Soṇakajātaka

“Tassa sutvā sataṁ dammi, sahassaṁ diṭṭha soṇakaṁ; Ko me soṇakamakkhāti, sahāyaṁ paṁsukīḷitaṁ”.

“Athabravī māṇavako, daharo pañcacūḷako; Mayhaṁ sutvā sataṁ dehi, sahassaṁ diṭṭha soṇakaṁ; Ahaṁ te soṇakakkhissaṁ, sahāyaṁ paṁsukīḷitaṁ”.

“Katamasmiṁ so janapade, raṭṭhesu nigamesu ca; Kattha soṇakamaddakkhi, taṁ me akkhāhi pucchito”.

“Taveva deva vijite, tavevuyyānabhūmiyā; Ujuvaṁsā mahāsālā, nīlobhāsā manoramā.

Tiṭṭhanti meghasamānā, rammā aññoññanissitā; Tesaṁ mūlamhi soṇako, jhāyatī anupādano; Upādānesu lokesu, ḍayhamānesu nibbuto”.

Tato ca rājā pāyāsi, senāya caturaṅgiyā; Kārāpetvā samaṁ maggaṁ, agamā yena soṇako.

Uyyānabhūmiṁ gantvāna, vicaranto brahāvane; Āsīnaṁ soṇakaṁ dakkhi, ḍayhamānesu nibbutaṁ.

“Kapaṇo vatayaṁ bhikkhu, muṇḍo saṅghāṭipāruto; Amātiko apitiko, rukkhamūlasmi jhāyati”.

Imaṁ vākyaṁ nisāmetvā, Soṇako etadabravi; “Na rāja kapaṇo hoti, Dhammaṁ kāyena phassayaṁ.

Yo ca dhammaṁ niraṅkatvā, Adhammamanuvattati; Sa rāja kapaṇo hoti, Pāpo pāpaparāyaṇo”.

“Arindamoti me nāmaṁ, kāsirājāti maṁ vidū; Kacci bhoto sukhasseyyā, idha pattassa soṇaka”.

“Sadāpi bhadramadhanassa, Anāgārassa bhikkhuno; Na tesaṁ koṭṭhe openti, Na kumbhiṁ na khaḷopiyaṁ; Paraniṭṭhitamesānā, Tena yāpenti subbatā.

Dutiyampi bhadramadhanassa, Anāgārassa bhikkhuno; Anavajjapiṇḍo bhottabbo, Na ca kocūparodhati.

Tatiyampi bhadramadhanassa, Anāgārassa bhikkhuno; Nibbuto piṇḍo bhottabbo, Na ca kocūparodhati.

Catutthampi bhadramadhanassa, Anāgārassa bhikkhuno; Muttassa raṭṭhe carato, Saṅgo yassa na vijjati.

Pañcamampi bhadramadhanassa, Anāgārassa bhikkhuno; Nagaramhi ḍayhamānamhi, Nāssa kiñci aḍayhatha.

Chaṭṭhampi bhadramadhanassa, Anāgārassa bhikkhuno; Raṭṭhe vilumpamānamhi, Nāssa kiñci ahīratha.

Sattamampi bhadramadhanassa, Anāgārassa bhikkhuno; Corehi rakkhitaṁ maggaṁ, Ye caññe paripanthikā; Pattacīvaramādāya, Sotthiṁ gacchati subbato.

Aṭṭhamampi bhadramadhanassa, Anāgārassa bhikkhuno; Yaṁ yaṁ disaṁ pakkamati, Anapekkhova gacchati”.

“Bahūni samaṇabhadrāni, ye tvaṁ bhikkhu pasaṁsasi; Ahañca giddho kāmesu, kathaṁ kāhāmi soṇaka.

Piyā me mānusā kāmā, atho dibyāpi me piyā; Atha kena nu vaṇṇena, ubho loke labhāmase”.

“Kāme giddhā kāmaratā, kāmesu adhimucchitā; Narā pāpāni katvāna, upapajjanti duggatiṁ.

