca sāsane; Upāgami tadā buddho, nagaraṁ haṁsasavhayaṁ.

Pitu atthāya so buddho, dhammaṁ desesi cakkhumā; Tena kālena parisā, samantā yojanaṁ tadā.

Sammato manujānaṁ so, sunando nāma tāpaso; Yāvatā buddhaparisā, pupphehacchādayī tadā.

Catusaccaṁ pakāsente, seṭṭhe ca pupphamaṇḍape; Koṭisatasahassānaṁ, dhammābhisamayo ahu.

Sattarattindivaṁ buddho, vassetvā dhammavuṭṭhiyo; Aṭṭhame divase patte, sunandaṁ kittayī jino.

Devaloke manusse vā, saṁsaranto ayaṁ bhave; Sabbesaṁ pavaro hutvā, bhavesu saṁsarissati.

Kappasatasahassamhi, okkākakulasambhavo; Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.

Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito; Mantāṇiputto puṇṇoti, hessati satthu sāvako.

Evaṁ kittayi sambuddho, sunandaṁ tāpasaṁ tadā; Hāsayanto janaṁ sabbaṁ, dassayanto sakaṁ balaṁ.

Katañjalī namassanti, sunandaṁ tāpasaṁ janā; Buddhe kāraṁ karitvāna, sodhesi gatimattano.

Tattha me ahu saṅkappo, sutvāna munino vacaṁ; Ahampi kāraṁ kassāmi, yathā passāmi gotamaṁ.

Evāhaṁ cintayitvāna, kiriyaṁ cintayiṁ mama; Kyāhaṁ kammaṁ ācarāmi, puññakkhette anuttare.

Ayañca pāṭhiko bhikkhu, sabbapāṭhissa sāsane; Vinaye agganikkhitto, taṁ ṭhānaṁ patthaye ahaṁ.

Idaṁ me amitaṁ bhogaṁ, akkhobhaṁ sāgarūpamaṁ; Tena bhogena buddhassa, ārāmaṁ māpaye ahaṁ.

Sobhanaṁ nāma ārāmaṁ, nagarassa puratthato; Kiṇitvā satasahassena, saṅghārāmaṁ amāpayiṁ.

Kūṭāgāre ca pāsāde, maṇḍape hammiye guhā; Caṅkame sukate katvā, saṅghārāmaṁ amāpayiṁ.

Jantāgharaṁ aggisālaṁ, atho udakamāḷakaṁ; Nhānagharaṁ māpayitvā, bhikkhusaṅghassadāsahaṁ.

Āsandiyo pīṭhake ca, paribhoge ca bhājane; Ārāmikañca bhesajjaṁ, sabbametaṁ adāsahaṁ.

Ārakkhaṁ paṭṭhapetvāna, pākāraṁ kārayiṁ daḷhaṁ; Mā naṁ koci viheṭhesi, santacittāna tādinaṁ.

Satasahassenāvāsaṁ, saṅghārāme amāpayiṁ; Vepullaṁ taṁ māpayitvā, sambuddhaṁ upanāmayiṁ.

Niṭṭhāpito mayārāmo, sampaṭiccha tuvaṁ muni; Niyyādessāmi taṁ vīra, adhivāsehi cakkhuma.

Padumuttaro lokavidū, āhutīnaṁ paṭiggaho; Mama saṅkappamaññāya, adhivāsesi nāyako.

Adhivāsanamaññāya, sabbaññussa mahesino; Bhojanaṁ paṭiyādetvā, kālamārocayiṁ ahaṁ.

Ārocitamhi kālamhi, padumuttaranāyako; Khīṇāsavasahassehi, ārāmaṁ me upāgami.

Nisinnaṁ kālamaññāya, annapānena tappayiṁ; Bhuttāviṁ kālamaññāya, idaṁ vacanamabraviṁ.

