Pucchā

“Kenassu nivuto loko, (iccāyasmā ajito) Kenassu nappakāsati; Kissābhilepanaṁ brūsi, Kiṁsu tassa mahabbhayaṁ”.

“Avijjāya nivuto loko, (ajitāti bhagavā) Vevicchā pamādā nappakāsati; Jappābhilepanaṁ brūmi, Dukkhamassa mahabbhayaṁ”.

“Savanti sabbadhi sotā, (iccāyasmā ajito) Sotānaṁ kiṁ nivāraṇaṁ; Sotānaṁ saṁvaraṁ brūhi, Kena sotā pidhiyyare”.

“Yāni sotāni lokasmiṁ, (ajitāti bhagavā) Sati tesaṁ nivāraṇaṁ; Sotānaṁ saṁvaraṁ brūmi, Paññāyete pidhiyyare”.

“Paññā ceva sati cāpi, (iccāyasmā ajito) Nāmarūpañca mārisa; Etaṁ me puṭṭho pabrūhi, Katthetaṁ uparujjhati”.

“Yametaṁ pañhaṁ apucchi, ajita taṁ vadāmi te; Yattha nāmañca rūpañca, asesaṁ uparujjhati; Viññāṇassa nirodhena, etthetaṁ uparujjhati”.

“Ye ca saṅkhātadhammāse, ye ca sekhā puthū idha; Tesaṁ me nipako iriyaṁ, puṭṭho pabrūhi mārisa”.

“Kāmesu nābhigijjheyya, Manasānāvilo siyā; Kusalo sabbadhammānaṁ, Sato bhikkhu paribbaje”ti. Ajitamāṇavapucchā paṭhamā.

“Kodha santusito loke, (iccāyasmā tissametteyyo) Kassa no santi iñjitā; Ko ubhantamabhiññāya, Majjhe mantā na lippati; Kaṁ brūsi mahāpurisoti, Ko idha sibbinimaccagā”.

“Kāmesu brahmacariyavā, (metteyyāti bhagavā) Vītataṇho sadā sato; Saṅkhāya nibbuto bhikkhu, Tassa no santi iñjitā.

So ubhantamabhiññāya, Majjhe mantā na lippati; Taṁ brūmi mahāpurisoti, So idha sibbinimaccagā”ti. Tissametteyyamāṇavapucchā dutiyā.

“Anejaṁ mūladassāviṁ, (iccāyasmā puṇṇako) Atthi pañhena āgamaṁ; Kiṁ nissitā isayo manujā, Khattiyā brāhmaṇā devatānaṁ; Yaññamakappayiṁsu puthūdha loke, Pucchāmi taṁ bhagavā brūhi metaṁ”.

“Ye kecime isayo manujā, (puṇṇakāti bhagavā) Khattiyā brāhmaṇā devatānaṁ; Yaññamakappayiṁsu puthūdha loke, Āsīsamānā puṇṇaka itthattaṁ; Jaraṁ sitā yaññamakappayiṁsu”.

“Ye kecime isayo manujā, (iccāyasmā puṇṇako) Khattiyā brāhmaṇā devatānaṁ; Yaññamakappayiṁsu puthūdha loke, Kaccisu te bhagavā yaññapathe appamattā; Atāruṁ jātiñca jarañca mārisa, Pucchāmi taṁ bhagavā brūhi metaṁ”.

“Āsīsanti thomayanti abhijappanti juhanti, (puṇṇakāti bhagavā) Kāmābhijappanti paṭicca lābhaṁ; Te yājayogā bhavarāgarattā, Nātariṁsu jātijaranti brūmi”.

“Te ce nātariṁsu yājayogā, (iccāyasmā puṇṇako) Yaññehi jātiñca jarañca mārisa; Atha ko carahi devamanussaloke, Atāri jātiñca jarañca mārisa; Pucchāmi taṁ bhagavā brūhi metaṁ”.

“Saṅkhāya lokasmi paroparāni, (puṇṇakāti bhagavā) Yassiñjitaṁ natthi kuhiñci loke; Santo vidhūmo anīgho nirāso, Atāri so jātijaranti brūmī”ti. Puṇṇakamāṇavapucchā tatiyā.

“Pucchāmi taṁ bhagavā brūhi metaṁ, (iccāyasmā mettagū) Maññāmi taṁ vedaguṁ bhāvitattaṁ; Kuto nu dukkhā samudāgatā ime, Ye keci lokasmimanekarūpā”.