Ye ca kāme pahantvāna, nikkhantā akutobhayā; Ekodibhāvādhigatā, na te gacchanti duggatiṁ.

Upamaṁ te karissāmi, taṁ suṇohi arindama; Upamāya midhekacce, atthaṁ jānanti paṇḍitā.

Gaṅgāya kuṇapaṁ disvā, vuyhamānaṁ mahaṇṇave; Vāyaso samacintesi, appapañño acetaso.

‘Yānañca vatidaṁ laddhaṁ, bhakkho cāyaṁ anappako’; Tattha rattiṁ tattha divā, tattheva nirato mano.

Khādaṁ nāgassa maṁsāni, pivaṁ bhāgīrathodakaṁ; Sampassaṁ vanacetyāni, na palettha vihaṅgamo.

Tañca otaraṇī gaṅgā, pamattaṁ kuṇape rataṁ; Samuddaṁ ajjhagāhāsi, agatī yattha pakkhinaṁ.

So ca bhakkhaparikkhīṇo, udapatvā vihaṅgamo; Na pacchato na purato, nuttaraṁ nopi dakkhiṇaṁ.

Dīpaṁ so najjhagāgañchi, agatī yattha pakkhinaṁ; So ca tattheva pāpattha, yathā dubbalako tathā.

Tañca sāmuddikā macchā, kumbhīlā makarā susū; Pasayhakārā khādiṁsu, phandamānaṁ vipakkhakaṁ.

Evameva tuvaṁ rāja, ye caññe kāmabhogino; Giddhā ce na vamissanti, kākapaññāva te vidū.

Esā te upamā rāja, atthasandassanī katā; Tvañca paññāyase tena, yadi kāhasi vā na vā.

Ekavācampi dvivācaṁ, bhaṇeyya anukampako; Tatuttariṁ na bhāseyya, dāsovayyassa santike”.

Idaṁ vatvāna pakkāmi, soṇako amitabuddhimā; Vehāse antalikkhasmiṁ, anusāsitvāna khattiyaṁ.

“Ko nume rājakattāro, suddā veyyattamāgatā; Rajjaṁ niyyādayissāmi, nāhaṁ rajjena matthiko.

Ajjeva pabbajissāmi, Ko jaññā maraṇaṁ suve; Māhaṁ kākova dummedho, Kāmānaṁ vasamanvagaṁ”.

“Atthi te daharo putto, dīghāvu raṭṭhavaḍḍhano; Taṁ rajje abhisiñcassu, so no rājā bhavissati”.

“Khippaṁ kumāramānetha, dīghāvuṁ raṭṭhavaḍḍhanaṁ; Taṁ rajje abhisiñcissaṁ, so vo rājā bhavissati”.

Tato kumāramānesuṁ, dīghāvuṁ raṭṭhavaḍḍhanaṁ; Taṁ disvā ālapī rājā, ekaputtaṁ manoramaṁ.

“Saṭṭhi gāmasahassāni, paripuṇṇāni sabbaso; Te putta paṭipajjassu, rajjaṁ niyyādayāmi te.

Ajjeva pabbajissāmi, ko jaññā maraṇaṁ suve; Māhaṁ kākova dummedho, kāmānaṁ vasamanvagaṁ.

Saṭṭhi nāgasahassāni, sabbālaṅkārabhūsitā; Suvaṇṇakacchā mātaṅgā, hemakappanavāsasā.

Ārūḷhā gāmaṇīyehi, tomaraṅkusapāṇibhi; Te putta paṭipajjassu, rajjaṁ niyyādayāmi te.

Ajjeva pabbajissāmi, ko jaññā maraṇaṁ suve; Māhaṁ kākova dummedho, kāmānaṁ vasamanvagaṁ.

Saṭṭhi assasahassāni, sabbālaṅkārabhūsitā; Ājānīyāva jātiyā, sindhavā sīghavāhino.