Kīto satasahassena, tattakeneva kārito; Sobhano nāma ārāmo, sampaṭiccha tuvaṁ muni.

Iminārāmadānena, cetanāpaṇidhīhi ca; Bhave nibbattamānohaṁ, labhāmi mama patthitaṁ.

Paṭiggahetvā sambuddho, saṅghārāmaṁ sumāpitaṁ; Bhikkhusaṅghe nisīditvā, idaṁ vacanamabravi.

Yo so buddhassa pādāsi, saṅghārāmaṁ sumāpitaṁ; Tamahaṁ kittayissāmi, suṇātha mama bhāsato.

Hatthī assā rathā pattī, senā ca caturaṅginī; Parivāressantimaṁ niccaṁ, saṅghārāmassidaṁ phalaṁ.

Saṭṭhi tūrasahassāni, bheriyo samalaṅkatā; Parivāressantimaṁ niccaṁ, saṅghārāmassidaṁ phalaṁ.

Chaḷasītisahassāni, nāriyo samalaṅkatā; Vicittavatthābharaṇā, āmuttamaṇikuṇḍalā.

Aḷārapamhā hasulā, susaññā tanumajjhimā; Parivāressantimaṁ niccaṁ, saṅghārāmassidaṁ phalaṁ.

Tiṁsakappasahassāni, devaloke ramissati; Sahassakkhattuṁ devindo, devarajjaṁ karissati.

Devarājena pattabbaṁ, sabbaṁ paṭilabhissati; Anūnabhogo hutvāna, devarajjaṁ karissati.

Sahassakkhattuṁ cakkavattī, rājā raṭṭhe bhavissati; Pathabyā rajjaṁ vipulaṁ, gaṇanāto asaṅkhiyaṁ.

Kappasatasahassamhi, okkākakulasambhavo; Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.

Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito; Upāli nāma nāmena, hessati satthu sāvako.

Vinaye pāramiṁ patvā, ṭhānāṭhāne ca kovido; Jinasāsanaṁ dhārento, viharissatināsavo.

Sabbametaṁ abhiññāya, gotamo sakyapuṅgavo; Bhikkhusaṅghe nisīditvā, etadagge ṭhapessati.

Aparimeyyupādāya, patthemi tava sāsanaṁ; So me attho anuppatto, sabbasaṁyojanakkhayo.

Yathā sūlāvuto poso, rājadaṇḍena tajjito; Sūle sātaṁ avindanto, parimuttiṁva icchati.

Tathevāhaṁ mahāvīra, bhavadaṇḍena tajjito; Kammasūlāvuto santo, pipāsāvedanaṭṭito.

Bhave sātaṁ na vindāmi, ḍayhanto tīhi aggibhi; Parimuttiṁ gavesāmi, yathāpi rājadaṇḍito.

Yathā visādo puriso, visena paripīḷito; Agadaṁ so gaveseyya, visaghātāyupāyanaṁ.

Gavesamāno passeyya, agadaṁ visaghātakaṁ; Taṁ pivitvā sukhī assa, visamhā parimuttiyā.

Tathevāhaṁ mahāvīra, yathā visahato naro; Sampīḷito avijjāya, saddhammāgadamesahaṁ.

Dhammāgadaṁ gavesanto, addakkhiṁ sakyasāsanaṁ; Aggaṁ sabbosadhānaṁ taṁ, sabbasallavinodanaṁ.

Dhammosadhaṁ pivitvāna, visaṁ sabbaṁ samūhaniṁ; Ajarāmaraṁ sītibhāvaṁ, nibbānaṁ phassayiṁ ahaṁ.

Yathā bhūtaṭṭito poso, bhūtaggāhena pīḷito; Bhūtavejjaṁ gaveseyya, bhūtasmā parimuttiyā.

Gavesamāno passeyya, bhūtavijjāsu kovidaṁ; Tassa so vihane bhūtaṁ, samūlañca vināsaye.

