Cūḷahaṁsajātaka

“Ete haṁsā pakkamanti, vakkaṅgā bhayameritā; Harittaca hemavaṇṇa, kāmaṁ sumukha pakkama.

Ohāya maṁ ñātigaṇā, ekaṁ pāsavasaṁ gataṁ; Anapekkhamānā gacchanti, kiṁ eko avahiyyasi.

Pateva patataṁ seṭṭha, natthi baddhe sahāyatā; Mā anīghāya hāpesi, kāmaṁ sumukha pakkama”.

“Nāhaṁ ‘dukkhapareto’ti, dhataraṭṭha tuvaṁ jahe; Jīvitaṁ maraṇaṁ vā me, tayā saddhiṁ bhavissati”.

“Etadariyassa kalyāṇaṁ, yaṁ tvaṁ sumukha bhāsasi; Tañca vīmaṁsamānohaṁ, ‘patatetaṁ’ avassajiṁ”.

“Apadena padaṁ yāti, antalikkhacaro dijo; Ārā pāsaṁ na bujjhi tvaṁ, haṁsānaṁ pavaruttama”.

“Yadā parābhavo hoti, poso jīvitasaṅkhaye; Atha jālañca pāsañca, āsajjāpi na bujjhati”.

“Ete haṁsā pakkamanti, vakkaṅgā bhayameritā; Harittaca hemavaṇṇa, tvaññeva avahiyyasi.

Ete bhutvā ca pitvā ca, pakkamanti vihaṅgamā; Anapekkhamānā vakkaṅgā, tvaññeveko upāsasi.

Kiṁ nu tyāyaṁ dijo hoti, mutto baddhaṁ upāsasi; Ohāya sakuṇā yanti, kiṁ eko avahiyyasi”.

“Rājā me so dijo mitto, sakhā pāṇasamo ca me; Neva naṁ vijahissāmi, yāva kālassa pariyāyaṁ”.

“Yo ca tvaṁ sakhino hetu, pāṇaṁ cajitumicchasi; So te sahāyaṁ muñcāmi, hotu rājā tavānugo”.

“Evaṁ luddaka nandassu, saha sabbehi ñātibhi; Yathāhamajja nandāmi, muttaṁ disvā dijādhipaṁ”.

“Kaccinnu bhoto kusalaṁ, kacci bhoto anāmayaṁ; Kacci raṭṭhamidaṁ phītaṁ, dhammena manusāsasi”.

“Kusalañceva me haṁsa, atho haṁsa anāmayaṁ; Atho raṭṭhamidaṁ phītaṁ, dhammena manusāsahaṁ”.

“Kacci bhoto amaccesu, doso koci na vijjati; Kacci ārā amittā te, chāyā dakkhiṇatoriva”.

“Athopi me amaccesu, doso koci na vijjati; Atho ārā amittā me, chāyā dakkhiṇatoriva”.

“Kacci te sādisī bhariyā, assavā piyabhāṇinī; Puttarūpayasūpetā, tava chandavasānugā”.

“Atho me sādisī bhariyā, assavā piyabhāṇinī; Puttarūpayasūpetā, mama chandavasānugā”.

“Kacci te bahavo puttā, sujātā raṭṭhavaḍḍhana; Paññājavena sampannā, sammodanti tato tato”.

“Satameko ca me puttā, dhataraṭṭha mayā sutā; Tesaṁ tvaṁ kiccamakkhāhi, nāvarujjhanti te vaco”.

“Upapannopi ce hoti, jātiyā vinayena vā; Atha pacchā kurute yogaṁ, kicche āpāsu sīdati.

Tassa saṁhīrapaññassa, vivaro jāyate mahā; Rattimandhova rūpāni, thūlāni manupassati.

Asāre sārayogaññū, matiṁ na tveva vindati; Sarabhova giriduggasmiṁ, antarāyeva sīdati.

Hīnajaccopi ce hoti, uṭṭhātā dhitimā naro; Ācārasīlasampanno, nise aggīva bhāsati.

Etaṁ me upamaṁ katvā, putte vijjāsu vācaya; Saṁvirūḷhetha medhāvī, khette bījaṁva vuṭṭhiyā”ti.

Cūḷahaṁsajātakaṁ chaṭṭhaṁ.