“Dukkhassa ve maṁ pabhavaṁ apucchasi, (mettagūti bhagavā) Taṁ te pavakkhāmi yathā pajānaṁ; Upadhinidānā pabhavanti dukkhā, Ye keci lokasmimanekarūpā.

Yo ve avidvā upadhiṁ karoti, Punappunaṁ dukkhamupeti mando; Tasmā pajānaṁ upadhiṁ na kayirā, Dukkhassa jātippabhavānupassī”.

“Yaṁ taṁ apucchimha akittayī no, Aññaṁ taṁ pucchāma tadiṅgha brūhi; ‘Kathaṁ nu dhīrā vitaranti oghaṁ, Jātiṁ jaraṁ sokapariddavañca’; Taṁ me muni sādhu viyākarohi, Tathā hi te vidito esa dhammo”.

“Kittayissāmi te dhammaṁ, (mettagūti bhagavā) Diṭṭhe dhamme anītihaṁ; Yaṁ viditvā sato caraṁ, Tare loke visattikaṁ”.

“Tañcāhaṁ abhinandāmi, mahesi dhammamuttamaṁ; Yaṁ viditvā sato caraṁ, tare loke visattikaṁ”.

“Yaṁ kiñci sampajānāsi, (mettagūti bhagavā) Uddhaṁ adho tiriyañcāpi majjhe; Etesu nandiñca nivesanañca, Panujja viññāṇaṁ bhave na tiṭṭhe.

Evaṁvihārī sato appamatto, Bhikkhu caraṁ hitvā mamāyitāni; Jātiṁ jaraṁ sokapariddavañca, Idheva vidvā pajaheyya dukkhaṁ”.

“Etābhinandāmi vaco mahesino, Sukittitaṁ gotamanūpadhīkaṁ; Addhā hi bhagavā pahāsi dukkhaṁ, Tathā hi te vidito esa dhammo.

Te cāpi nūnappajaheyyu dukkhaṁ, Ye tvaṁ muni aṭṭhitaṁ ovadeyya; Taṁ taṁ namassāmi samecca nāga, Appeva maṁ bhagavā aṭṭhitaṁ ovadeyya”.

“Yaṁ brāhmaṇaṁ vedagumābhijaññā, Akiñcanaṁ kāmabhave asattaṁ; Addhā hi so oghamimaṁ atāri, Tiṇṇo ca pāraṁ akhilo akaṅkho.

Vidvā ca yo vedagū naro idha, Bhavābhave saṅgamimaṁ visajja; So vītataṇho anīgho nirāso, Atāri so jātijaranti brūmī”ti. Mettagūmāṇavapucchā catutthī.

“Pucchāmi taṁ bhagavā brūhi metaṁ, (iccāyasmā dhotako) Vācābhikaṅkhāmi mahesi tuyhaṁ; Tava sutvāna nigghosaṁ, Sikkhe nibbānamattano”.

“Tenahātappaṁ karohi, (dhotakāti bhagavā) Idheva nipako sato; Ito sutvāna nigghosaṁ, Sikkhe nibbānamattano”.

“Passāmahaṁ devamanussaloke, Akiñcanaṁ brāhmaṇamiriyamānaṁ; Taṁ taṁ namassāmi samantacakkhu, Pamuñca maṁ sakka kathaṅkathāhi”.

“Nāhaṁ sahissāmi pamocanāya, Kathaṅkathiṁ dhotaka kañci loke; Dhammañca seṭṭhaṁ abhijānamāno, Evaṁ tuvaṁ oghamimaṁ taresi”.

“Anusāsa brahme karuṇāyamāno, Vivekadhammaṁ yamahaṁ vijaññaṁ; Yathāhaṁ ākāsova abyāpajjamāno, Idheva santo asito careyyaṁ”.

“Kittayissāmi te santiṁ, (dhotakāti bhagavā) Diṭṭhe dhamme anītihaṁ; Yaṁ viditvā sato caraṁ, Tare loke visattikaṁ”.

“Tañcāhaṁ abhinandāmi, mahesi santimuttamaṁ; Yaṁ viditvā sato caraṁ, tare loke visattikaṁ”.

“Yaṁ kiñci sampajānāsi, (dhotakāti bhagavā) Uddhaṁ adho tiriyañcāpi majjhe; Etaṁ viditvā saṅgoti loke, Bhavābhavāya mākāsi taṇhan”ti. Dhotakamāṇavapucchā pañcamī.

“Eko ahaṁ sakka mahantamoghaṁ, (iccāyasmā upasīvo) Anissito no visahāmi tārituṁ; Ārammaṇaṁ brūhi samantacakkhu, Yaṁ nissito oghamimaṁ tareyyaṁ”.

