Piṭakattaya-Lekhanānisaṃsa-Vaṇṇanā - Dasamo Paricchedo
Piṭakattaya-Lekhanānisaṃsa-Vaṇṇanā
Dasamo Paricchedo
Ito paraṃ piṭakattaya-lekhanānisaṃsa-vaṇṇanā kathetabbā. Api ca parinibbāna-mañce nipanno bhagavā Ānandattheraṃ āmantetvā: “Yo vo Ānanda mayā dhammo ca vinayo ca desito c’ eva paññatto ca, so vo mam’ accayena satthā. Abhisambodhito yāva parinibbānā pañca cattāḷīsa vassāni bhāsitāni caturāsīti dhammakkhandha-sahassāni tiṭṭhanti yeva, ahaṃ ekakova parinibbāyāmi. Ahaṃ pan’ idāni ekakova ovadāmi anussāsāmi, mayi parinibbute imāni caturāsīti dhammakkhandha-sahassāni caturāsīti sahassa-buddha-sadisāni tumhe ovadissanti anusāsissantīti’ attano dhammakāya-saṅkhāte sakagarubhūte caturāsīti-sahassa-dhammakkhandha-vare attanā sambhūte caturāsīti-sahassa-buddha-vare katvā ṭhapesi.
Vuttaṃ h’ etaṃ Bhagavatā:
- Akkharaṃ ekamekañca Buddha-rūpasamaṃ siyā
Tasmā hi paṇḍito poso likheyya piṭakattayaṃ
- Caturāsīti sahassāni sambuddhā parimāṇakā
Ṭhitā nāma bhavissanti tiṭṭhante piṭakattaye
- Akkharaṃ ekamekañca satthu pariyatti-sāsane
Akkharaṃ buddharūpañca samameva phalaṃ siyā
- Tasmā hi paṇḍito poso tividhaṃ sampattimicchito
Likheyya vā likhāpeyya potthake dhamma-cetiye
- Dasapuññakiriya-vatthuṃ tividhaṃ sucaritampi ca
Pūreti lekhiko dhammaṃ piṭakattaya-saññitaṃ
- Pariyattiṃ paṭipattiṃ paṭivedhañca sāsane
Tividhampi ca saddhammaṃ paripūreti sādhukaṃ
- Akkharaṃ ekamekañca lokanāthassa sāsane
Akkharaṃ buddharūpañca samameva phalaṃ siyā
- Tasmā hi paṇḍito poso tividhaṃ sampattimicchito
Likheyya vā likkhāpeyya akkharaṃ piṭakattaye
- Tipiṭakāni sabbāni akkharānaṃ pamāṇato
Dve sattatyādhikañc’ eva catasso sata-koṭiyo
- Ye piṭakāni lekhanti karonti paṭimā viya
Dve sattatyādhikañc’eva catasso sata-koṭiyo ’ti.
Kosala-bimba-vaṇṇanāyaṃ yaṃ bimbānisaṃsaṃ Bhagavatā vitthārena desitaṃ taṃ idhāharitvā piṭakattaya-lekhanānisaṃsaṃ kathetabbaṃ.
- Satthussa bimbaṃ karasādiyā ye
Tepiṭakass’ akkhara-lekhayantā
Sabbehi lokehi manāpakāyā
Te tejavantā suriyāva honti.
- Likhāpayantā piṭakassa-m-akkharaṃ
Na pāpuṇanteva ca itthī-bhāvaṃ
Atho ’bhato khyañjana-paṇḍakādikaṃ
Sampuṇṇa-bhāvaṃ samupenti sabbaso
- Likhāpayantā piṭakassa-m-akkharaṃ
Upaddavenāpi na mīyareva te
Visena satthena ca mantakādinā
Amitta-rājūhi ahiṃsa-nīyakā
- Likhāpayantā piṭakassa-m-akkharaṃ
Suseṭṭha-rūpe vara-brāhmaṇe kule
Bhavanti seṭṭhamhi ca khattiye kule
Hīne kule nīcakule na jāyare
- Likhāpayantā piṭakassa-m-akkharaṃ
Lokantare peta-bhave na jāyare
Na mūga-pakkhā na ca andha-badhirā
Catūh’ apāyehi ca vippamuttakā
- Likhāpayantā piṭakassa-m-akkharaṃ
Dukkhena vā so na ca hoti gabbhe
Dukkhaṃ na hoteva vijāta-kāle
Dukkhaṃ na hoteva jijāta-mātuyā
- Likhāpayantā piṭakassa-m-akkharaṃ
Sukhena niccaṃ abhivaḍḍhateva
Dhanena bhogena yasādināpi
Sabbena tesaṃ abhivaḍḍhateva
- Likhāpayantā piṭakassa-m-akkharaṃ
Gabbhamhi jātā na malena littā
Semhādinā n’ eva bhavanti suddhā
Suddhamhi vatthe maṇijātikāva
- Likhāpayantā piṭakassa-m-akkharaṃ
Sukhena gabbhe abhivaḍḍhiteva
Te mātugabbhā abhinikkhamantā
Dhammāsanā otarakā va honti
- Likhāpayantā piṭakassa-m-akkharaṃ
Sahassanentova sudhābhipūjitā
Narinda-seṭṭhehi tath’ eva pūjitā
Bhavanti rājā varacakkavattino
- Narā ye likhāpenti dhammakkharaṃ te
Manussattabhāvaṃ jahitvāna santo
Sace enti devattabhāvaṃ manussā
Vimāne labhante vare cārurūpe
- Piṭakattayam-akkhara-lekhitavā
Turiyehi varehi varappamadā
Parito varamodayare satataṃ
Atiseṭṭha-sukhaṃ anubhonti ciraṃ
- Likhāpayantā piṭakassa-m-akkharaṃ
Tamhā cutā te vara-deva-lokā
Osāna-bhūte pana attabhāve
Seṭṭhattabhāvaṃ abhipatthayantā
- Sambuddhabhāvaṃ tibhavekasāraṃ
Paccekabodhimpi ca sāvakattaṃ
Sampāpuṇitvāna mahānubhāvaṃ
Papponti nibbāna-sukhaṃ varaggaṃ
- Dadanti ye potthakaṃ bandhanaṃ vā
Nivāsanaṃ bhājanaṃ lekhiniṃ vā
Ādhārakaṃ pipphalikaṃ masiṃ vā
Bhavanti te uttama-paññavanto
- Sayañca lekhanti pare ca lekhā-
payanti ye ye anumodamānā
Te te pi Metteyya-jinassa sissā
Paññā bhavissanti anāgatasmiṃ
- Yam icchitaṃ patthitaṃ vā manuññaṃ
Ye ye pi lekhanti pare bhatiṃ vā
Dadanti taṃ taṃ sukhameva sabbaṃ
Te te labhissanti anāgatasmiṃ.
Sujanappasādāya kate Saddhammasaṅgahe
piṭakattaya-lekhanānisaṃsa-vaṇṇanā
niṭṭhitā.
-ooOoo-