Mahākapijātaka

Bārāṇasyaṁ ahū rājā, kāsīnaṁ raṭṭhavaḍḍhano; Mittāmaccaparibyūḷho, agamāsi migājinaṁ.

Tattha brāhmaṇamaddakkhi, setaṁ citraṁ kilāsinaṁ; Viddhastaṁ koviḷāraṁva, kisaṁ dhamanisanthataṁ.

Paramakāruññataṁ pattaṁ, disvā kicchagataṁ naraṁ; Avaca byamhito rājā, “yakkhānaṁ katamo nusi.

Hatthapādā ca te setā, tato setataraṁ siro; Gattaṁ kammāsavaṇṇaṁ te, kilāsabahulo casi.

Vaṭṭanāvaḷi saṅkāsā, piṭṭhi te ninnatunnatā; Kāḷapabbāva te aṅgā, nāññaṁ passāmi edisaṁ.

Ugghaṭṭapādo tasito, kiso dhamanisanthato; Chāto ātattarūposi, kutosi kattha gacchasi.

Duddasī appakārosi, dubbaṇṇo bhīmadassano; Janetti yāpi te mātā, na taṁ iccheyya passituṁ.

Kiṁ kammamakaraṁ pubbe, Kaṁ avajjhaṁ aghātayi; Kibbisaṁ yaṁ karitvāna, Idaṁ dukkhaṁ upāgami”.

“Taggha te ahamakkhissaṁ, yathāpi kusalo tathā; Saccavādiñhi lokasmiṁ, pasaṁsantīdha paṇḍitā.

Eko caraṁ gogaveso, mūḷho accasariṁ vane; Araññe irīṇe vivane, nānākuñjarasevite.

Vāḷamigānucarite, vippanaṭṭhosmi kānane; Acariṁ tattha sattāhaṁ, khuppipāsasamappito.

Tattha tindukamaddakkhiṁ, visamaṭṭhaṁ bubhukkhito; Papātamabhilambantaṁ, sampannaphaladhārinaṁ.

Vātassitāni bhakkhesiṁ, tāni rucciṁsu me bhusaṁ; Atitto rukkhamārūhiṁ, tattha hessāmi āsito.

Ekaṁ me bhakkhitaṁ āsi, dutiyaṁ abhipatthitaṁ; Tato sā bhañjatha sākhā, chinnā pharasunā viya.

Sohaṁ sahāva sākhāhi, uddhampādo avaṁsiro; Appatiṭṭhe anālambe, giriduggasmi pāpataṁ.

Yasmā ca vāri gambhīraṁ, tasmā na samapajjisaṁ; Tattha sesiṁ nirānando, anūnā dasa rattiyo.

Athettha kapi māgañchi, gonaṅgulo darīcaro; Sākhāhi sākhaṁ vicaranto, khādamāno dumapphalaṁ.

So maṁ disvā kisaṁ paṇḍuṁ, kāruññamakaraṁ mayi; Ambho ko nāma so ettha, evaṁ dukkhena aṭṭito.

Manusso amanusso vā, attānaṁ me pavedaya; Tassañjaliṁ paṇāmetvā, idaṁ vacanamabraviṁ.

Manussohaṁ byasampatto, sā me natthi ito gati; Taṁ vo vadāmi bhaddaṁ vo, tvañca me saraṇaṁ bhava.

Garuṁ silaṁ gahetvāna, vicarī pabbate kapi; Silāya yoggaṁ katvāna, nisabho etadabravi.

Ehi me piṭṭhimāruyha, gīvaṁ gaṇhāhi bāhubhi; Ahaṁ taṁ uddharissāmi, giriduggata vegasā.

Tassa taṁ vacanaṁ sutvā, vānarindassa sirīmato; Piṭṭhimāruyha dhīrassa, gīvaṁ bāhāhi aggahiṁ.

So maṁ tato samuṭṭhāsi, tejassī balavā kapi; Vihaññamāno kicchena, giriduggata vegasā.

Uddharitvāna maṁ santo, nisabho etadabravi; Iṅgha maṁ samma rakkhassu, pasupissaṁ muhuttakaṁ.

Sīhā byagghā ca dīpī ca, acchakokataracchayo; Te maṁ pamattaṁ hiṁseyyuṁ, te tvaṁ disvā nivāraya.

Evaṁ me parittātūna, pasupī so muhuttakaṁ; Tadāhaṁ pāpikaṁ diṭṭhiṁ, paṭilacchiṁ ayoniso.

Bhakkho ayaṁ manussānaṁ, yathā caññe vane migā; Yaṁ nūnimaṁ vadhitvāna, chāto khādeyya vānaraṁ.

Asito ca gamissāmi, maṁsamādāya sambalaṁ; Kantāraṁ nittharissāmi, pātheyyaṁ me bhavissati.

Tato silaṁ gahetvāna, matthakaṁ sannitāḷayiṁ; Mama gattakilantassa, pahāro dubbalo ahu.

So ca vegenudappatto, kapi ruhira makkhito; Assupuṇṇehi nettehi, rodanto maṁ udikkhati.

‘Māyyomaṁ kari bhaddante, tvañca nāmedisaṁ kari; Tvañca kho nāma dīghāvu, aññe vāretumarahasi.

Aho vata re purisa, tāvadukkarakāraka; Edisā visamā duggā, papātā uddhato mayā.

Ānīto paralokāva, dubbheyyaṁ maṁ amaññatha; Taṁ tena pāpadhammena, pāpaṁ pāpena cintitaṁ.

Mā heva tvaṁ adhammaṭṭha, vedanaṁ kaṭukaṁ phusi; Mā heva pāpakammaṁ taṁ, phalaṁ veḷuṁva taṁ vadhi.

Tayime natthi vissāso, pāpadhamma asaññata; Ehi me piṭṭhito gaccha, dissamānova santike.

Muttosi hatthā vāḷānaṁ, pattosi mānusiṁ padaṁ; Esa maggo adhammaṭṭha, tena gaccha yathāsukhaṁ’.

Idaṁ vatvā giricaro, rahade pakkhalya matthakaṁ; Assūni sampamajjitvā, tato pabbatamāruhi.

Sohaṁ tenābhisattosmi, pariḷāhena aṭṭito; Ḍayhamānena gattena, vāriṁ pātuṁ upāgamiṁ.

Agginā viya santatto, rahado ruhiramakkhito; Pubbalohitasaṅkāso, sabbo me samapajjatha.

Yāvanto udabindūni, kāyasmiṁ nipatiṁsu me; Tāvanto gaṇḍa jāyetha, addhabeluvasādisā.

Pabhinnā pagghariṁsu me, kuṇapā pubbalohitā; Yena yeneva gacchāmi, gāmesu nigamesu ca.

Daṇḍahatthā nivārenti, itthiyo purisā ca maṁ; Okkitā pūtigandhena, māssu orena āgamā.

Etādisaṁ idaṁ dukkhaṁ, satta vassāni dāni me; Anubhomi sakaṁ kammaṁ, pubbe dukkaṭamattano.

Taṁ vo vadāmi bhaddante, yāvantettha samāgatā; Māssu mittāna dubbhittho, mittadubbho hi pāpako.

Kuṭṭhī kilāsī bhavati, yo mittānidha dubbhati; Kāyassa bhedā mittaddu, nirayaṁ sopapajjatī”ti.

Mahākapijātakaṁ chaṭṭhaṁ.