Ārūḷhā gāmaṇīyehi, illiyācāpadhāribhi; Te putta paṭipajjassu, rajjaṁ niyyādayāmi te.

Ajjeva pabbajissāmi, ko jaññā maraṇaṁ suve; Māhaṁ kākova dummedho, kāmānaṁ vasamanvagaṁ.

Saṭṭhi rathasahassāni, sannaddhā ussitaddhajā; Dīpā athopi veyyagghā, sabbālaṅkārabhūsitā.

Ārūḷhā gāmaṇīyehi, cāpahatthehi vammibhi; Te putta paṭipajjassu, rajjaṁ niyyādayāmi te.

Ajjeva pabbajissāmi, ko jaññā maraṇaṁ suve; Māhaṁ kākova dummedho, kāmānaṁ vasamanvagaṁ.

Saṭṭhi dhenusahassāni, rohaññā puṅgavūsabhā; Tā putta paṭipajjassu, rajjaṁ niyyādayāmi te.

Ajjeva pabbajissāmi, ko jaññā maraṇaṁ suve; Māhaṁ kākova dummedho, kāmānaṁ vasamanvagaṁ.

Soḷasitthisahassāni, sabbālaṅkārabhūsitā; Vicitravatthābharaṇā, āmuttamaṇikuṇḍalā; Tā putta paṭipajjassu, rajjaṁ niyyādayāmi te.

Ajjeva pabbajissāmi, ko jaññā maraṇaṁ suve; Māhaṁ kākova dummedho, kāmānaṁ vasamanvagaṁ”.

“Daharasseva me tāta, mātā matāti me sutaṁ; Tayā vinā ahaṁ tāta, jīvitumpi na ussahe.

Yathā āraññakaṁ nāgaṁ, poto anveti pacchato; Jessantaṁ giriduggesu, samesu visamesu ca.

Evaṁ taṁ anugacchāmi, pattamādāya pacchato; Subharo te bhavissāmi, na te hessāmi dubbharo”.

“Yathā sāmuddikaṁ nāvaṁ, vāṇijānaṁ dhanesinaṁ; Vohāro tattha gaṇheyya, vāṇijā byasanī siyā.

Evamevāyaṁ puttakali, antarāyakaro mama; Imaṁ kumāraṁ pāpetha, pāsādaṁ rativaḍḍhanaṁ.

Tattha kambusahatthāyo, yathā sakkaṁva accharā; Tā naṁ tattha ramessanti, tāhi ceso ramissati.

Tato kumāraṁ pāpesuṁ, pāsādaṁ rativaḍḍhanaṁ; Taṁ disvā avacuṁ kaññā, dīghāvuṁ raṭṭhavaḍḍhanaṁ.

Devatā nusi gandhabbo, adu sakko purindado; Ko vā tvaṁ kassa vā putto, kathaṁ jānemu taṁ mayaṁ”.

“Namhi devo na gandhabbo, Nāpi sakko purindado; Kāsirañño ahaṁ putto, Dīghāvu raṭṭhavaḍḍhano; Mamaṁ bharatha bhaddaṁ vo, Ahaṁ bhattā bhavāmi vo”.

Taṁ tattha avacuṁ kaññā, dīghāvuṁ raṭṭhavaḍḍhanaṁ; “Kuhiṁ rājā anuppatto, ito rājā kuhiṁ gato”.

“Paṅkaṁ rājā atikkanto, thale rājā patiṭṭhito; Akaṇṭakaṁ agahanaṁ, paṭipanno mahāpathaṁ.

Ahañca paṭipannosmi, maggaṁ duggatigāminaṁ; Sakaṇṭakaṁ sagahanaṁ, yena gacchanti duggatiṁ”.

“Tassa te svāgataṁ rāja, sīhasseva giribbajaṁ; Anusāsa mahārāja, tvaṁ no sabbāsamissaro”ti.

Soṇakajātakaṁ paṭhamaṁ.