“Ākiñcaññaṁ pekkhamāno satimā, (upasīvāti bhagavā) Natthīti nissāya tarassu oghaṁ; Kāme pahāya virato kathāhi, Taṇhakkhayaṁ nattamahābhipassa”.

“Sabbesu kāmesu yo vītarāgo, (iccāyasmā upasīvo) Ākiñcaññaṁ nissito hitvā maññaṁ; Saññāvimokkhe paramedhimutto, Tiṭṭhe nu so tattha anānuyāyī”.

“Sabbesu kāmesu yo vītarāgo, (upasīvāti bhagavā) Ākiñcaññaṁ nissito hitvā maññaṁ; Saññāvimokkhe paramedhimutto, Tiṭṭheyya so tattha anānuyāyī”.

“Tiṭṭhe ce so tattha anānuyāyī, Pūgampi vassānaṁ samantacakkhu; Tattheva so sītisiyā vimutto, Cavetha viññāṇaṁ tathāvidhassa”.

“Acci yathā vātavegena khittā, (upasīvāti bhagavā) Atthaṁ paleti na upeti saṅkhaṁ; Evaṁ munī nāmakāyā vimutto, Atthaṁ paleti na upeti saṅkhaṁ”.

“Atthaṅgato so uda vā so natthi, Udāhu ve sassatiyā arogo; Taṁ me munī sādhu viyākarohi, Tathā hi te vidito esa dhammo”.

“Atthaṅgatassa na pamāṇamatthi, (upasīvāti bhagavā) Yena naṁ vajjuṁ taṁ tassa natthi; Sabbesu dhammesu samūhatesu, Samūhatā vādapathāpi sabbe”ti. Upasīvamāṇavapucchā chaṭṭhī.

“Santi loke munayo, (iccāyasmā nando) Janā vadanti tayidaṁ kathaṁsu; Ñāṇūpapannaṁ muni no vadanti, Udāhu ve jīvitenūpapannaṁ”.

“Na diṭṭhiyā na sutiyā na ñāṇena, Munīdha nanda kusalā vadanti; Visenikatvā anīghā nirāsā, Caranti ye te munayoti brūmi”.

“Ye kecime samaṇabrāhmaṇāse, (iccāyasmā nando) Diṭṭhassutenāpi vadanti suddhiṁ; Sīlabbatenāpi vadanti suddhiṁ, Anekarūpena vadanti suddhiṁ; Kaccissu te bhagavā tattha yatā carantā, Atāru jātiñca jarañca mārisa; Pucchāmi taṁ bhagavā brūhi metaṁ”.

“Ye kecime samaṇabrāhmaṇāse, (nandāti bhagavā) Diṭṭhassutenāpi vadanti suddhiṁ; Sīlabbatenāpi vadanti suddhiṁ, Anekarūpena vadanti suddhiṁ; Kiñcāpi te tattha yatā caranti, Nātariṁsu jātijaranti brūmi”.

“Ye kecime samaṇabrāhmaṇāse, (iccāyasmā nando) Diṭṭhassutenāpi vadanti suddhiṁ; Sīlabbatenāpi vadanti suddhiṁ, Anekarūpena vadanti suddhiṁ; Te ce muni brūsi anoghatiṇṇe, Atha ko carahi devamanussaloke; Atāri jātiñca jarañca mārisa, Pucchāmi taṁ bhagavā brūhi metaṁ”.

“Nāhaṁ sabbe samaṇabrāhmaṇāse, (nandāti bhagavā) Jātijarāya nivutāti brūmi; Ye sīdha diṭṭhaṁ va sutaṁ mutaṁ vā, Sīlabbataṁ vāpi pahāya sabbaṁ; Anekarūpampi pahāya sabbaṁ, Taṇhaṁ pariññāya anāsavāse; Te ve narā oghatiṇṇāti brūmi”.

“Etābhinandāmi vaco mahesino, Sukittitaṁ gotamanūpadhīkaṁ; Ye sīdha diṭṭhaṁ va sutaṁ mutaṁ vā, Sīlabbataṁ vāpi pahāya sabbaṁ; Anekarūpampi pahāya sabbaṁ, Taṇhaṁ pariññāya anāsavāse; Ahampi te oghatiṇṇāti brūmī”ti. Nandamāṇavapucchā sattamā.

“Ye me pubbe viyākaṁsu, (iccāyasmā hemako) Huraṁ gotamasāsanā; Iccāsi iti bhavissati, Sabbaṁ taṁ itihītihaṁ; Sabbaṁ taṁ takkavaḍḍhanaṁ, Nāhaṁ tattha abhiramiṁ.

