Tatiya-Saṅgīti-Vaṇṇanā - Tatiyo Paricchedo
Tatiya-Saṅgīti-Vaṇṇanā
Tatiyo Paricchedo
Sammāsambuddha-parinibbānato dvinnaṃ vassasatānaṃ upari aṭṭhavīsatime vasse sabbe aññatitthiyā saṭṭhi-sahassa-mattā vihīna-lābhasakkārā hutvā antamaso ghāsacchādanampi alabhantā lābhasakkāraṃ patthayamānā sayameva muṇḍe katvā kāsāyāni acchādetvā vihāresu vicarantā uposathādikammampi pavisanti. Sāsanass’ abbundañca malañca kaṇṭhakañca samuṭṭhāpesuṃ. [17]
Tasmā imasmiṃ sakala-Jambudīpe bhikkhu-saṅgho cha saṃvaccharāni uposatha-kammaṃ na akāsi. Tadā Asoko dhammarājā pannarasavassābhiseko ahosi. Rājā sāsanaṃ visodhetukāmo Asokārāme bhikkhusaṅghaṃ sannipātāpesi. Tasmiṃ sannipatite āyasmā Moggaliputtatissatthero saṅghatthero hutvā rājānaṃ samayaṃ uggaṇhāpesi. Rājā sabbe aññatitthiye pucchitvā “Na ime bhikkhū aññatitthiyā ime ti” ñatvā setavatthāni datvā uppabbājesi. Tato Rājā: “Suddhaṃ dāni bhante sāsanaṃ karotu bhikkhusaṅgho uposathanti” ārakkhaṃ datvā, nagarameva pāvisi. Samaggo saṅgho sannipatitvā uposathaṃ akāsi. [18]
Tenāhu porāṇā:
- Sambuddha-parinibbānā dve ca vassa-satāni ca
Aṭṭhavīsati vassāni Rājāsoko mahīpati [19]
- Vasanto tattha sattāhaṃ rājuyyāne manorame
Sikkhanto so mahīpālo sambuddha-samayaṃ subhaṃ
- Tasmiṃ yeva ca sattāhe dve ca yakkhe mahīpati
Pesetvā mahiyaṃ bhikkhū asese sannipātayi
- Sattame divase gantvā sakārāmaṃ manoramaṃ
Kāresi bhikkhusaṅghassa sannipātamasesato [20]
- Te micchādiṭṭhike sabbe pucchitvā aññatitthiye
Ñatvā saṭṭhi sahassāni uppabbājesi bhūpati
- “Saṅgho visodhito yasmā tasmā saṅgaho uposathaṃ
Karotu bhante” iccevaṃ vatvā therassa bhūpati
- Saṅghassa rakkhaṃ datvāna nagaraṃ pāvisi subhaṃ
Saṅgho samaggo hutvāna tadā ’kāsi uposathanti. [21]
Tasmiṃ samāgame Moggaliputtatissatthero parappavādaṃ maddamāno Kathāvatthuppakaraṇaṃ abhāsi. Tato saṭṭhisatasahassa-saṅkhāsu bhikkhūsu uccinitvā tipiṭaka-pariyatti-dharānaṃ pabhinna-paṭisambhidānaṃ tevijjādi-bhedānaṃ bhikkhūnaṃ sahassamekaṃ gahetvā yathā Mahākassapatthero ca Yasatthero ca piṭaka-vasena ca nikāya-vasena ca aṅga-vasena ca dhammakkhandha-vasena ca dhammañca vinayañca saṅgāyiṃsu. Evamevaṃ dhammañ ca vinayañca saṅgāyanto Moggaliputtatissatthero sabbaṃ sāsanamalaṃ visodhetvā tatiya-saṅgītimakāsi.
Saṅgītipariyosāne anekappakāraṃ mahā-paṭhavī kampo ahosi. Ayaṃ saṅgīti navahi māsehi niṭṭhitā.
Tenāhu porāṇā:
- Mahākassapatthero ca Yasatthero ca kārayuṃ
Yathā te dhammasaṅgītiṃ Tissatthero pi taṃ tathā
- Kathāvatthuppakaraṇaṃ-paravādappanaddanaṃ
Abhāsi Tissatthero ca tasmiṃ saṅgīti-maṇḍale
- Evaṃ bhikkhu-sahassena rakkhāy’ Āsokarājino
Ayaṃ navahi māsehi dhamma-saṅgīti niṭṭhitā [22]
- Tatiyaṃ saṅgahaṃ katvā katvā lokahitaṃ bahuṃ
Te yāvatāyukaṃ ṭhatvā therā sabbepi nibbutā
- Evaṃ aniccataṃ jammiṃ ñatvā durabhisambhavaṃ
Tuvaṭaṃ vāyāme dhīro yaṃ niccaṃ amataṃ padanti.
Sujanappasādāya kate Saddhammasaṅgahe
tatiya-saṅgīti-vaṇṇanā
niṭṭhitā.
-ooOoo-