Tathevāhaṁ mahāvīra, tamaggāhena pīḷito; Ñāṇālokaṁ gavesāmi, tamato parimuttiyā.

Athaddasaṁ sakyamuniṁ, kilesatamasodhanaṁ; So me tamaṁ vinodesi, bhūtavejjova bhūtakaṁ.

Saṁsārasotaṁ sañchindiṁ, taṇhāsotaṁ nivārayiṁ; Bhavaṁ ugghāṭayiṁ sabbaṁ, bhūtavejjova mūlato.

Garuḷo yathā opatati, pannagaṁ bhakkhamattano; Samantā yojanasataṁ, vikkhobheti mahāsaraṁ.

Pannagaṁ so gahetvāna, adhosīsaṁ viheṭhayaṁ; Ādāya so pakkamati, yenakāmaṁ vihaṅgamo.

Tathevāhaṁ mahāvīra, yathāpi garuḷo balī; Asaṅkhataṁ gavesanto, dose vikkhālayiṁ ahaṁ.

Diṭṭho ahaṁ dhammavaraṁ, santipadamanuttaraṁ; Ādāya viharāmetaṁ, garuḷo pannagaṁ yathā.

Āsāvatī nāma latā, jātā cittalatāvane; Tassā vassasahassena, ekaṁ nibbattate phalaṁ.

Taṁ devā payirupāsanti, tāvadūraphale sati; Devānaṁ sā piyā evaṁ, āsāvatī latuttamā.

Satasahassupādāya, tāhaṁ paricare muni; Sāyaṁ pātaṁ namassāmi, devā āsāvatiṁ yathā.

Avañjhā pāricariyā, amoghā ca namassanā; Dūrāgatampi maṁ santaṁ, khaṇoyaṁ na virādhayi.

Paṭisandhiṁ na passāmi, vicinanto bhave ahaṁ; Nirūpadhi vippamutto, upasanto carāmahaṁ.

Yathāpi padumaṁ nāma, sūriyaraṁsena pupphati; Tathevāhaṁ mahāvīra, buddharaṁsena pupphito.

Yathā balākayonimhi, na vijjati pumo sadā; Meghesu gajjamānesu, gabbhaṁ gaṇhanti tā sadā.

Cirampi gabbhaṁ dhārenti, yāva megho na gajjati; Bhārato parimuccanti, yadā megho pavassati.

Padumuttarabuddhassa, dhammameghena gajjato; Saddena dhammameghassa, dhammagabbhaṁ agaṇhahaṁ.

Satasahassupādāya, puññagabbhaṁ dharemahaṁ; Nappamuccāmi bhārato, dhammamegho na gajjati.

Yadā tuvaṁ sakyamuni, ramme kapilavatthave; Gajjasi dhammameghena, bhārato parimuccahaṁ.

Suññataṁ animittañca, Tathāppaṇihitampi ca; Caturo ca phale sabbe, Dhammevaṁ vijanayiṁ ahaṁ.

Dutiyabhāṇavāraṁ.

Aparimeyyupādāya, patthemi tava sāsanaṁ; So me attho anuppatto, santipadamanuttaraṁ.

Vinaye pāramiṁ patto, yathāpi pāṭhiko isi; Na me samasamo atthi, dhāremi sāsanaṁ ahaṁ.

Vinaye khandhake cāpi, tikacchede ca pañcame; Ettha me vimati natthi, akkhare byañjanepi vā.

Niggahe paṭikamme ca, ṭhānāṭhāne ca kovido; Osāraṇe vuṭṭhāpane, sabbattha pāramiṁ gato.

Vinaye khandhake vāpi, nikkhipitvā padaṁ ahaṁ; Ubhato viniveṭhetvā, rasato osareyyahaṁ.

Niruttiyā sukusalo, atthānatthe ca kovido; Anaññātaṁ mayā natthi, ekaggo satthu sāsane.

