Dhamma CentralHọc Phật theo Tam Tạng Pāli

MINH SÁT TU TẬP - CHƯƠNG X - DANH & SẮC

· Cập nhật · 4 phút đọc

CÁC BÀI VIẾT TRONG SÁCH

Minh Sát Tu Tập (22)

  1. MINH SÁT TU TẬP – MỤC LỤC VÀ LỜI GIỚI THIỆU
  2. MINH SÁT TU TẬP – CHƯƠNG I – ĐẠO PHẬT
  3. MINH SÁT TU TẬP – CHƯƠNG II – CÁC GIAI ĐOẠN TUỆ
  4. MINH SÁT TU TẬP – CHƯƠNG III – BA MƯƠI BẢY PHÁP TRỢ GIÁC NGỘ
  5. MINH SÁT TU TẬP – CHƯƠNG IV – TỨ THÁNH ĐẾ
  6. MINH SÁT TU TẬP – CHƯƠNG V – THIỀN MINH SÁT
  7. MINH SÁT TU TẬP – CHƯƠNG VI – SÁT-NA HIỆN TẠI & THỰC TÁNH PHÁP
  8. MINH SÁT TU TẬP – CHƯƠNG VII – TINH TẤN – CHÁNH NIỆM – TỈNH GIÁC – TÁC Ý CHÂN CHÁNH – QUÁN SÁT PHÁP HÀNH
  9. MINH SÁT TU TẬP – CHƯƠNG VIII – CÁC CĂN BẤT THIỆN
  10. MINH SÁT TU TẬP – CHƯƠNG IX – KHÁC BIỆT GIỮA THIỀN ĐỊNH & THIỀN MINH SÁT
  11. MINH SÁT TU TẬP – CHƯƠNG X – DANH & SẮC
  12. MINH SÁT TU TẬP – CHƯƠNG XI – NHÂN DUYÊN CHE ÁN TAM TƯỚNG
  13. MINH SÁT TU TẬP – CHUOGNW XII – PHÁP DUYÊN KHỞI
  14. MINH SÁT TU TẬP – PHẦN II – CHƯƠNG I – PHÁP HÀNH TÓM TẮT
  15. MINH SÁT TU TẬP – PHẦN II – CHƯƠNG II – THỰC HÀNH
  16. MINH SÁT TU TẬP – PHẦN II – CHƯƠNG III – LUẬN VỀ PHÁP HÀNH
  17. MINH SÁT TU TẬP – PHẦN II – CHƯƠNG IV – KẾT LUẬN
  18. MINH SÁT TU TẬP – PHẦN III – KẾT QUẢ
  19. MINH SÁT TU TẬP – PHẦN IV – TỔNG KẾT
  20. MINH SÁT TU TẬP – II. PHỤ LỤC – THẨM VẤN THIỀN SINH I
  21. MINH SÁT TU TẬP – II. PHỤ LỤC – THẨM VẤN THIỀN SINH II
  22. MINH SÁT TU TẬP – II. PHỤ LỤC – THẨM VẤN THIỀN SINH III VÀ LƯỢC TIỂU SỬ CỦA THIỀN SƯ ACHAAN NAEB

DANH & SẮC (NĀMA-RŪPA)

Vạn pháp trong thế gian đều là Danh (nāma), Sắc (rūpa) hoặc Năm Uẩn (khandha). Danh-Sắc là thực tại tuyệt đối. Rūpa thường được định nghĩa như là sắc hay vật chất, còn nāma là tâm (citta), tâm sở (cetasika) và Niết Bàn (Nibbāna). Rūpa cũng có thể được định nghĩa là những gì không phải là nāma và bị thay đổi bởi lạnh nóng.

Sắc là cái bị biết và danh là cái biết (mặc dù danh cũng có thể biết danh -- nghĩa là danh có thể là một đối tượng hay cái bị biết, như "danh thấy", "danh nghe". Trong pháp hành, sắc có thể được xem như một diễn viên và danh như người quán sát(khán giả). Nói theo ngôn ngữ hiện đại thì sắc giống như phần máy móc của một robot (người máy) và danh là bộ điều khiển. Danh ra lệnh hay bảo sắc những gì phải làm.

Danh và Sắc là những đối tượng của pháp hành minh sát. Có nhiều danh và sắc, nhưng hành giả chỉ dùng những Danh-Sắc nào là đối tượng của minh sát trong sát-na hiện tại.

Ba loại danh có thể được sử dụng như những đối tượng quán chiếu là thọ (vedanā), tâm (citta) và pháp (dhamma). Những thí dụ điển hình của thọ là những thọ lạc hay khổ; của tâm là tâm với tham, tâm với sân, tâm với si, v.v...; của pháp là "danh nghe", "danh thấy", phóng tâm, v.v...

Các loại sắc làm đối tượng quán chiếu trong pháp hành là các oai nghi chính (đi, đứng, ngồi, nằm) và các oai nghi phụ hay oai nghi tạm thời. Oai nghi tạm thời là những tiểu oai nghi hỗ trợ cho oai nghi chính, chẳng hạn như ăn, uống, v.v... (xem phần Phụ lục: Thẩm Vấn Thiền Sinh).

Gì là nhân của Danh và Sắc?

Nhân của Danh-Sắc là phiền não (kilesa), đặc biệt là vô minh (avijja) và tham ái(tanhā), được xem là nhân căn để của mọi khổ đau. Vô minh có mặt bởi vì chúng takhông nhận ra năm uẩn là khổ, mà nghĩ rằng chúng là lạc. Đây là điên đảo tưởng(vipallāsa).

--ooOoo--