Ratanacaṅkamanakaṇḍa

Namo tassa Bhagavato Arahato Sammāsambuddhassa.

Brahmā ca lokādhipatī sahampatī, Katañjalī anadhivaraṁ ayācatha; “Santīdha sattāpparajakkhajātikā, Desehi dhammaṁ anukampimaṁ pajaṁ”.

Sampannavijjācaraṇassa tādino, Jutindharassantimadehadhārino; Tathāgatassappaṭipuggalassa, Uppajji kāruññatā sabbasatte.

“Na hete jānanti sadevamānusā, Buddho ayaṁ kīdisako naruttamo; Iddhibalaṁ paññābalañca kīdisaṁ, Buddhabalaṁ lokahitassa kīdisaṁ.

Na hete jānanti sadevamānusā, Buddho ayaṁ edisako naruttamo; Iddhibalaṁ paññābalañca edisaṁ, Buddhabalaṁ lokahitassa edisaṁ.

Handāhaṁ dassayissāmi, buddhabalamanuttaraṁ; Caṅkamaṁ māpayissāmi, nabhe ratanamaṇḍitaṁ”.

Bhummā mahārājikā tāvatiṁsā, Yāmā ca devā tusitā ca nimmitā; Paranimmitā yepi ca brahmakāyikā, Ānanditā vipulamakaṁsu ghosaṁ.

Obhāsitā ca pathavī sadevakā, Puthū ca lokantarikā asaṁvutā; Tamo ca tibbo vihato tadā ahu, Disvāna accherakaṁ pāṭihīraṁ.

Sadevagandhabbamanussarakkhase, Ābhā uḷārā vipulā ajāyatha; Imasmiṁ loke parasmiñcobhayasmiṁ, Adho ca uddhaṁ tiriyañca vitthataṁ.

Sattuttamo anadhivaro vināyako, Satthā ahū devamanussapūjito; Mahānubhāvo satapuññalakkhaṇo, Dassesi accherakaṁ pāṭihīraṁ.

So yācito devavarena cakkhumā, Atthaṁ samekkhitvā tadā naruttamo; Caṅkamaṁ māpayi lokanāyako, Suniṭṭhitaṁ sabbaratananimmitaṁ.

Iddhī ca ādesanānusāsanī, Tipāṭihīre bhagavā vasī ahu; Caṅkamaṁ māpayi lokanāyako, Suniṭṭhitaṁ sabbaratananimmitaṁ.

Dasasahassīlokadhātuyā, Sinerupabbatuttame; Thambheva dassesi paṭipāṭiyā, Caṅkame ratanāmaye.

Dasasahassī atikkamma, caṅkamaṁ māpayī jino; Sabbasoṇṇamayā passe, caṅkame ratanāmaye.

Tulāsaṅghāṭānuvaggā, sovaṇṇaphalakatthatā; Vedikā sabbasovaṇṇā, dubhato passesu nimmitā.

Maṇimuttāvālikākiṇṇā, nimmito ratanāmayo; Obhāseti disā sabbā, sataraṁsīva uggato.

Tasmiṁ caṅkamane dhīro, dvattiṁsavaralakkhaṇo; Virocamāno sambuddho, caṅkame caṅkamī jino.

Dibbaṁ mandāravaṁ pupphaṁ, padumaṁ pārichattakaṁ; Caṅkamane okiranti, sabbe devā samāgatā.

Passanti taṁ devasaṅghā, dasasahassī pamoditā; Namassamānā nipatanti, tuṭṭhahaṭṭhā pamoditā.

Tāvatiṁsā ca yāmā ca, tusitā cāpi devatā; Nimmānaratino devā, ye devā vasavattino; Udaggacittā sumanā, passanti lokanāyakaṁ.

Sadevagandhabbamanussarakkhasā, Nāgā supaṇṇā atha vāpi kinnarā; Passanti taṁ lokahitānukampakaṁ, Nabheva accuggatacandamaṇḍalaṁ.

Ābhassarā subhakiṇhā, Vehapphalā akaniṭṭhā ca devatā; Susuddhasukkavatthavasanā, Tiṭṭhanti pañjalīkatā.

Muñcanti pupphaṁ pana pañcavaṇṇikaṁ, Mandāravaṁ candanacuṇṇamissitaṁ; Bhamenti celāni ca ambare tadā, “Aho jino lokahitānukampako.

Tuvaṁ satthā ca ketū ca, dhajo yūpo ca pāṇinaṁ; Parāyaṇo patiṭṭhā ca, dīpo ca dvipaduttamo”.

Dasasahassīlokadhātuyā, Devatāyo mahiddhikā; Parivāretvā namassanti, Tuṭṭhahaṭṭhā pamoditā.