Rūpadakkho ahaṁ ajja, sakyaputtassa sāsane; Kaṅkhaṁ sabbaṁ vinodemi, chindāmi sabbasaṁsayaṁ.

Padaṁ anupadañcāpi, akkharañcāpi byañjanaṁ; Nidāne pariyosāne, sabbattha kovido ahaṁ.

Yathāpi rājā balavā, niggaṇhitvā parantape; Vijinitvāna saṅgāmaṁ, nagaraṁ tattha māpaye.

Pākāraṁ parikhañcāpi, esikaṁ dvārakoṭṭhakaṁ; Aṭṭālake ca vividhe, kāraye nagare bahū.

Siṅghāṭakaṁ caccarañca, suvibhattantarāpaṇaṁ; Kārayeyya sabhaṁ tattha, atthānatthavinicchayaṁ.

Nigghātatthaṁ amittānaṁ, chiddāchiddañca jānituṁ; Balakāyassa rakkhāya, senāpaccaṁ ṭhapeti so.

Ārakkhatthāya bhaṇḍassa, nidhānakusalaṁ naraṁ; Mā me bhaṇḍaṁ vinassīti, bhaṇḍarakkhaṁ ṭhapeti so.

Mamatto hoti yo rañño, vuddhiṁ yassa ca icchati; Tassādhikaraṇaṁ deti, mittassa paṭipajjituṁ.

Uppātesu nimittesu, lakkhaṇesu ca kovidaṁ; Ajjhāyakaṁ mantadharaṁ, porohicce ṭhapeti so.

Etehaṅgehi sampanno, khattiyoti pavuccati; Sadā rakkhanti rājānaṁ, cakkavākova dukkhitaṁ.

Tatheva tvaṁ mahāvīra, hatāmittova khattiyo; Sadevakassa lokassa, dhammarājāti vuccati.

Titthiye nihanitvāna, mārañcāpi sasenakaṁ; Tamandhakāraṁ vidhamitvā, dhammanagaraṁ amāpayi.

Sīlaṁ pākārakaṁ tattha, ñāṇaṁ te dvārakoṭṭhakaṁ; Saddhā te esikā vīra, dvārapālo ca saṁvaro.

Satipaṭṭhānamaṭṭālaṁ, paññā te caccaraṁ mune; Iddhipādañca siṅghāṭaṁ, dhammavīthi sumāpitā.

Suttantaṁ abhidhammañca, vinayañcāpi kevalaṁ; Navaṅgaṁ buddhavacanaṁ, esā dhammasabhā tava.

Suññataṁ animittañca, vihārañcappaṇīhitaṁ; Āneñjañca nirodho ca, esā dhammakuṭī tava.

Paññāya aggo nikkhitto, paṭibhāne ca kovido; Sāriputtoti nāmena, dhammasenāpatī tava.

Cutūpapātakusalo, iddhiyā pāramiṁ gato; Kolito nāma nāmena, porohicco tavaṁ mune.

Porāṇakavaṁsadharo, uggatejo durāsado; Dhutavādīguṇenaggo, akkhadasso tavaṁ mune.

Bahussuto dhammadharo, Sabbapāṭhī ca sāsane; Ānando nāma nāmena, Dhammārakkho tavaṁ mune.

Ete sabbe atikkamma, pamesi bhagavā mamaṁ; Vinicchayaṁ me pādāsi, vinaye viññudesitaṁ.

Yo koci vinaye pañhaṁ, pucchati buddhasāvako; Tattha me cintanā natthi, taññevatthaṁ kathemahaṁ.

Yāvatā buddhakhettamhi, ṭhapetvā taṁ mahāmuni; Vinaye mādiso natthi, kuto bhiyyo bhavissati.

Bhikkhusaṅghe nisīditvā, evaṁ gajjati gotamo; Upālissa samo natthi, vinaye khandhakesu ca.