Tvañca me dhammamakkhāhi, taṇhānigghātanaṁ muni; Yaṁ viditvā sato caraṁ, tare loke visattikaṁ”.

“Idha diṭṭhasutamutaviññātesu, Piyarūpesu hemaka; Chandarāgavinodanaṁ, Nibbānapadamaccutaṁ.

Etadaññāya ye satā, Diṭṭhadhammābhinibbutā; Upasantā ca te sadā, Tiṇṇā loke visattikan”ti. Hemakamāṇavapucchā aṭṭhamā.

“Yasmiṁ kāmā na vasanti, (iccāyasmā todeyyo) Taṇhā yassa na vijjati; Kathaṅkathā ca yo tiṇṇo, Vimokkho tassa kīdiso”.

“Yasmiṁ kāmā na vasanti, (todeyyāti bhagavā) Taṇhā yassa na vijjati; Kathaṅkathā ca yo tiṇṇo, Vimokkho tassa nāparo”.

“Nirāsaso so uda āsasāno, Paññāṇavā so uda paññakappī; Muniṁ ahaṁ sakka yathā vijaññaṁ, Taṁ me viyācikkha samantacakkhu”.

“Nirāsaso so na ca āsasāno, Paññāṇavā so na ca paññakappī; Evampi todeyya muniṁ vijāna, Akiñcanaṁ kāmabhave asattan”ti. Todeyyamāṇavapucchā navamā.

“Majjhe sarasmiṁ tiṭṭhataṁ, (iccāyasmā kappo) Oghe jāte mahabbhaye; Jarāmaccuparetānaṁ, Dīpaṁ pabrūhi mārisa; Tvañca me dīpamakkhāhi, Yathāyidaṁ nāparaṁ siyā”.

“Majjhe sarasmiṁ tiṭṭhataṁ, (kappāti bhagavā) Oghe jāte mahabbhaye; Jarāmaccuparetānaṁ, Dīpaṁ pabrūmi kappa te.

Akiñcanaṁ anādānaṁ, etaṁ dīpaṁ anāparaṁ; Nibbānaṁ iti naṁ brūmi, jarāmaccuparikkhayaṁ.

Etadaññāya ye satā, Diṭṭhadhammābhinibbutā; Na te māravasānugā, Na te mārassa paddhagū”ti. Kappamāṇavapucchā dasamā.

“Sutvānahaṁ vīramakāmakāmiṁ, (iccāyasmā jatukaṇṇi) Oghātigaṁ puṭṭhumakāmamāgamaṁ; Santipadaṁ brūhi sahajanetta, Yathātacchaṁ bhagavā brūhi metaṁ.

Bhagavā hi kāme abhibhuyya iriyati, Ādiccova pathaviṁ tejī tejasā; Parittapaññassa me bhūripañña, Ācikkha dhammaṁ yamahaṁ vijaññaṁ; Jātijarāya idha vippahānaṁ”.

“Kāmesu vinaya gedhaṁ, (jatukaṇṇīti bhagavā) Nekkhammaṁ daṭṭhu khemato; Uggahitaṁ nirattaṁ vā, Mā te vijjittha kiñcanaṁ.

Yaṁ pubbe taṁ visosehi, pacchā te māhu kiñcanaṁ; Majjhe ce no gahessasi, upasanto carissasi.

Sabbaso nāmarūpasmiṁ, Vītagedhassa brāhmaṇa; Āsavāssa na vijjanti, Yehi maccuvasaṁ vaje”ti. Jatukaṇṇimāṇavapucchā ekādasamā.

“Okañjahaṁ taṇhacchidaṁ anejaṁ, (iccāyasmā bhadrāvudho) Nandiñjahaṁ oghatiṇṇaṁ vimuttaṁ; Kappañjahaṁ abhiyāce sumedhaṁ, Sutvāna nāgassa apanamissanti ito.

Nānājanā janapadehi saṅgatā, Tava vīra vākyaṁ abhikaṅkhamānā; Tesaṁ tuvaṁ sādhu viyākarohi, Tathā hi te vidito esa dhammo”.

“Ādānataṇhaṁ vinayetha sabbaṁ, (bhadrāvudhāti bhagavā) Uddhaṁ adho tiriyañcāpi majjhe; Yaṁ yañhi lokasmimupādiyanti, Teneva māro anveti jantuṁ.

Tasmā pajānaṁ na upādiyetha, Bhikkhu sato kiñcanaṁ sabbaloke; Ādānasatte iti pekkhamāno, Pajaṁ imaṁ maccudheyye visattan”ti. Bhadrāvudhamāṇavapucchā dvādasamā.

