Saṅkiccajātaka

Disvā nisinnaṁ rājānaṁ, brahmadattaṁ rathesabhaṁ; Athassa paṭivedesi, “yassāsi anukampako.

Saṅkiccāyaṁ anuppatto, isīnaṁ sādhusammato; Taramānarūpo niyyāhi, khippaṁ passa mahesinaṁ”.

Tato ca rājā taramāno, yuttamāruyha sandanaṁ; Mittāmaccaparibyūḷho, agamāsi rathesabho.

Nikkhippa pañca kakudhāni, kāsīnaṁ raṭṭhavaḍḍhano; Vālabījanimuṇhīsaṁ, khaggaṁ chattañcupāhanaṁ.

Oruyha rājā yānamhā, ṭhapayitvā paṭicchadaṁ; Āsīnaṁ dāyapassasmiṁ, saṅkiccamupasaṅkami.

Upasaṅkamitvā so rājā, sammodi isinā saha; Taṁ kathaṁ vītisāretvā, ekamantaṁ upāvisi.

Ekamantaṁ nisinnova, atha kālaṁ amaññatha; Tato pāpāni kammāni, pucchituṁ paṭipajjatha.

“Isiṁ pucchāma saṅkiccaṁ, isīnaṁ sādhusammataṁ; Āsīnaṁ dāyapassasmiṁ, isisaṅghapurakkhataṁ.

Kaṁ gatiṁ pecca gacchanti, narā dhammāticārino; Aticiṇṇo mayā dhammo, taṁ me akkhāhi pucchito”.

Isī avaca saṅkicco, kāsīnaṁ raṭṭhavaḍḍhanaṁ; Āsīnaṁ dāyapassasmiṁ, “mahārāja suṇohi me.

Uppathena vajantassa, yo maggamanusāsati; Tassa ce vacanaṁ kayirā, nāssa maggeyya kaṇṭako.

Adhammaṁ paṭipannassa, yo dhammamanusāsati; Tassa ce vacanaṁ kayirā, na so gaccheyya duggatiṁ”.

“Dhammo patho mahārāja, adhammo pana uppatho; Adhammo nirayaṁ neti, dhammo pāpeti suggatiṁ.

Adhammacārino rāja, narā visamajīvino; Yaṁ gatiṁ pecca gacchanti, niraye te suṇohi me.

Sañjīvo kāḷasutto ca, saṅghāto dve ca roruvā; Athāparo mahāvīci, tāpano ca patāpano.

Iccete aṭṭha nirayā, akkhātā duratikkamā; Ākiṇṇā luddakammehi, paccekā soḷasussadā.

Kadariyatāpanā ghorā, accimanto mahabbhayā; Lomahaṁsanarūpā ca, bhesmā paṭibhayā dukhā.

Catukkaṇṇā catudvārā, vibhattā bhāgaso mitā; Ayopākārapariyantā, ayasā paṭikujjitā.

Tesaṁ ayomayā bhūmi, jalitā tejasā yutā; Samantā yojanasataṁ, phuṭā tiṭṭhanti sabbadā.

Ete patanti niraye, uddhampādā avaṁsirā; Isīnaṁ ativattāro, saññatānaṁ tapassinaṁ.

Te bhūnahuno paccanti, macchā bilakatā yathā; Saṁvacchare asaṅkheyye, narā kibbisakārino.

Ḍayhamānena gattena, niccaṁ santarabāhiraṁ; Nirayā nādhigacchanti, dvāraṁ nikkhamanesino.

Puratthimena dhāvanti, tato dhāvanti pacchato; Uttarenapi dhāvanti, tato dhāvanti dakkhiṇaṁ; Yaṁ yañhi dvāraṁ gacchanti, taṁ tadeva pidhīyare.

Bahūni vassasahassāni, janā nirayagāmino; Bāhā paggayha kandanti, patvā dukkhaṁ anappakaṁ.

Āsīvisaṁva kupitaṁ, tejassiṁ duratikkamaṁ; Na sādhurūpe āsīde, saññatānaṁ tapassinaṁ.

Atikāyo mahissāso, ajjuno kekakādhipo; Sahassabāhu ucchinno, isimāsajja gotamaṁ.

Arajaṁ rajasā vacchaṁ, Kisaṁ avakiriya daṇḍakī; Tālova mūlato chinno, Sa rājā vibhavaṅgato.

Upahacca manaṁ majjho, mātaṅgasmiṁ yasassine; Sapārisajjo ucchinno, majjhāraññaṁ tadā ahu.

Kaṇhadīpāyanāsajja, Isiṁ andhakaveṇḍayo; Aññoññaṁ musalā hantvā, Sampattā yamasādhanaṁ.

Athāyaṁ isinā satto, antalikkhacaro pure; Pāvekkhi pathaviṁ cecco, hīnatto pattapariyāyaṁ.

Tasmā hi chandāgamanaṁ, nappasaṁsanti paṇḍitā; Aduṭṭhacitto bhāseyya, giraṁ saccūpasaṁhitaṁ.

Manasā ce paduṭṭhena, yo naro pekkhate muniṁ; Vijjācaraṇasampannaṁ, gantā so nirayaṁ adho.

Ye vuḍḍhe paribhāsanti, pharusūpakkamā janā; Anapaccā adāyādā, tālavatthu bhavanti te.

Yo ca pabbajitaṁ hanti, katakiccaṁ mahesinaṁ; Sa kāḷasutte niraye, cirarattāya paccati.

Yo ca rājā adhammaṭṭho, raṭṭhaviddhaṁsano mago; Tāpayitvā janapadaṁ, tāpane pecca paccati.

So ca vassasahassāni, sataṁ dibbāni paccati; Accisaṅghapareto so, dukkhaṁ vedeti vedanaṁ.