Yāvatā buddhabhaṇitaṁ, navaṅgaṁ satthusāsanaṁ; Vinayogadhaṁ taṁ sabbaṁ, vinayamūlapassino.

Mama kammaṁ saritvāna, gotamo sakyapuṅgavo; Bhikkhusaṅghe nisīditvā, etadagge ṭhapesi maṁ.

Satasahassupādāya, imaṁ ṭhānaṁ apatthayiṁ; So me attho anuppatto, vinaye pāramiṁ gato.

Sakyānaṁ nandijanano, kappako āsahaṁ pure; Vijahitvāna taṁ jātiṁ, putto jāto mahesino.

Ito dutiyake kappe, Añjaso nāma khattiyo; Anantatejo amitayaso, Bhūmipālo mahaddhano.

Tassa rañño ahaṁ putto, candano nāma khattiyo; Jātimadenupatthaddho, yasabhogamadena ca.

Nāgasatasahassāni, sabbālaṅkārabhūsitā; Tidhāpabhinnā mātaṅgā, parivārenti maṁ sadā.

Sabalehi paretohaṁ, uyyānaṁ gantukāmako; Āruyha sirikaṁ nāgaṁ, nagarā nikkhamiṁ tadā.

Caraṇena ca sampanno, guttadvāro susaṁvuto; Devalo nāma sambuddho, āgacchi purato mama.

Pesetvā sirikaṁ nāgaṁ, buddhaṁ āsādayiṁ tadā; Tato sañjātakopo so, nāgo nuddharate padaṁ.

Nāgaṁ duṭṭhamanaṁ disvā, buddhe kodhaṁ akāsahaṁ; Vihesayitvā sambuddhaṁ, uyyānaṁ agamāsahaṁ.

Sātaṁ tattha na vindāmi, siro pajjalito yathā; Pariḷāhena ḍayhāmi, macchova baḷisādako.

Sasāgarantā pathavī, ādittā viya hoti me; Pitu santikupāgamma, idaṁ vacanamabraviṁ.

Āsīvisaṁva kupitaṁ, aggikkhandhaṁva āgataṁ; Mattaṁva kuñjaraṁ dantiṁ, yaṁ sayambhumasādayiṁ.

Āsādito mayā buddho, ghoro uggatapo jino; Purā sabbe vinassāma, khamāpessāma taṁ muniṁ.

No ce taṁ nijjhāpessāma, attadantaṁ samāhitaṁ; Orena sattadivasā, raṭṭhaṁ me vidhamissati.

Sumekhalo kosiyo ca, siggavo cāpi sattako; Āsādayitvā isayo, duggatā te saraṭṭhakā.

Yadā kuppanti isayo, saññatā brahmacārino; Sadevakaṁ vināsenti, sasāgaraṁ sapabbataṁ.

Tiyojanasahassamhi, purise sannipātayiṁ; Accayaṁ desanatthāya, sayambhuṁ upasaṅkamiṁ.

Allavatthā allasirā, sabbeva pañjalīkatā; Buddhassa pāde nipatitvā, idaṁ vacanamabravuṁ.

Khamassu tvaṁ mahāvīra, abhiyācati taṁ jano; Pariḷāhaṁ vinodehi, mā no raṭṭhaṁ vināsaya.

Sadevamānusā sabbe, sadānavā sarakkhasā; Ayomayena kūṭena, siraṁ bhindeyyu me sadā.

Dake aggi na saṇṭhāti, bījaṁ sele na rūhati; Agade kimi na saṇṭhāti, kopo buddhe na jāyati.

Yathā ca bhūmi acalā, appameyyo ca sāgaro; Anantako ca ākāso, evaṁ buddhā akhobhiyā.

Sadā khantā mahāvīrā, khamitā ca tapassino; Khantānaṁ khamitānañca, gamanaṁ taṁ na vijjati.

