Dhamma CentralHọc Phật theo Tam Tạng Pāli

MINH SÁT TU TẬP - CHƯƠNG IX - KHÁC BIỆT GIỮA THIỀN ĐỊNH & THIỀN MINH SÁT

· Cập nhật · 5 phút đọc

CÁC BÀI VIẾT TRONG SÁCH

Minh Sát Tu Tập (22)

  1. MINH SÁT TU TẬP – MỤC LỤC VÀ LỜI GIỚI THIỆU
  2. MINH SÁT TU TẬP – CHƯƠNG I – ĐẠO PHẬT
  3. MINH SÁT TU TẬP – CHƯƠNG II – CÁC GIAI ĐOẠN TUỆ
  4. MINH SÁT TU TẬP – CHƯƠNG III – BA MƯƠI BẢY PHÁP TRỢ GIÁC NGỘ
  5. MINH SÁT TU TẬP – CHƯƠNG IV – TỨ THÁNH ĐẾ
  6. MINH SÁT TU TẬP – CHƯƠNG V – THIỀN MINH SÁT
  7. MINH SÁT TU TẬP – CHƯƠNG VI – SÁT-NA HIỆN TẠI & THỰC TÁNH PHÁP
  8. MINH SÁT TU TẬP – CHƯƠNG VII – TINH TẤN – CHÁNH NIỆM – TỈNH GIÁC – TÁC Ý CHÂN CHÁNH – QUÁN SÁT PHÁP HÀNH
  9. MINH SÁT TU TẬP – CHƯƠNG VIII – CÁC CĂN BẤT THIỆN
  10. MINH SÁT TU TẬP – CHƯƠNG IX – KHÁC BIỆT GIỮA THIỀN ĐỊNH & THIỀN MINH SÁT
  11. MINH SÁT TU TẬP – CHƯƠNG X – DANH & SẮC
  12. MINH SÁT TU TẬP – CHƯƠNG XI – NHÂN DUYÊN CHE ÁN TAM TƯỚNG
  13. MINH SÁT TU TẬP – CHUOGNW XII – PHÁP DUYÊN KHỞI
  14. MINH SÁT TU TẬP – PHẦN II – CHƯƠNG I – PHÁP HÀNH TÓM TẮT
  15. MINH SÁT TU TẬP – PHẦN II – CHƯƠNG II – THỰC HÀNH
  16. MINH SÁT TU TẬP – PHẦN II – CHƯƠNG III – LUẬN VỀ PHÁP HÀNH
  17. MINH SÁT TU TẬP – PHẦN II – CHƯƠNG IV – KẾT LUẬN
  18. MINH SÁT TU TẬP – PHẦN III – KẾT QUẢ
  19. MINH SÁT TU TẬP – PHẦN IV – TỔNG KẾT
  20. MINH SÁT TU TẬP – II. PHỤ LỤC – THẨM VẤN THIỀN SINH I
  21. MINH SÁT TU TẬP – II. PHỤ LỤC – THẨM VẤN THIỀN SINH II
  22. MINH SÁT TU TẬP – II. PHỤ LỤC – THẨM VẤN THIỀN SINH III VÀ LƯỢC TIỂU SỬ CỦA THIỀN SƯ ACHAAN NAEB