Tassa aggisikhā kāyā, niccharanti pabhassarā; Tejobhakkhassa gattāni, lomehi ca nakhehi ca.

Ḍayhamānena gattena, niccaṁ santarabāhiraṁ; Dukkhābhitunno nadati, nāgo tuttaṭṭito yathā.

Yo lobhā pitaraṁ hanti, dosā vā purisādhamo; Sa kāḷasutte niraye, cirarattāya paccati.

Sa tādiso paccati lohakumbhiyaṁ, Pakkañca sattīhi hananti nittacaṁ; Andhaṁ karitvā muttakarīsabhakkhaṁ, Khāre nimujjanti tathāvidhaṁ naraṁ.

Tattaṁ pakkuthitamayoguḷañca, Dīghe ca phāle cirarattatāpite; Vikkhambhamādāya vibandharajjubhi, Vivaṭe mukhe sampavisanti rakkhasā.

Sāmā ca soṇā sabalā ca gijjhā, Kākoḷasaṅghā ca dijā ayomukhā; Saṅgamma khādanti vipphandamānaṁ, Jivhaṁ vibhajja vighāsaṁ salohitaṁ.

Taṁ daḍḍhatālaṁ paribhinnagattaṁ, Nippothayantā anuvicaranti rakkhasā; Ratī hi nesaṁ dukhino panītare, Etādisasmiṁ niraye vasanti; Ye keci loke idha pettighātino.

Putto ca mātaraṁ hantvā, ito gantvā yamakkhayaṁ; Bhusamāpajjate dukkhaṁ, attakammaphalūpago.

Amanussā atibalā, hantāraṁ janayantiyā; Ayomayehi vālehi, pīḷayanti punappunaṁ.

Tamassavaṁ sakā gattā, rudhiraṁ attasambhavaṁ; Tambalohavilīnaṁva, tattaṁ pāyenti mattighaṁ.

Jigucchaṁ kuṇapaṁ pūtiṁ, Duggandhaṁ gūthakaddamaṁ; Pubbalohitasaṅkāsaṁ, Rahadamogayha tiṭṭhati.

Tamenaṁ kimayo tattha, atikāyā ayomukhā; Chaviṁ bhetvāna khādanti, saṅgiddhā maṁsalohite.

So ca taṁ nirayaṁ patto, nimuggo sataporisaṁ; Pūtikaṁ kuṇapaṁ vāti, samantā satayojanaṁ.

Cakkhumāpi hi cakkhūhi, tena gandhena jīyati; Etādisaṁ brahmadatta, mātugho labhate dukhaṁ.

Khuradhāramanukkamma, tikkhaṁ durabhisambhavaṁ; Patanti gabbhapātiyo, duggaṁ vetaraṇiṁ nadiṁ.

Ayomayā simbaliyo, soḷasaṅgulakaṇṭakā; Ubhato abhilambanti, duggaṁ vetaraṇiṁ nadiṁ.

Te accimanto tiṭṭhanti, aggikkhandhāva ārakā; Ādittā jātavedena, uddhaṁ yojanamuggatā.

Ete vajanti niraye, tatte tikhiṇakaṇṭake; Nāriyo ca aticārā, narā ca paradāragū.

Te patanti adhokkhandhā, vivattā vihatā puthū; Sayanti vinividdhaṅgā, dīghaṁ jagganti sabbadā.

Tato ratyā vivasāne, mahatiṁ pabbatūpamaṁ; Lohakumbhiṁ pavajjanti, tattaṁ aggisamūdakaṁ.

Evaṁ divā ca ratto ca, dussīlā mohapārutā; Anubhonti sakaṁ kammaṁ, pubbe dukkaṭamattano.

Yā ca bhariyā dhanakkītā, sāmikaṁ atimaññati; Sassuṁ vā sasuraṁ vāpi, jeṭṭhaṁ vāpi nanandaraṁ.

Tassā vaṅkena jivhaggaṁ, nibbahanti sabandhanaṁ; Sa byāmamattaṁ kiminaṁ, jivhaṁ passati attani; Viññāpetuṁ na sakkoti, tāpane pecca paccati.

Orabbhikā sūkarikā, macchikā migabandhakā; Corā goghātakā luddā, avaṇṇe vaṇṇakārakā.

Sattīhi lohakūṭehi, nettiṁsehi usūhi ca; Haññamānā khāranadiṁ, papatanti avaṁsirā.

Sāyaṁ pāto kūṭakārī, ayokūṭehi haññati; Tato vantaṁ durattānaṁ, paresaṁ bhuñjare sadā.

Dhaṅkā bheraṇḍakā gijjhā, kākoḷā ca ayomukhā; Vipphandamānaṁ khādanti, naraṁ kibbisakārakaṁ.

Ye migena migaṁ hanti, pakkhiṁ vā pana pakkhinā; Asanto rajasā channā, gantā te nirayussadaṁ.

Santo ca uddhaṁ gacchanti, suciṇṇenidha kammunā; Suciṇṇassa phalaṁ passa, saindā devā sabrahmakā.

Taṁ taṁ brūmi mahārāja, Dhammaṁ raṭṭhapatī cara; Tathā rāja carāhi dhammaṁ, Yathā taṁ suciṇṇaṁ nānutappeyya pacchā”ti.

Saṅkiccajātakaṁ dutiyaṁ.

Saṭṭhinipātaṁ niṭṭhitaṁ.

Tassuddānaṁ

Atha saṭṭhinipātamhi, Suṇātha mama bhāsitaṁ; Jātakasavhayano pavaro, Soṇakaarindamasavhayano; Tathā vuttarathesabhakiccavaroti.