Devatā devakaññā ca, pasannā tuṭṭhamānasā; Pañcavaṇṇikapupphehi, pūjayanti narāsabhaṁ.

Passanti taṁ devasaṅghā, pasannā tuṭṭhamānasā; Pañcavaṇṇikapupphehi, pūjayanti narāsabhaṁ.

“Aho acchariyaṁ loke, abbhutaṁ lomahaṁsanaṁ; Na medisaṁ bhūtapubbaṁ, accheraṁ lomahaṁsanaṁ”.

Sakasakamhi bhavane, nisīditvāna devatā; Hasanti tā mahāhasitaṁ, disvānaccherakaṁ nabhe.

Ākāsaṭṭhā ca bhūmaṭṭhā, tiṇapanthanivāsino; Katañjalī namassanti, tuṭṭhahaṭṭhā pamoditā.

Yepi dīghāyukā nāgā, puññavanto mahiddhikā; Pamoditā namassanti, pūjayanti naruttamaṁ.

Saṅgītiyo pavattenti, ambare anilañjase; Cammanaddhāni vādenti, disvānaccherakaṁ nabhe.

Saṅkhā ca paṇavā ceva, athopi ḍiṇḍimā bahū; Antalikkhasmiṁ vajjanti, disvānaccherakaṁ nabhe.

“Abbhuto vata no ajja, uppajji lomahaṁsano; Dhuvamatthasiddhiṁ labhāma, khaṇo no paṭipādito”.

Buddhoti tesaṁ sutvāna, pīti uppajji tāvade; Buddho buddhoti kathayantā, tiṭṭhanti pañjalīkatā.

Hiṅkārā sādhukārā ca, ukkuṭṭhi sampahaṁsanaṁ; Pajā ca vividhā gagane, vattenti pañjalīkatā.

Gāyanti seḷenti ca vādayanti ca, Bhujāni pothenti ca naccayanti ca; Muñcanti pupphaṁ pana pañcavaṇṇikaṁ, Mandāravaṁ candanacuṇṇamissitaṁ.

“Yathā tuyhaṁ mahāvīra, pādesu cakkalakkhaṇaṁ; Dhajavajirapaṭākā, vaḍḍhamānaṅkusācitaṁ.

Rūpe sīle samādhimhi, paññāya ca asādiso; Vimuttiyā asamasamo, dhammacakkappavattane.

Dasanāgabalaṁ kāye, tuyhaṁ pākatikaṁ balaṁ; Iddhibalena asamo, dhammacakkappavattane.

Evaṁ sabbaguṇūpetaṁ, sabbaṅgasamupāgataṁ; Mahāmuniṁ kāruṇikaṁ, lokanāthaṁ namassatha.

Abhivādanaṁ thomanañca, vandanañca pasaṁsanaṁ; Namassanañca pūjañca, sabbaṁ arahasī tuvaṁ.

Ye keci loke vandaneyyā, vandanaṁ arahanti ye; Sabbaseṭṭho mahāvīra, sadiso te na vijjati.

Sāriputto mahāpañño, samādhijjhānakovido; Gijjhakūṭe ṭhitoyeva, passati lokanāyakaṁ.

Suphullaṁ sālarājaṁva, candaṁva gagane yathā; Majjhanhikeva sūriyaṁ, olokesi narāsabhaṁ.

Jalantaṁ dīparukkhaṁva, Taruṇasūriyaṁva uggataṁ; Byāmappabhānurañjitaṁ, Dhīraṁ passati lokanāyakaṁ.

Pañcannaṁ bhikkhusatānaṁ, katakiccāna tādinaṁ; Khīṇāsavānaṁ vimalānaṁ, khaṇena sannipātayi.

Lokappasādanaṁ nāma, pāṭihīraṁ nidassayi; Amhepi tattha gantvāna, vandissāma mayaṁ jinaṁ.

Etha sabbe gamissāma, pucchissāma mayaṁ jinaṁ; Kaṅkhaṁ vinodayissāma, passitvā lokanāyakaṁ”.

Sādhūti te paṭissutvā, nipakā saṁvutindriyā; Pattacīvaramādāya, taramānā upāgamuṁ.

Khīṇāsavehi vimalehi, dantehi uttame dame; Sāriputto mahāpañño, iddhiyā upasaṅkami.

Tehi bhikkhūhi parivuto, sāriputto mahāgaṇī; Laḷanto devova gagane, iddhiyā upasaṅkami.

Ukkāsitañca khipitaṁ, ajjhupekkhiya subbatā; Sagāravā sappatissā, sambuddhaṁ upasaṅkamuṁ.

Upasaṅkamitvā passanti, sayambhuṁ lokanāyakaṁ; Nabhe accuggataṁ dhīraṁ, candaṁva gagane yathā.