Idaṁ vatvāna sambuddho, pariḷāhaṁ vinodayaṁ; Mahājanassa purato, nabhaṁ abbhuggami tadā.

Tena kammenahaṁ vīra, hīnattaṁ ajjhupāgato; Samatikkamma taṁ jātiṁ, pāvisiṁ abhayaṁ puraṁ.

Tadāpi maṁ mahāvīra, ḍayhamānaṁ susaṇṭhitaṁ; Pariḷāhaṁ vinodesi, sayambhuñca khamāpayiṁ.

Ajjāpi maṁ mahāvīra, ḍayhamānaṁ tihaggibhi; Nibbāpesi tayo aggī, sītibhāvañca pāpayī.

Yesaṁ sotāvadhānatthi, suṇātha mama bhāsato; Atthaṁ tumhaṁ pavakkhāmi, yathā diṭṭhaṁ padaṁ mama.

Sayambhuṁ taṁ vimānetvā, santacittaṁ samāhitaṁ; Tena kammenahaṁ ajja, jātomhi nīcayoniyaṁ.

Mā vo khaṇaṁ virādhetha, khaṇātītā hi socare; Sadatthe vāyameyyātha, khaṇo vo paṭipādito.

Ekaccānañca vamanaṁ, ekaccānaṁ virecanaṁ; Visaṁ halāhalaṁ eke, ekaccānañca osadhaṁ.

Vamanaṁ paṭipannānaṁ, phalaṭṭhānaṁ virecanaṁ; Osadhaṁ phalalābhīnaṁ, puññakkhettaṁ gavesinaṁ.

Sāsanena viruddhānaṁ, visaṁ halāhalaṁ yathā; Āsīviso diṭṭhaviso, evaṁ jhāpeti taṁ naraṁ.

Sakiṁ pītaṁ halāhalaṁ, uparundhati jīvitaṁ; Sāsanena virujjhitvā, kappakoṭimhi ḍayhati.

Khantiyā avihiṁsāya, mettacittavatāya ca; Sadevakaṁ so tāreti, tasmā vo avirodhiyā.

Lābhālābhe na sajjanti, sammānanavimānane; Pathavīsadisā buddhā, tasmā te na virodhiyā.

Devadatte ca vadhake, core aṅgulimālake; Rāhule dhanapāle ca, sabbesaṁ samako muni.

Etesaṁ paṭigho natthi, rāgomesaṁ na vijjati; Sabbesaṁ samako buddho, vadhakassorasassa ca.

Panthe disvāna kāsāvaṁ, chaḍḍitaṁ mīḷhamakkhitaṁ; Sirasmiṁ añjaliṁ katvā, vanditabbaṁ isiddhajaṁ.

Abbhatītā ca ye buddhā, vattamānā anāgatā; Dhajenānena sujjhanti, tasmā ete namassiyā.

Satthukappaṁ suvinayaṁ, dhāremi hadayenahaṁ; Namassamāno vinayaṁ, viharissāmi sabbadā.

Vinayo āsayo mayhaṁ, vinayo ṭhānacaṅkamaṁ; Kappemi vinaye vāsaṁ, vinayo mama gocaro.

Vinaye pāramippatto, samathe cāpi kovido; Upāli taṁ mahāvīra, pāde vandati satthuno.

So ahaṁ vicarissāmi, gāmā gāmaṁ purā puraṁ; Namassamāno sambuddhaṁ, dhammassa ca sudhammataṁ.

Kilesā jhāpitā mayhaṁ, bhavā sabbe samūhatā; Sabbāsavā parikkhīṇā, natthi dāni punabbhavo.

Svāgataṁ vata me āsi, buddhaseṭṭhassa santike; Tisso vijjā anuppattā, kataṁ buddhassa sāsanaṁ.

Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime; Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṁ buddhassa sāsanaṁ”.

Itthaṁ sudaṁ āyasmā upāli thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Upālittherassāpadānaṁ chaṭṭhaṁ.