IX- KHÁC BIỆT GIỮA THIỀN ĐỊNH & THIỀN MINH SÁT

Thiền Định (Samatha Bhāvanā)Thiền Minh Sát (Vipassanā)
1Bản chất của thiền định là sự định tâm, tạo một cái tâm an lạc.Bản chất của thiền minh sát là là trí tuệ.
2Đề mục của thiền định thuộc về chế định pháp (paññatti), như vòng kasina (đề mục thiền hình tròn).Đối tượng của minh sát thuộc chân đế (paramattha), như Danh-Sắc trong Tứ Niệm Xứ
3Đặc tính của định là không dao động.Đặc tính của minh sát là trí tuệ làm hiển lộ thực tánh pháp.
4Phận sự của định là đè nén năm triền cái (nivārana): dục, sân, trạo cử, hôn trầm, hoài nghi.Phận sự của minh sát là hủy diệt vô minh (avijjā -- không hiểu biết Tứ Thánh Đế).
5Quả của định là sự nhất tâm*(ekaggata).*Quả của minh sát là có chánh kiến, thấy được thực tánh của danh, sắc.
6Tác dụng của định là tâm không tham đắm ngũ dục, thọ hưởng an lạc trong định. Nhưng thọ lạc được chứng nghiệmlúc này, mặc dù lâu dài, thường đi kèm với tự ngã, do đó, vẫn còn si mê.Tác dụng của minh sát là sát-na định có Tứ Niệm Xứ là đối tượng, nhờ vậy tuệ minh sát có thể nảy sanh. Các cảm thọ được chứng nghiệm lúc này có thuộc tính vô thường, khổ, vô ngã.
7Lợi ích của định trong kiếp hiện tại là có thể nhập vào Bát Định (Samapatti), đè nén được tham, sân và rất an lạc, kiếp vị lai có thể sanh vào cõi Phạm Thiên.Lợi ích của minh sát là sự thủ tiêucác tích lũy nghiệp hay phiền não(asāvakkhaya - diệt lậu), do đó, sẽ không còn tái sanh (vivatta), tức Niết Bàn. Đây chính là lạc thực sự.
8Trong thiền định, chỉ có một đối tượng duy nhất, và sử dụng hai căn một lúc, chẳng hạn như nhãn căn và ý căn khi đề mục là một vòng kasina, hoặc thân cănvà ý căn trong trường hợp niệm hơi thở(anāpanasati).Trong thiền minh sát, hành giả sử dụng cả sáu căn và không cần đến một đối tượng đặc biệt nào cả. Chỉ quán sát danh và sắc để thấy ra tam tướng. Ngay cả các triền cái cũng có thể được dùng như một đối tượng -- pháp tùy quán.
9Theo Kinh điển, một hành giả khi chọn thực hành thiền định cần phải xác định xem cá tính của mình thuộc loại nào trong sáu loại như: tánh tham (rāgacarita) / tánh sân (dosacarita) / tánh si (mohacarita) / tánh tín (saddhācarita) / tánh giác (buddhacarita) / tánh tầm (vitakkacarita). Sau đó, hành giả tham khảo Thanh Tịnh Đạo để chọn đề mục hợp với cá tánh của mình. Chẳng hạn, đối với người có tánh tham, đề mục bất tịnh (asubha) hay thân hành niệm (32 thể trược) được khuyên là nên sử dụng.Đức Phật dạy rằng, người hành minhsát cần phải xác định xem mình thuộc loại nào trong bốn cá tánh như, tánh tham ái (tanhācarita) + tuệ mạnh, tánh tham ái + tuệ yếu, tánh tà kiến (diṭṭhicarita) + tuệ mạnh, tánh tà kiến + tuệ yếu. Nên sử dụng một trong bốn đối tượng của Tứ Niệm Xứ phù hợp với cá tánh của mình. Chẳng hạn, nếu tham áivới tuệ mạnh thì nên dùng Thọ quán niệm xứ. Tuy nhiên, ngày nay, hầu hết mọi người đều có tham ái và tuệ yếu. Vì thế, trong pháp hành này, niệm thân, đặc biệt các oai nghichính và phụ, nên sử dụng cho hành giả sơ cơ. Theo Đức Phật, A-la-hán đạo ngày nay chỉ có thể đạt đến do niệm thân mà thôi.
10Thiền định là thiện pháp, nó có trước thời Đức Phật, nhưng vẫn còn nằm trong cái khổ của luân hồi.Thiền minh sát cũng là thiện pháp, nhưng nằm ngoài vòng luân hồi và do Đức Phật khám phá.


--ooOoo--