Jalantaṁ dīparukkhaṁva, vijjuṁva gagane yathā; Majjhanhikeva sūriyaṁ, passanti lokanāyakaṁ.

Pañcabhikkhusatā sabbe, passanti lokanāyakaṁ; Rahadamiva vippasannaṁ, suphullaṁ padumaṁ yathā.

Añjaliṁ paggahetvāna, tuṭṭhahaṭṭhā pamoditā; Namassamānā nipatanti, satthuno cakkalakkhaṇe.

Sāriputto mahāpañño, koraṇḍasamasādiso; Samādhijjhānakusalo, vandate lokanāyakaṁ.

Gajjitā kālameghova, nīluppalasamasādiso; Iddhibalena asamo, moggallāno mahiddhiko.

Mahākassapopi ca thero, uttattakanakasannibho; Dhutaguṇe agganikkhitto, thomito satthuvaṇṇito.

Dibbacakkhūnaṁ yo aggo, anuruddho mahāgaṇī; Ñātiseṭṭho bhagavato, avidūreva tiṭṭhati.

Āpattianāpattiyā, satekicchāya kovido; Vinaye agganikkhitto, upāli satthuvaṇṇito.

Sukhumanipuṇatthapaṭividdho, Kathikānaṁ pavaro gaṇī; Isi mantāniyā putto, Puṇṇo nāmāti vissuto.

Etesaṁ cittamaññāya, opammakusalo muni; Kaṅkhacchedo mahāvīro, kathesi attano guṇaṁ.

“Cattāro te asaṅkheyyā, koṭi yesaṁ na nāyati; Sattakāyo ca ākāso, cakkavāḷā canantakā; Buddhañāṇaṁ appameyyaṁ, na sakkā ete vijānituṁ.

Kimetaṁ acchariyaṁ loke, yaṁ me iddhivikubbanaṁ; Aññe bahū acchariyā, abbhutā lomahaṁsanā.

Yadāhaṁ tusite kāye, santusito nāmahaṁ tadā; Dasasahassī samāgamma, yācanti pañjalī mamaṁ.

‘Kālo kho te mahāvīra, uppajja mātukucchiyaṁ; Sadevakaṁ tārayanto, bujjhassu amataṁ padaṁ’.

Tusitā kāyā cavitvāna, yadā okkami kucchiyaṁ; Dasasahassīlokadhātu, kampittha dharaṇī tadā.

Yadāhaṁ mātukucchito, sampajānova nikkhamiṁ; Sādhukāraṁ pavattenti, dasasahassī pakampatha.

Okkantiṁ me samo natthi, jātito abhinikkhame; Sambodhiyaṁ ahaṁ seṭṭho, dhammacakkappavattane.

Aho acchariyaṁ loke, buddhānaṁ guṇamahantatā; Dasasahassīlokadhātu, chappakāraṁ pakampatha; Obhāso ca mahā āsi, accheraṁ lomahaṁsanaṁ”.

Bhagavā tamhi samaye, lokajeṭṭho narāsabho; Sadevakaṁ dassayanto, iddhiyā caṅkamī jino.

Caṅkame caṅkamantova, kathesi lokanāyako; Antarā na nivatteti, catuhatthe caṅkame yathā.

Sāriputto mahāpañño, samādhijjhānakovido; Paññāya pāramippatto, pucchati lokanāyakaṁ.

“Kīdiso te mahāvīra, abhinīhāro naruttama; Kamhi kāle tayā dhīra, patthitā bodhimuttamā.

Dānaṁ sīlañca nekkhammaṁ, paññāvīriyañca kīdisaṁ; Khantisaccamadhiṭṭhānaṁ, mettupekkhā ca kīdisā.

Dasa pāramī tayā dhīra, kīdisī lokanāyaka; Kathaṁ upapāramī puṇṇā, paramatthapāramī kathaṁ”.

Tassa puṭṭho viyākāsi, karavīkamadhuragiro; Nibbāpayanto hadayaṁ, hāsayanto sadevakaṁ.

Atītabuddhānaṁ jinānaṁ desitaṁ, Nikīlitaṁ buddhaparamparāgataṁ; Pubbenivāsānugatāya buddhiyā, Pakāsayī lokahitaṁ sadevake.

“Pītipāmojjajananaṁ, sokasallavinodanaṁ; Sabbasampattipaṭilābhaṁ, cittīkatvā suṇātha me.

Madanimmadanaṁ sokanudaṁ, Saṁsāraparimocanaṁ; Sabbadukkhakkhayaṁ maggaṁ, Sakkaccaṁ paṭipajjathā”ti.

Ratanacaṅkamanakaṇḍo niṭṭhito.