“Jhāyiṁ virajamāsīnaṁ, (iccāyasmā udayo) Katakiccaṁ anāsavaṁ; Pāraguṁ sabbadhammānaṁ, Atthi pañhena āgamaṁ; Aññāvimokkhaṁ pabrūhi, Avijjāya pabhedanaṁ”.

“Pahānaṁ kāmacchandānaṁ, (udayāti bhagavā) Domanassāna cūbhayaṁ; Thinassa ca panūdanaṁ, Kukkuccānaṁ nivāraṇaṁ.

Upekkhāsatisaṁsuddhaṁ, dhammatakkapurejavaṁ; Aññāvimokkhaṁ pabrūmi, avijjāya pabhedanaṁ”.

“Kiṁsu saṁyojano loko, kiṁsu tassa vicāraṇaṁ; Kissassa vippahānena, nibbānaṁ iti vuccati”.

“Nandisaṁyojano loko, vitakkassa vicāraṇaṁ; Taṇhāya vippahānena, nibbānaṁ iti vuccati”.

“Kathaṁ satassa carato, viññāṇaṁ uparujjhati; Bhagavantaṁ puṭṭhumāgamma, taṁ suṇoma vaco tava”.

“Ajjhattañca bahiddhā ca, Vedanaṁ nābhinandato; Evaṁ satassa carato, Viññāṇaṁ uparujjhatī”ti. Udayamāṇavapucchā terasamā.

“Yo atītaṁ ādisati, (iccāyasmā posālo) Anejo chinnasaṁsayo; Pāraguṁ sabbadhammānaṁ, Atthi pañhena āgamaṁ.

Vibhūtarūpasaññissa, sabbakāyappahāyino; Ajjhattañca bahiddhā ca, natthi kiñcīti passato; Ñāṇaṁ sakkānupucchāmi, kathaṁ neyyo tathāvidho”.

“Viññāṇaṭṭhitiyo sabbā, (posālāti bhagavā) Abhijānaṁ tathāgato; Tiṭṭhantamenaṁ jānāti, Vimuttaṁ tapparāyaṇaṁ.

Ākiñcaññasambhavaṁ ñatvā, Nandī saṁyojanaṁ iti; Evametaṁ abhiññāya, Tato tattha vipassati; Etaṁ ñāṇaṁ tathaṁ tassa, Brāhmaṇassa vusīmato”ti. Posālamāṇavapucchā cuddasamā.

“Dvāhaṁ sakkaṁ apucchissaṁ, (iccāyasmā mogharājā) Na me byākāsi cakkhumā; Yāvatatiyañca devīsi, Byākarotīti me sutaṁ.

Ayaṁ loko paro loko, brahmaloko sadevako; Diṭṭhiṁ te nābhijānāti, gotamassa yasassino.

Evaṁ abhikkantadassāviṁ, atthi pañhena āgamaṁ; Kathaṁ lokaṁ avekkhantaṁ, maccurājā na passati”.

“Suññato lokaṁ avekkhassu, Mogharāja sadā sato; Attānudiṭṭhiṁ ūhacca, Evaṁ maccutaro siyā; Evaṁ lokaṁ avekkhantaṁ, Maccurājā na passatī”ti. Mogharājamāṇavapucchā pannarasamā.

“Jiṇṇohamasmi abalo vītavaṇṇo, (iccāyasmā piṅgiyo) Nettā na suddhā savanaṁ na phāsu; Māhaṁ nassaṁ momuho antarāva, Ācikkha dhammaṁ yamahaṁ vijaññaṁ; Jātijarāya idha vippahānaṁ”.

“Disvāna rūpesu vihaññamāne, (piṅgiyāti bhagavā) Ruppanti rūpesu janā pamattā; Tasmā tuvaṁ piṅgiya appamatto, Jahassu rūpaṁ apunabbhavāya”.

“Disā catasso vidisā catasso, Uddhaṁ adho dasa disā imāyo; Na tuyhaṁ adiṭṭhaṁ asutaṁ amutaṁ, Atho aviññātaṁ kiñcanamatthi loke; Ācikkha dhammaṁ yamahaṁ vijaññaṁ, Jātijarāya idha vippahānaṁ”.

“Taṇhādhipanne manuje pekkhamāno, (piṅgiyāti bhagavā) Santāpajāte jarasā parete; Tasmā tuvaṁ piṅgiya appamatto, Jahassu taṇhaṁ apunabbhavāyā”ti. Piṅgiyamāṇavapucchā soḷasamā.